Δύσκολη η χρηματοδότηση της Ουκρανίας από ρωσικά assets, λέει η Κάγια Κάλλας

Η κορυφαία διπλωμάτης της ΕΕ, Κάγια Κάλλας, δήλωσε σήμερα ότι η χρηματοδότηση της Ουκρανίας μέσω δανείου βασισμένου στα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία φαίνεται «όλο και πιο δύσκολη», λίγο πριν την κρίσιμη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου αυτή την Πέμπτη. Η προειδοποίηση της Κάλλας έρχεται εν μέσω εντεινόμενων πιέσεων τόσο από τη Ρωσία όσο και από τις Ηνωμένες Πολιτείες προς τα κράτη μέλη της ΕΕ, τα οποία αντιτίθενται στο σχέδιο για το δάνειο αποζημιώσεων ύψους 210 δισ. ευρώ.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως συνέχεια των εντατικών προσπαθειών της Ευρωπαϊκής Ένωσης να διασφαλίσει την οικονομική στήριξη του Κιέβου για το επόμενο έτος, καθώς η αβεβαιότητα γύρω από το θέμα των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων αυξάνεται. Το παρασκήνιο της υπόθεσης περιλαμβάνει πολύπλοκες διαπραγματεύσεις και έντονες αντιδράσεις από διάφορες πλευρές, καθιστώντας την επίτευξη συμφωνίας μια πραγματική πρόκληση για τους Ευρωπαίους ηγέτες.

Οι πιέσεις και τα εμπόδια στη χρηματοδότηση

Η κορυφαία διπλωμάτης της ΕΕ, Κάγια Κάλλας, υπογράμμισε τη Δευτέρα ότι η χρηματοδότηση της Ουκρανίας μέσω ενός δανείου που θα βασίζεται στα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία καθίσταται «όλο και πιο δύσκολη». Η δήλωση αυτή έγινε λίγο πριν την κρίσιμη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που θα διεξαχθεί αυτή την Πέμπτη. Η προειδοποίηση της Κάλλας για το στενό περιθώριο επίτευξης συμφωνίας σχετικά με τα ακινητοποιημένα δισεκατομμύρια της Ρωσίας έρχεται καθώς οι Ευρωπαίοι ηγέτες συγκεντρώνονται στο Βερολίνο για να συζητήσουν ένα πιθανό ειρηνευτικό σχέδιο με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και τους απεσταλμένους του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επεξεργαστεί ένα σχέδιο έκτακτης ανάγκης για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας, καθώς οι πιέσεις εντείνονται. Ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς και άλλοι ηγέτες της ΕΕ επιμένουν ότι η χρήση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων είναι η μόνη αξιόπιστη μέθοδος για να διατηρηθεί η Ουκρανία οικονομικά βιώσιμη από το επόμενο έτος. Ωστόσο, ενόψει της συνόδου κορυφής στις Βρυξέλλες, αυξάνονται οι φόβοι ότι η προσπάθεια θα μπορούσε να εκτροχιαστεί λόγω της αντίθεσης από κράτη μέλη της ΕΕ, τα οποία δέχονται πιέσεις τόσο από τη Ρωσία όσο και από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το αμερικανικό ειρηνευτικό σχέδιο, που έχει διαρρεύσει, φέρεται να ευνοεί τη Μόσχα, ενώ οι ΗΠΑ απαιτούν επίσης από την Ουκρανία να παραχωρήσει εδάφη που η Ρωσία δεν κατάφερε να καταλάβει.

