- Ο Βρετανός υφυπουργός Στίβεν Κίνοκ χαρακτήρισε «βαθιά απογοητευτικές» τις δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ.
- Η Βρετανία έχασε 457 στρατιώτες στο Αφγανιστάν υποστηρίζοντας αποστολές υπό την ηγεσία των ΗΠΑ.
- Οι ΗΠΑ είναι το μοναδικό μέλος που έχει επικαλεστεί το Άρθρο 5 για συλλογική άμυνα.
- Πολιτικοί στο Λονδίνο υπενθύμισαν ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ απέφυγε τη θητεία στο Βιετνάμ πέντε φορές.
Σφοδρή διπλωματική αντιπαράθεση ξέσπασε μεταξύ Λονδίνου και Ουάσιγκτον, μετά τις δηλώσεις που έκανε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, ο οποίος αμφισβήτησε τη συμβολή των συμμάχων του ΝΑΤΟ στην πρώτη γραμμή του μετώπου στο Αφγανιστάν. Ο Βρετανός υφυπουργός Στίβεν Κίνοκ χαρακτήρισε τα σχόλια «βαθιά απογοητευτικά», υπενθυμίζοντας ότι 457 Βρετανοί στρατιώτες έχασαν τη ζωή τους σε επιχειρήσεις υπό αμερικανική διοίκηση.
| Χώρα | Απώλειες Στρατιωτών | Σημειώσεις |
|---|---|---|
Χώρα Ηνωμένο Βασίλειο | Απώλειες Στρατιωτών 457 | Σημειώσεις 20ετής ανάπτυξη |
Χώρα Καναδάς | Απώλειες Στρατιωτών 150+ | Σημειώσεις Υψηλή συμμετοχή |
Χώρα Γαλλία | Απώλειες Στρατιωτών 90 | Σημειώσεις Επιχειρήσεις υπό ΗΠΑ |
Χώρα Δανία | Απώλειες Στρατιωτών 44 | Σημειώσεις Υψηλότερο per-capita |
Αυτή η νέα ρητορική αντιπαράθεση έρχεται σε μια περίοδο όπου οι διατλαντικές σχέσεις δοκιμάζονται από τις πιέσεις της Ουάσιγκτον για το ζήτημα της Γροιλανδίας και την επιβολή δασμών. Η αμφισβήτηση της συμμαχικής αλληλεγγύης από τον Λευκό Οίκο αγγίζει τον πυρήνα της συλλογικής ασφάλειας, καθώς η αποστολή στο Αφγανιστάν αποτέλεσε τη μεγαλύτερη και πιο αιματηρή επιχείρηση στην ιστορία της Συμμαχίας.
Πολλοί Βρετανοί στρατιώτες και σύμμαχοι έδωσαν τη ζωή τους υποστηρίζοντας αποστολές υπό αμερικανική διοίκηση. Είναι λάθος να επικρίνεται η θυσία τους.
Στίβεν Κίνοκ, Βρετανός Υφυπουργός
Η βρετανική απάντηση και οι απώλειες των συμμάχων
Ο υφυπουργός Στίβεν Κίνοκ, μιλώντας στο Sky News, τόνισε ότι η κριτική του προέδρου των ΗΠΑ είναι «προφανώς λανθασμένη» και προσβάλλει τη μνήμη όσων έκαναν την ύψιστη θυσία. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, ο Κίνοκ υπενθύμισε ότι χιλιάδες Ευρωπαίοι στρατιώτες πολέμησαν δίπλα-δίπλα με τους Αμερικανούς στο Αφγανιστάν και το Ιράκ.
Η Βρετανία θρήνησε 457 μέλη των ενόπλων δυνάμεών της κατά τη διάρκεια της 20ετούς παραμονής της στην περιοχή. Αντίστοιχα, ο Καναδάς έχασε περισσότερους από 150 στρατιώτες, η Γαλλία 90, ενώ η Δανία —η οποία δέχεται ασφυκτικές πιέσεις για την πώληση της Γροιλανδίας— κατέγραψε 44 απώλειες, ένα από τα υψηλότερα ποσοστά κατά κεφαλήν εντός του ΝΑΤΟ.
Η κλιμάκωση αυτής της ρητορικής από την πλευρά των ΗΠΑ συνδέεται άμεσα με την ευρύτερη στρατηγική του προέδρου των ΗΠΑ να επαναδιαπραγματευτεί τους όρους της Συμμαχίας. Όπως έχει αναφερθεί σε προηγούμενο ρεπορτάζ για την ευρωπαϊκή απάντηση στη Γροιλανδία, οι σύμμαχοι επιδιώκουν πλέον μια πιο αυτόνομη αμυντική στρατηγική.
