- Ο Μαδούρο προσφέρει πετρέλαιο ως διαπραγματευτικό χαρτί στις ΗΠΑ.
- Η Ουάσιγκτον εντείνει την πίεση, χαρακτηρίζοντας το Cartel de los Soles τρομοκρατικό.
- Η παραγωγή πετρελαίου της Βενεζουέλας έχει μειωθεί σημαντικά λόγω κυρώσεων.
- Οι εξαγωγές προς Κίνα αυξήθηκαν, αφήνοντας περιθώριο για εκτροπές.
- Η αναβίωση της πετρελαϊκής βιομηχανίας αποτελεί μεγάλη πρόκληση.
Ο πρόεδρος της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, διαθέτει την ευελιξία να προσφέρει φορτία αργού πετρελαίου, τα οποία η χώρα του πωλεί κυρίως στην Κίνα, ως διαπραγματευτικό χαρτί σε πιθανές συνομιλίες με τον νυν πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Αυτή η κίνηση έρχεται καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες εντείνουν την πίεση, χαρακτηρίζοντας πρόσφατα το Cartel de los Soles της Βενεζουέλας ως τρομοκρατική οργάνωση.
Αυτή η εξέλιξη έρχεται σε μια περίοδο όπου οι σχέσεις μεταξύ Βενεζουέλας και Ηνωμένων Πολιτειών παραμένουν εξαιρετικά τεταμένες, με την Ουάσιγκτον να έχει ενισχύσει τη στρατιωτική της παρουσία στην Καραϊβική και να έχει επιβάλει αυστηρές κυρώσεις στο καθεστώς του Μαδούρο, καθιστώντας την προσφορά πετρελαίου ένα κρίσιμο στοιχείο σε οποιαδήποτε μελλοντική διαπραγμάτευση.
Το πετρέλαιο ως διαπραγματευτικό χαρτί του Μαδούρο
Η κυβέρνηση του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, η οποία έχει ενισχύσει τη στρατιωτική της παρουσία στην Καραϊβική, έχει δηλώσει ανοιχτή σε συνομιλίες με τον Μαδούρο, του οποίου η κυβέρνηση έχει αγωνιστεί να προσελκύσει ξένες επενδύσεις στα πετρελαϊκά κοιτάσματα της χώρας εν μέσω των αμερικανικών κυρώσεων. Πρόσφατα, την Δευτέρα 25 Νοεμβρίου, οι ΗΠΑ χαρακτήρισαν επίσημα το Cartel de los Soles της Βενεζουέλας ως ξένη τρομοκρατική οργάνωση, εντείνοντας την πίεση στον Μαδούρο εν μέσω προετοιμασιών για την έναρξη περαιτέρω επιχειρήσεων το προσεχές διάστημα, σύμφωνα με πηγές. Αυτή η εξέλιξη σηματοδοτεί μια νέα φάση στην πίεση προς τη Βενεζουέλα.
Η παραγωγή πετρελαίου και οι εξαγωγές
Η παραγωγή πετρελαίου της Βενεζουέλας, μέλους του ΟΠΕΚ, έχει σταθεροποιηθεί γύρω στα 1,1 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα φέτος, ποσότητα μικρότερη από το ένα τρίτο του ιστορικού της υψηλού στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Μεταξύ Ιουνίου και Οκτωβρίου, περισσότερο από το 80% των εξαγωγών διακινήθηκε προς την Κίνα, σύμφωνα με ναυτιλιακά δεδομένα. Αυτά τα φορτία, μαζί με πιθανές άδειες λειτουργίας για αμερικανικές εταιρείες, θα μπορούσαν να αποτελέσουν το ισχυρότερο διαπραγματευτικό χαρτί του Μαδούρο σε οποιεσδήποτε συνομιλίες, σύμφωνα με αναλυτές. Ο ενεργειακός αναλυτής Τόμας Ο’Ντόνελ δήλωσε ότι «η αποστολή περισσότερου πετρελαίου στις ΗΠΑ και η προστασία των αμερικανικών επενδύσεων στη Βενεζουέλα είναι κάτι που ο Μαδούρο μπορεί εύκολα να προσφέρει». Ωστόσο, πρόσθεσε ότι η προσφορά «ίσως να μην είναι αρκετή τώρα που η Ουάσιγκτον έχει το πάνω χέρι», αναφερόμενος στην τρέχουσα σταθερότητα και τις χαμηλές τιμές της αγοράς πετρελαίου. Η υπουργός Πετρελαίου της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκεζ, δήλωσε την Δευτέρα 25 Νοεμβρίου ότι οι ΗΠΑ στοχοποιούν τη Βενεζουέλα λόγω των τεράστιων αποθεμάτων αργού πετρελαίου της, τονίζοντας ότι «θέλουν τα αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου της Βενεζουέλας. Τζάμπα, χωρίς να πληρώσουν». Αυτή η δήλωση έρχεται σε συνέχεια της απόρριψης αιτημάτων του Μαδούρο από τον Τραμπ, υπογραμμίζοντας τις δύσκολες συνθήκες για οποιαδήποτε διαπραγμάτευση.
