Βουλγαρία: Προς όγδοες κάλπες μετά το «όχι» και του PP-DB για σχηματισμό κυβέρνησης

Η Βουλγαρία διολισθαίνει ολοταχώς προς τις όγδοες πρόωρες εκλογές μέσα σε μόλις τέσσερα χρόνια, καθώς ο μεταρρυθμιστικός συνασπισμός PP-DB απέρριψε επίσημα την Τετάρτη τη διερευνητική εντολή σχηματισμού κυβέρνησης. Η κίνηση αυτή, που ακολουθεί την άρνηση του GERB-SDS, εντείνει την πολιτική αβεβαιότητα στη φτωχότερη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λίγες μόλις ημέρες μετά την ιστορική της ένταξη στην Ευρωζώνη.

Η τρέχουσα πολιτική κρίση στη Βουλγαρία αποτελεί τη συνέχεια μιας μακράς περιόδου αστάθειας, η οποία πυροδοτήθηκε από τις μαζικές διαμαρτυρίες κατά της κρατικής διαφθοράς και του αμφιλεγόμενου προϋπολογισμού του 2026. Παρά το γεγονός ότι η χώρα πέτυχε τον στρατηγικό στόχο της ένταξης στην Ευρωζώνη την 1η Ιανουαρίου, το πολιτικό σύστημα παραμένει εγκλωβισμένο σε ένα αδιέξοδο που εμποδίζει την απορρόφηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων.

Το χρονικό του πολιτικού αδιεξόδου

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, ο συνασπισμός PP-DB, ο οποίος τάσσεται υπέρ της στενότερης σύγκλισης με την ΕΕ, αρνήθηκε να αξιοποιήσει τη δεύτερη διερευνητική εντολή. Η εξέλιξη αυτή έρχεται μόλις δύο ημέρες μετά την απόρριψη της εντολής από το GERB-SDS, το οποίο είχε κερδίσει τις εκλογές του Οκτωβρίου 2024 αλλά απέτυχε να εξασφαλίσει σταθερή κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Η κυβέρνηση του Ρόζεν Ζελιάζκοφ είχε υποβάλει την παραίτησή της τον περασμένο μήνα, υποκύπτοντας στις πιέσεις των δρόμων. Οι διαδηλωτές κατήγγειλαν τη φορολογική πολιτική και την αποτυχία της κυβέρνησης να προχωρήσει σε βαθιές θεσμικές μεταρρυθμίσεις που θα περιόριζαν τη διαφθορά στον κρατικό μηχανισμό.

Τα επόμενα βήματα βάσει του Συντάγματος

Ο Πρόεδρος της χώρας, Ρούμεν Ράντεφ, είναι πλέον υποχρεωμένος από το Σύνταγμα να προσφέρει μια τελευταία ευκαιρία διακυβέρνησης σε ένα τρίτο κόμμα της επιλογής του. Εάν και αυτή η προσπάθεια αποβεί άκαρπη, ο Ράντεφ θα πρέπει να διαλύσει τη Βουλή και να προκηρύξει πρόωρες εκλογές, οι οποίες θα είναι οι όγδοες από το 2021.

Αναλυτές στρατηγικής επισημαίνουν ότι η πολιτική παράλυση απειλεί άμεσα την αναβάθμιση των υποδομών της χώρας. Η Βουλγαρία έχει άμεση ανάγκη από μια σταθερή κυβέρνηση για να επιταχύνει την αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και να προσελκύσει ξένες επενδύσεις σε έναν ανταγωνιστικό περιφερειακό περιβάλλον.

Οι κίνδυνοι για την οικονομία και την Ευρωζώνη

Παρά την αβεβαιότητα, η Βουλγαρία κατάφερε να υιοθετήσει το κοινό νόμισμα στην προγραμματισμένη ημερομηνία. Ωστόσο, η απουσία νομοθετικού έργου δυσχεραίνει την εφαρμογή των απαραίτητων δημοσιονομικών προσαρμογών. Η ενδημική διαφθορά παραμένει το κύριο αγκάθι, με τους Ευρωπαίους εταίρους να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στη Σόφια.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών, η παρατεταμένη εκλογική διαδικασία ενδέχεται να ενισχύσει τις λαϊκιστικές δυνάμεις. Η κόπωση του εκλογικού σώματος είναι εμφανής, καθώς η συμμετοχή στις προηγούμενες αναμετρήσεις κατέγραψε ιστορικά χαμηλά, γεγονός που υπονομεύει τη νομιμοποίηση των πολιτικών θεσμών.

Η επόμενη μέρα και οι προκλήσεις

Η Βουλγαρία βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, όπου η οικονομική σύγκλιση με τη Δύση συγκρούεται με την εσωτερική πολιτική αστάθεια. Η επόμενη εκλογική αναμέτρηση, εάν επιβεβαιωθεί, θα αποτελέσει ένα ακόμη τεστ για την αντοχή της βουλγαρικής δημοκρατίας και τη δέσμευσή της στις ευρωπαϊκές αξίες.

Η ανάγκη για έναν ευρύ συνασπισμό που θα υπερβαίνει τις προσωπικές στρατηγικές των ηγετών είναι πιο επιτακτική από ποτέ. Χωρίς μια βιώσιμη λύση, η χώρα κινδυνεύει να παραμείνει ο «ασθενής» των Βαλκανίων, παρά τα σημαντικά βήματα που έγιναν στον τομέα της νομισματικής ενοποίησης.