Η ιστορική επίκληση του Άρθρου 5
Ο Κίνοκ υπενθύμισε επίσης μια κρίσιμη ιστορική λεπτομέρεια: οι ΗΠΑ είναι το μοναδικό μέλος του ΝΑΤΟ που έχει επικαλεστεί το Άρθρο 5 περί συλλογικής άμυνας. Η επίκληση αυτή έγινε αμέσως μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, οδηγώντας τους συμμάχους να συσπειρωθούν γύρω από την Ουάσιγκτον σε έναν πόλεμο που διήρκεσε δύο δεκαετίες.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η αμφισβήτηση αυτής της προσφοράς από τον πρόεδρο των ΗΠΑ κινδυνεύει να διαρρήξει την εμπιστοσύνη μεταξύ των μελών. Η Συμμαχία χαρακτηρίστηκε από τον Βρετανό υφυπουργό ως το πιο επιτυχημένο σύμφωνο ασφαλείας στην παγκόσμια ιστορία, με ζωτικό ρόλο για την παγκόσμια σταθερότητα.
Παράλληλα, η πρόσφατη απόφαση για περικοπή θέσεων σε στρατηγικά κέντρα του ΝΑΤΟ από τις ΗΠΑ εντείνει το κλίμα αβεβαιότητας. Η αποδυνάμωση του συντονισμού σε θέματα πληροφοριών θεωρείται από πολλούς ως προοίμιο μιας ευρύτερης απομόνωσης της Ουάσιγκτον από τα ευρωπαϊκά δρώμενα.
Πολιτικές αιχμές για τη στρατιωτική θητεία
Η αντίδραση στο Λονδίνο δεν περιορίστηκε μόνο σε κυβερνητικά στελέχη. Ο ηγέτης των Φιλελεύθερων Δημοκρατών, Εντ Ντέιβι, εξαπέλυσε προσωπική επίθεση στον πρόεδρο των ΗΠΑ, υπενθυμίζοντας ότι ο ίδιος είχε αποφύγει τη στράτευση στον πόλεμο του Βιετνάμ πέντε φορές, επικαλούμενος ιατρικούς λόγους.
«Πώς τολμά να αμφισβητεί τη θυσία τους;» έγραψε ο Ντέιβι στην πλατφόρμα X, εκφράζοντας την οργή πολλών βετεράνων και πολιτικών. Η αναφορά αυτή στο παρελθόν του προέδρου αναδεικνύει το χάσμα μεταξύ της πολιτικής ηγεσίας των ΗΠΑ και των στρατιωτικών παραδόσεων των Ευρωπαίων συμμάχων.
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών στο Λονδίνο, επισημαίνεται ότι η χρήση τέτοιας γλώσσας από τον πρόεδρο των ΗΠΑ υπονομεύει τις προσπάθειες του πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ για μια ήρεμη συζήτηση σχετικά με τα ανοιχτά μέτωπα της Συμμαχίας. Η διπλωματική αβρότητα φαίνεται να υποχωρεί μπροστά σε μια πιο συγκρουσιακή προσέγγιση.
Το μέλλον της διατλαντικής συμμαχίας
Η αντιπαράθεση αυτή δεν είναι απλώς μια λεκτική διαμάχη, αλλά αντικατοπτρίζει τη βαθιά κρίση ταυτότητας που διέρχεται το ΝΑΤΟ. Η επιμονή του προέδρου των ΗΠΑ στην κριτική προς τους συμμάχους, την ώρα που η Ευρώπη καλείται να αναλάβει μεγαλύτερο αμυντικό βάρος, δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα.
Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η Βρετανία θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τον ρόλο της ως ο στενότερος σύμμαχος των ΗΠΑ, απαιτώντας όμως τον δέοντα σεβασμό για την ιστορική της προσφορά. Η επόμενη μέρα θα εξαρτηθεί από το αν η Ουάσιγκτον θα επιλέξει την αποκλιμάκωση ή αν θα συνεχίσει να αμφισβητεί τα θεμέλια της δυτικής ασφάλειας.
Πώς να κατανοήσετε τη λειτουργία του ΝΑΤΟ
- Ενημερωθείτε για το Άρθρο 5, το οποίο αποτελεί τη βάση της συλλογικής ασφάλειας της Δύσης.
- Αναζητήστε τα επίσημα στοιχεία των απωλειών ανά χώρα για να κατανοήσετε το πραγματικό κόστος των επιχειρήσεων.
- Παρακολουθήστε τις επίσημες ανακοινώσεις των Υπουργείων Άμυνας για την εγκυρότητα των στρατιωτικών δεδομένων.
- Διακρίνετε την πολιτική ρητορική από τις νομικά δεσμευτικές υποχρεώσεις των κρατών μελών της Συμμαχίας.