Οι εξαγωγές πετρελαίου της Βενεζουέλας προς τις ΗΠΑ, μέσω άδειας στον συνεργάτη της PDVSA, Chevron, μειώθηκαν κατά το ήμισυ το τρίτο τρίμηνο του 2025 σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο. Οι περισσότερες συμβάσεις προμήθειας της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας της Βενεζουέλας, PDVSA, ανεστάλησαν όταν οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις στη χώρα το 2019, αναγκάζοντας την PDVSA να πωλεί σχεδόν όλο το πετρέλαιό της στην άμεση αγορά με μεγάλες εκπτώσεις. Επειδή η PDVSA δεν δεσμεύεται πλέον σε μακροπρόθεσμες συμφωνίες προμήθειας, θα μπορούσε να εκτρέψει φορτία αργού πετρελαίου που προορίζονται για ανεξάρτητα διυλιστήρια της Κίνας προς τις ΗΠΑ και την Ευρώπη, υπό μια νέα πολιτική συμφωνία. Όπως μεταδίδει το Reuters, οι αποστολές πετρελαίου της Βενεζουέλας προς την Κίνα έχουν αυξηθεί το δεύτερο εξάμηνο του 2025 σε περισσότερο από το 80% των συνολικών εξαγωγών, κυρίως λόγω των πολιτικών των ΗΠΑ που εμποδίζουν τις εξαγωγές σε άλλους προορισμούς, σε σύγκριση με το 63% πέρυσι, σύμφωνα με δεδομένα της LSEG και εσωτερικά έγγραφα της PDVSA. Αυτό αφήνει περιθώριο για διαφοροποίηση του προορισμού των εξαγωγών.
Νομικοί και οικονομικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι η συνεχιζόμενη αστάθεια στην περιοχή και οι κυρώσεις έχουν δημιουργήσει ένα περίπλοκο περιβάλλον, όπου οποιαδήποτε διαπραγμάτευση θα πρέπει να λάβει υπόψη όχι μόνο τις άμεσες οικονομικές ανάγκες αλλά και τις μακροπρόθεσμες γεωπολιτικές επιπτώσεις, με την αγορά να προεξοφλεί μια αργή και δύσκολη πορεία προς την ομαλοποίηση.
Οι επιπτώσεις των κυρώσεων και οι προκλήσεις
Παρά το γεγονός ότι διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα αργού πετρελαίου στον κόσμο, η κυβέρνηση Μαδούρο απέτυχε να διαθέσει τα πετρελαϊκά κοιτάσματα της Βενεζουέλας σε έμπειρες ενεργειακές εταιρείες τα τελευταία χρόνια, προσελκύοντας μόνο μικρούς επενδυτές που δεν συμβάλλουν σημαντικά στην παραγωγή της χώρας. Οι περισσότερες δυτικές ενεργειακές εταιρείες δεν είναι πρόθυμες να επενδύσουν μετά τις απαλλοτριώσεις ξένων πετρελαϊκών περιουσιακών στοιχείων υπό τον πρώην ηγέτη της Βενεζουέλας, Ούγκο Τσάβες, και τις επακόλουθες αμερικανικές κυρώσεις, ούτε να εισφέρουν το τεράστιο κεφάλαιο που απαιτείται για την αναβίωση της γερασμένης ενεργειακής βιομηχανίας της Βενεζουέλας. Μια τέτοια προσπάθεια αναβίωσης θα αποτελούσε επίσης μια τεράστια πρόκληση για την αντιπολίτευση της κυβέρνησης, η οποία προσφέρεται να μεταρρυθμίσει την πετρελαϊκή βιομηχανία της Βενεζουέλας εάν αναλάβει τα καθήκοντά της, καθώς θα χρειάζονταν μαζικές αλλαγές μόνο και μόνο για να επιστρέψει στα επίπεδα παραγωγής πριν από δύο δεκαετίες. Η κυβέρνηση του νυν προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει επιδείξει ασυνέπεια στις εξουσιοδοτήσεις, χορηγώντας προσωρινές άδειες σε ορισμένες εταιρείες ενώ παγώνει άλλες.
Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα
Το Υπουργείο Πετρελαίου της Βενεζουέλας, η PDVSA, ο Λευκός Οίκος και το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ δεν απάντησαν άμεσα σε αιτήματα για σχολιασμό. Η Ουάσιγκτον έχει για χρόνια μπλοκάρει τις πληρωμές σε μετρητά προς την PDVSA, αλλά η πετρελαϊκή εταιρεία διαθέτει τεράστια εμπειρία με ανταλλαγές πετρελαίου (oil swaps) που της επιτρέπουν να ανταλλάσσει το αργό της με απαραίτητες εισαγωγές καυσίμων. Η κυβέρνηση Μαδούρο θα μπορούσε επίσης να επικεντρωθεί στη διαπραγμάτευση της επανένταξης των αμερικανικών αδειών σε ξένους παραγωγούς πετρελαίου στη χώρα, όπως ζήτησαν ορισμένοι αξιωματούχοι της Βενεζουέλας, κάτι που θα επέτρεπε στις εξαγωγές πετρελαίου προς τις ΗΠΑ και την Ευρώπη να ρέουν πιο ελεύθερα. Οι εντάσεις μεταξύ Βενεζουέλας και Ηνωμένων Πολιτειών κλιμακώνονται επικίνδυνα, με την κατάσχεση πετρελαιοφόρων να αποτελεί συχνό φαινόμενο.
