Βουλγαρία: Επίσημη ένταξη στην Ευρωζώνη και τέλος για το λεβ από την 1η Ιανουαρίου 2026

Η Βουλγαρία γιόρτασε την Πέμπτη την ιστορική είσοδό της στην Ευρωζώνη, με το ευρώ να αντικαθιστά επίσημα το λεβ ως το εθνικό νόμισμα της χώρας. Η Σόφια υποδέχθηκε το 2026 με πυροτεχνήματα και εορτασμούς στην Κεντρική Τράπεζα, σηματοδοτώντας την ένταξη του 21ου μέλους στο κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα, παρά τις έντονες πολιτικές αναταράξεις των τελευταίων μηνών.

Η ένταξη της Βουλγαρίας στην Ευρωζώνη αποτελεί την κορύφωση μιας μακράς πορείας που ξεκίνησε με την ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2007. Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια πολυετών προσπαθειών διαδοχικών κυβερνήσεων να εκπληρώσουν τα κριτήρια σύγκλισης, εν μέσω ενός ρευστού γεωπολιτικού περιβάλλοντος στην περιοχή των Βαλκανίων. Η υιοθέτηση του κοινού νομίσματος δεν αποτελεί μόνο μια οικονομική πράξη, αλλά και μια στρατηγική επιλογή βάθους για την πλήρη ενσωμάτωση της χώρας στους ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Η νέα οικονομική πραγματικότητα και η ισοτιμία

Από τα μεσάνυχτα της Πέμπτης, το ευρώ είναι το επίσημο νόμισμα της Βουλγαρίας, με το λεβ να περνά οριστικά στην ιστορία. Για τους 6,7 εκατομμύρια πολίτες της χώρας, η αλλαγή αυτή συνεπάγεται μια άμεση μετατροπή των αποταμιεύσεων και των εισοδημάτων τους. Όπως μεταδίδει το Reuters, η μετάβαση επηρεάζει πλέον περισσότερους από 350 εκατομμύρια Ευρωπαίους που χρησιμοποιούν το ευρώ, με τη Βουλγαρία να ακολουθεί το παράδειγμα της Κροατίας, η οποία είχε ενταχθεί τον Ιανουάριο του 2023.

Πέρα από την αλλαγή των χαρτονομισμάτων, η ιδιότητα του 21ου μέλους προσφέρει στη Βουλγαρία μια θέση στο Διοικητικό Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), δίνοντάς της λόγο στον καθορισμό των επιτοκίων. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών, η εξέλιξη αυτή ενισχύει το γεωπολιτικό αποτύπωμα της Σόφιας, καθώς η ΕΚΤ εφαρμόζει νέο σχέδιο για την ενίσχυση της παγκόσμιας επιρροής του ευρώ έναντι του δολαρίου.

Πολιτική αστάθεια και κοινωνικός διχασμός

Παρά τους πανηγυρισμούς, η βουλγαρική κοινωνία παραμένει διχασμένη. Ενώ ο επιχειρηματικός κόσμος τάσσεται υπέρ της ένταξης, πολλοί πολίτες εκφράζουν φόβους για αυξήσεις τιμών και πληθωριστικές πιέσεις. Το κλίμα επιβαρύνεται από την πρόσφατη πολιτική κρίση, καθώς τον περασμένο μήνα παραιτήθηκε η κυβέρνηση Ζελιάζκοφ εν μέσω μαζικών διαδηλώσεων κατά των προτεινόμενων φορολογικών αυξήσεων. Οι κινητοποιήσεις αυτές, που ξεκίνησαν ως αντίδραση στον προϋπολογισμό του 2026, ανέδειξαν τη δυσπιστία μέρους του πληθυσμού προς το πολιτικό κατεστημένο.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών στη Σόφια, επισημαίνεται ότι η πρόκληση έγκειται στην ομαλή απορρόφηση των κραδασμών από τη μετάβαση. Η έννοια της νομισματικής κυριαρχίας — η ικανότητα ενός κράτους να ελέγχει το δικό του νόμισμα και την προσφορά χρήματος — παραχωρείται πλέον στην Φρανκφούρτη, μια κίνηση που προκαλεί ανησυχία σε όσους φοβούνται την απώλεια εθνικού ελέγχου πάνω στην οικονομική πολιτική.

Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα

Η επόμενη ημέρα για τη Βουλγαρία περιλαμβάνει την πλήρη απόσυρση του λεβ και την προσαρμογή των τραπεζικών συστημάτων στα νέα δεδομένα. Οι τοπικές επιχειρήσεις, όπως οι κοσμηματοπώλες και οι εκπαιδευτές οδηγών που μίλησαν σε διεθνή μέσα, βλέπουν την αλλαγή ως μια ευκαιρία για απλοποίηση των συναλλαγών, ειδικά για όσους ταξιδεύουν συχνά εντός της ΕΕ. Ωστόσο, η πολιτική αστάθεια παραμένει ο αστάθμητος παράγοντας που θα καθορίσει την επιτυχία της προσαρμογής.

Αναλυτές στρατηγικής τονίζουν ότι η Βουλγαρία πρέπει τώρα να αποδείξει τη δημοσιονομική της πειθαρχία εντός του αυστηρού πλαισίου της Ευρωζώνης. Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η ένταξη θα λειτουργήσει ως καταλύτης για ξένες επενδύσεις, υπό την προϋπόθεση ότι θα αποκατασταθεί η πολιτική ηρεμία και θα αντιμετωπιστεί η ενδημική διαφθορά που οδήγησε στις πρόσφατες κινητοποιήσεις.