ΕΕ-Mercosur: Η στρατηγική καθυστέρησης της Γαλλίας απειλεί να τορπιλίσει την ιστορική εμπορική συμφωνία

Η Γαλλία κλιμακώνει την πίεση στις Βρυξέλλες, ζητώντας την αναβολή της ψηφοφορίας για την εμπορική συμφωνία ΕΕ-Mercosur για τον Ιανουάριο, μια κίνηση που ανώτατοι διπλωμάτες προειδοποιούν ότι μπορεί να «σκοτώσει» οριστικά το deal. Εν μέσω γεωπολιτικών αναταράξεων και των επικρίσεων από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επιχειρεί έναν αγώνα δρόμου για την υπογραφή της συμφωνίας πριν από το τέλος του έτους.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας πολυετούς διπλωματικής προσπάθειας, η οποία έχει περάσει από συμπληγάδες επί δυόμισι δεκαετίες. Η γεωπολιτική πίεση που ασκείται από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος χαρακτηρίζει την Ευρώπη ως «αδύναμη», λειτουργεί ως καταλύτης για την Κομισιόν, η οποία επιδιώκει να αποδείξει τη στρατηγική της αυτονομία μέσω της ολοκλήρωσης της συμφωνίας με τη Mercosur. Η έννοια της ειδικής πλειοψηφίας (Qualified Majority Voting) — *η διαδικασία όπου απαιτείται η σύμφωνη γνώμη 15 εκ των 27 κρατών-μελών που αντιπροσωπεύουν το 65% του πληθυσμού* — αποτελεί το κεντρικό πεδίο μάχης, καθώς το Παρίσι προσπαθεί να συγκεντρώσει μια μειοψηφία αρνησικυρίας.

Το διπλωματικό παρασκήνιο και η γαλλική αντίσταση

Η γαλλική κυβέρνηση, υπό την πίεση του ισχυρού αγροτικού λόμπι, υποστηρίζει ότι οι τρέχοντες όροι δεν διασφαλίζουν τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του POLITICO, το Παρίσι προτείνει τη μετάθεση της ψηφοφορίας, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα αναβολή στην υπογραφή, θέτοντας σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα ολόκληρου του εγχειρήματος. Ο Pascal Confavreux, εκπρόσωπος του γαλλικού Υπουργείου Εξωτερικών, τόνισε ότι η Γαλλία υπερασπίζεται τα αγροτικά της συμφέροντα με σθένος, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία ως «μη αποδεκτή» στην παρούσα μορφή της.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών στις Βρυξέλλες, επικρατεί η άποψη ότι η τακτική της Γαλλίας να μεταθέσει την ψηφοφορία για τον Ιανουάριο ενέχει τον κίνδυνο της πλήρους αποσύνθεσης της συμμαχίας των υποστηρικτών. Επισημαίνεται από διπλωματικούς κύκλους ότι αν η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δεν καταφέρει να εξασφαλίσει την υπογραφή στο άμεσο μέλλον, η συμφωνία θα θεωρείται πρακτικά «νεκρή», αφήνοντας την ΕΕ εκτεθειμένη σε έναν ολοένα και πιο προστατευτικό παγκόσμιο χάρτη.

Η γεωπολιτική πίεση και ο παράγοντας των ΗΠΑ

Η σπουδή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να κλείσει το deal πριν από τα Χριστούγεννα δεν είναι τυχαία. Η σκιά του Ντόναλντ Τραμπ και οι δηλώσεις του για μια «παρακμάζουσα» Ευρώπη έχουν θορυβήσει τις Βρυξέλλες. Η ολοκλήρωση μιας συμφωνίας που θα δημιουργήσει μια κοινή αγορά 700 εκατομμυρίων ανθρώπων θεωρείται η ιδανική απάντηση, αποδεικνύοντας ότι η ΕΕ παραμένει ένας ισχυρός παγκόσμιος παίκτης. Ωστόσο, η Γαλλία παραμένει ανένδοτη στις τρεις βασικές της προϋποθέσεις: την ενσωμάτωση «ρητρών-κάτοπτρο», τους αυστηρότερους υγειονομικούς ελέγχους και τις αγροτικές διασφαλίσεις.

Το «μέτωπο των απρόθυμων» και η στάση της Γερμανίας

Η Ιρλανδία, η Πολωνία και η Αυστρία φαίνεται να συντονίζονται με το Παρίσι, δημιουργώντας μια συμμαχία σκεπτικιστών που ανησυχεί για την εισροή λατινοαμερικανικού βοείου κρέατος και πουλερικών. Από την άλλη πλευρά, η Γερμανία και η Ισπανία πιέζουν για την άμεση επικύρωση, υποστηρίζοντας ότι έχουν ήδη γίνει επαρκείς παραχωρήσεις προς την πλευρά των αγροτών. Η Δανική Προεδρία του Συμβουλίου βρίσκεται σε δύσκολη θέση, καθώς η απουσία ειδικής πλειοψηφίας θα μπορούσε να οδηγήσει σε ένα ιστορικό διπλωματικό αδιέξοδο.

Η επόμενη μέρα και οι γεωπολιτικές ισορροπίες

Ενώ η ημερομηνία της 20ης Δεκεμβρίου για την τελετή υπογραφής στη Βραζιλία φαίνεται να απομακρύνεται, οι διαπραγματευτές των χωρών της Mercosur παραμένουν σε ετοιμότητα. Η τύχη της συμφωνίας θα κριθεί πιθανότατα στις λεπτομέρειες των τροπολογιών που θα συζητηθούν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την ερχόμενη Τρίτη. Η ικανότητα της Ευρώπης να εξισορροπήσει τις εσωτερικές αγροτικές πιέσεις με τις εξωτερικές εμπορικές φιλοδοξίες θα καθορίσει το γεωπολιτικό της αποτύπωμα για τις επόμενες δεκαετίες.