Η αντίσταση των κρατών μελών και οι απειλές

Ενώ ο Βέλγος πρωθυπουργός Μπαρτ Ντε Βέβερ έχει αναφέρει απειλές από τη Ρωσία σε περίπτωση κατάσχεσης των περιουσιακών στοιχείων από τις Βρυξέλλες – και η Μόσχα έχει ήδη προβεί σε ενέργειες για να μηνύσει τη βελγική τράπεζα όπου τηρείται το μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαίων – δύο ανώτεροι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι που συμμετέχουν στην προσπάθεια για το δάνειο δήλωσαν ότι και οι ΗΠΑ πιέζουν τα κράτη μέλη της ΕΕ να εναντιωθούν στο σχέδιο. «Οι Αμερικανοί όχι μόνο απαιτούν από την Ουκρανία να παραχωρήσει εδάφη που η Ρωσία δεν κατάφερε να καταλάβει, αλλά πιέζουν επίσης αρκετές ευρωπαϊκές χώρες να μην δώσουν στην Ουκρανία ένα δάνειο αποζημιώσεων ύψους 210 δισ. ευρώ», δήλωσε ένας από τους ανώτερους Ευρωπαίους αξιωματούχους. Σύμφωνα με ένα διαρρεύσαν σχέδιο ειρηνευτικού σχεδίου ΗΠΑ-Ρωσίας, η Ουάσιγκτον σκοπεύει να κατευθύνει μέρος των περιουσιακών στοιχείων προς τις προσπάθειες ανοικοδόμησης υπό την ηγεσία των ΗΠΑ. Ο Γερμανός Μερτς έχει ήδη επιμείνει ότι τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία δεν πρέπει να μεταφερθούν προς οικονομικό πλεονέκτημα της Αμερικής. Ο Βέλγος πρωθυπουργός Μπαρτ Ντε Βέβερ έχει εκφράσει έντονη αντίθεση, τονίζοντας τις νομικές ανησυχίες του Βελγίου. Το Βέλγιο ζητά επίσης επιπλέον χρηματικό απόθεμα ασφαλείας για να θωρακίσει την Euroclear έναντι απειλών του Κρεμλίνου. Η Ιταλία, η Βουλγαρία και η Μάλτα τάχθηκαν πρόσφατα κατά του σχεδίου, ενώ η Ουγγαρία και η Σλοβακία είχαν ήδη εκφράσει την αντίθεσή τους. Το Σαββατοκύριακο, ο νεοεκλεγείς πρωθυπουργός της Τσεχίας, Αντρέι Μπάμπις, δήλωσε ότι η Πράγα δεν θα παράσχει καμία οικονομική εγγύηση για να υποστηρίξει το Βέλγιο.

«Ορισμένες χώρες είναι πιο συνηθισμένες στις απειλές που παρουσιάζει η Ρωσία από άλλες – αλλά θέλω να σας πω ότι αυτές είναι μόνο απειλές. Αν παραμείνουμε ενωμένοι, είμαστε πολύ πιο δυνατοί», δήλωσε η Κάγια Κάλλας, τονίζοντας την ανάγκη για ενότητα ενάντια στις ρωσικές πιέσεις.

Το νομικό πλαίσιο και οι προκλήσεις

Η ΕΕ δεν χρειάζεται ομόφωνη υποστήριξη για να αξιοποιήσει τα περιουσιακά στοιχεία, μετά από μια απόφαση την περασμένη εβδομάδα να χρησιμοποιήσει έκτακτες εξουσίες για να ακινητοποιήσει τα περιουσιακά στοιχεία επ’ αόριστον. Μια ψηφοφορία με ειδική πλειοψηφία θα μπορούσε να περάσει ακόμη και αν και οι επτά χώρες που αναφέρθηκαν παραπάνω αντιταχθούν, δεδομένου ότι μια ανασταλτική μειοψηφία απαιτεί το 35% του πληθυσμού της ΕΕ. Ωστόσο, η Κάλλας δήλωσε ότι «δεν θα είναι εύκολο» να παρακαμφθεί το Βέλγιο, δεδομένου ότι το μεγαλύτερο μέρος των περιουσιακών στοιχείων βρίσκεται στη χώρα. «Πιστεύω ότι είναι σημαντικό να είναι μαζί μας σε ό,τι κάνουμε», πρόσθεσε. Οι απειλές κατά του Βελγίου φαίνεται να κλιμακώνονται. Μια κοινή έρευνα από τα EU Observer, Humo, De Morgen και Dossier Center ανέφερε ότι η διευθύνουσα σύμβουλος της Euroclear, Valérie Urbain, έχει δεχθεί απειλές και εκφοβισμό από έναν φιλορωσικό Γάλλο τραπεζίτη που συνδέεται με την Euroclear, απαιτώντας της να προσλάβει ιδιωτική ασφάλεια.

Η επόμενη μέρα για το δάνειο αποζημιώσεων

Μιλώντας κατά την είσοδό της σε μια συνάντηση υπουργών Εξωτερικών στις Βρυξέλλες, η Κάλλας σημείωσε «σημαντική πίεση από όλες τις πλευρές» σχετικά με το δάνειο αποζημιώσεων, το οποίο χαρακτήρισε την «πιο αξιόπιστη επιλογή» για να διατηρηθεί το Κίεβο οικονομικά βιώσιμο από το επόμενο έτος. «Αυτό [το δάνειο αποζημιώσεων] είναι αυτό στο οποίο εργαζόμαστε. Δεν έχουμε φτάσει ακόμα και είναι όλο και πιο δύσκολο, αλλά κάνουμε τη δουλειά και έχουμε ακόμα κάποιες ημέρες», δήλωσε η Κάγια Κάλλας, υπογραμμίζοντας τη συνεχιζόμενη προσπάθεια παρά τις δυσκολίες. Η τελική απόφαση στη σύνοδο κορυφής αυτή την Πέμπτη θα καθορίσει την πορεία της ευρωπαϊκής στήριξης προς την Ουκρανία και τις σχέσεις με ΗΠΑ και Ρωσία.