Βενεζουέλα: Το θρίλερ της διαδοχής μετά τη σύλληψη του Μαδούρο – Ισορροπίες τρόμου στο Καράκας

Η σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο από τις αμερικανικές δυνάμεις έχει προκαλέσει γεωπολιτικό σεισμό, αφήνοντας τη Βενεζουέλα σε ένα επικίνδυνο πολιτικό κενό. Παρά την ορκωμοσία της Ντέλσι Ροντρίγκες ως υπηρεσιακής προέδρου, η άρνηση του σκληρού πυρήνα του καθεστώτος να αποδεχθεί την πραγματικότητα και η στρατιωτική ισχύς του Ντιοσντάντο Καμπέγιο περιπλέκουν την επόμενη ημέρα στην πετρελαιοπαραγωγό χώρα.

Η επιχείρηση των αμερικανικών δυνάμεων που οδήγησε στη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο έρχεται ως αποκορύφωμα μιας περιόδου πρωτοφανούς στρατιωτικής πίεσης από την Ουάσιγκτον στην Καραϊβική. Όπως μεταδίδει το Reuters, η κίνηση αυτή, την οποία ο πρόεδρος των ΗΠΑ χαρακτήρισε «εντυπωσιακή και ισχυρή», έχει δημιουργήσει ένα σκηνικό απόλυτης αβεβαιότητας για το ποιος κρατά τα ηνία της χώρας, καθώς η κατάσταση στο Καράκας παραμένει εκρηκτική.

Η συνταγματική ασάφεια και η στάση της Ροντρίγκες

Σύμφωνα με το σύνταγμα της Βενεζουέλας, η Αντιπρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκες αναλαμβάνει καθήκοντα υπηρεσιακής προέδρου σε περίπτωση απουσίας του ηγέτη, μια κίνηση που επικυρώθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας αργά το βράδυ του Σαββάτου. Ωστόσο, η ίδια η Ροντρίγκες, σε μια κοινή εμφάνιση με κορυφαία στελέχη του καθεστώτος, δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ότι ο Μαδούρο παραμένει ο μοναδικός πρόεδρος της Βενεζουέλας, υποδηλώνοντας ότι η ομάδα εξουσίας παραμένει προς το παρόν ενωμένη.

Η κατάσταση αυτή θυμίζει τη θεωρία των παιγνίων — ένα μαθηματικό πλαίσιο ανάλυσης στρατηγικών αποφάσεων όπου η επιτυχία ενός παίκτη εξαρτάται από τις επιλογές των άλλων — καθώς κάθε μέλος του στενού κύκλου του Μαδούρο ζυγίζει τις κινήσεις του για να διασφαλίσει την επιβίωσή του. Στο Καράκας, η αντιπολίτευση παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα, ενώ οι δρόμοι τελούν υπό την επιτήρηση των δυνάμεων ασφαλείας.

Ο ρόλος του Ντιοσντάντο Καμπέγιο και η στρατιωτική ισχύς

Το επίκεντρο του ενδιαφέροντος στρέφεται πλέον στον Ντιοσντάντο Καμπέγιο, τον Υπουργό Εσωτερικών που θεωρείται ο πιο ιδεολογικά σκληροπυρηνικός και απρόβλεπτος παράγοντας του καθεστώτος. Ο Καμπέγιο ελέγχει τις υπηρεσίες πληροφοριών SEBIN και DGCIM, οι οποίες έχουν κατηγορηθεί από τον ΟΗΕ για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Φορώντας αλεξίσφαιρο γιλέκο και κράνος, ο Καμπέγιο προειδοποίησε ότι «όποιος παρεκκλίνει, θα το μάθουμε», ενισχύοντας το κλίμα εσωτερικής τρομοκρατίας.

Αναλυτές στρατηγικής που παρακολουθούν τις εξελίξεις στη Λατινική Αμερική επισημαίνουν ότι η διάρθρωση της εξουσίας στη Βενεζουέλα βασίζεται σε μια λεπτή ισορροπία μεταξύ πολιτικών και στρατιωτικών. Οι στρατηγοί και οι ναύαρχοι, που αριθμούν πάνω από 2.000, ελέγχουν τη διανομή τροφίμων, τις πρώτες ύλες και την κρατική εταιρεία πετρελαίου PDVSA, γεγονός που καθιστά την αποδόμηση του καθεστώτος πολύ πιο σύνθετη από την απλή απομάκρυνση του Μαδούρο.

Η απόρριψη της Ματσάδο από τον πρόεδρο των ΗΠΑ

Σε μια κίνηση που προκάλεσε έκπληξη, ο πρόεδρος των ΗΠΑ απέκλεισε το ενδεχόμενο συνεργασίας με την ηγέτιδα της αντιπολίτευσης και νομπελίστρια Μαρία Κορίνα Ματσάδο. Παρά το γεγονός ότι διεθνείς παρατηρητές θεωρούν ότι ο υποψήφιος που υποστήριξε κέρδισε τις εκλογές του 2024 με συντριπτική πλειοψηφία, ο Λευκός Οίκος υποστηρίζει ότι η Ματσάδο δεν διαθέτει την απαραίτητη εσωτερική υποστήριξη για να ηγηθεί της μετάβασης.

Αυτή η στάση έρχεται σε συνέχεια της συστηματικής πίεσης που ασκεί η Ουάσιγκτον, η οποία φαίνεται να αναζητά εναλλακτικές λύσεις εντός του υφιστάμενου κρατικού μηχανισμού. Ήδη, πληροφορίες αναφέρουν ότι περίπου δώδεκα στρατηγοί και πρώην αξιωματούχοι έχουν προσεγγίσει τις ΗΠΑ αναζητώντας νομική ασυλία με αντάλλαγμα κρίσιμες πληροφορίες, αν και ο Καμπέγιο φαίνεται να αρνείται οποιαδήποτε συμφωνία.

Η επόμενη μέρα: Διαπραγματεύσεις και εσωτερικές ρωγμές

Η Βενεζουέλα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, όπου η πίστη των στρατιωτικών μονάδων στα σύνορα και τα βιομηχανικά κέντρα θα κρίνει την τελική έκβαση. Οι ταξιαρχίες που ελέγχουν τις οδούς λαθρεμπορίου αποτελούν το κλειδί για τη διατήρηση της ισχύος των Καμπέγιο και Παντρίνο. Η επόμενη μέρα θα εξαρτηθεί από το αν ο πρόεδρος των ΗΠΑ θα καταφέρει να προκαλέσει ένα μαζικό κύμα αυτομολήσεων που θα καταστήσει το καθεστώς μη λειτουργικό.

Εν αναμονή των εξελίξεων, η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί τη μετατόπιση των ισορροπιών στο εσωτερικό του Καράκας. Η ικανότητα της Ροντρίγκες να διατηρήσει τη συνοχή μεταξύ των πολιτικών και στρατιωτικών φατριών θα δοκιμαστεί τις επόμενες ώρες, καθώς η πίεση από τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό και η απουσία του Μαδούρο δημιουργούν ρωγμές σε ένα σύστημα που επί μια δεκαετία φάνταζε αδιαπέραστο.