Τορίνο: Η βαριά κληρονομιά των χρεών 20 χρόνια μετά τους Ολυμπιακούς – Το μάθημα για το 2026

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται από τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του Τορίνο, μια διοργάνωση που μεταμόρφωσε την ιταλική πόλη αλλά άφησε πίσω της καθαρή οικονομική ζημία 1,3 δισεκατομμυρίων ευρώ. Καθώς η Ιταλία προετοιμάζεται για το Μιλάνο-Κορτίνα 2026, η εμπειρία του 2006 αναδεικνύεται σε ένα κρίσιμο «καμπανάκι» για το κόστος των υποδομών και τη βιωσιμότητα των μεγάλων αθλητικών γεγονότων.

Η μετάβαση του Τορίνο από μια γκρίζα βιομηχανική πόλη, έδρα της αυτοκρατορίας της Fiat, σε έναν σύγχρονο πόλο πολιτισμού και τουρισμού, θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της ολυμπιακής ιστορίας. Ωστόσο, το παρασκήνιο αυτής της λάμψης κρύβει μια σκληρή οικονομική πραγματικότητα που επηρεάζει μέχρι σήμερα τα ταμεία της πόλης και τη ζωή των κατοίκων της.

Η οικονομική κληρονομιά και το «φάντασμα» του χρέους

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, οι Αγώνες του 2006 κόστισαν συνολικά 3,3 δισεκατομμύρια ευρώ, αποφέροντας μακροπρόθεσμα οφέλη ύψους 2,5 δισεκατομμυρίων. Αυτό μεταφράζεται σε μια τρύπα 1,3 δισεκατομμυρίων ευρώ, καθιστώντας το Τορίνο μία από τις πιο χρεωμένες πόλεις της Ιταλίας ακόμη και δύο δεκαετίες αργότερα.

Το φαινόμενο αυτό συνδέεται άμεσα με το λεγόμενο «φαινόμενο του Λευκού Ελέφαντα» — μια κατάσταση όπου πολυδάπανες υποδομές παραμένουν ανενεργές μετά τη διοργάνωση, απαιτώντας τεράστια ποσά για τη συντήρησή τους — το οποίο στο Τορίνο βρήκε την πλήρη εφαρμογή του στις ορεινές περιοχές. Η πίεση στο δημόσιο χρέος ανάγκασε τις μετέπειτα διοικήσεις σε σκληρή λιτότητα, επηρεάζοντας άμεσα τις κοινωνικές δαπάνες και την πρόνοια.

Υποδομές σε εγκατάλειψη: Το παράδειγμα της Τσεζάνα

Ενώ το κέντρο της πόλης επωφελήθηκε από τη νέα γραμμή μετρό και τις πεζοδρομημένες πλατείες, η εικόνα στις Άλπεις είναι αποκαρδιωτική. Η πίστα bobsleigh στην Τσεζάνα παραμένει κλειστή από το 2011, ενώ οι ολυμπιακοί βατήρες σκι στο Πραγκελάτο έχουν αφεθεί στη φθορά του χρόνου, αποτελώντας μνημεία σπατάλης.

Ακόμη και εντός του αστικού ιστού, το Ολυμπιακό Χωριό πέρασε περιόδους παρακμής και βανδαλισμών προτού μετατραπεί εν μέρει σε φοιτητικές κατοικίες. Αυτή η άνιση κατανομή πόρων προκαλεί αντιδράσεις, με στελέχη της τοπικής αυτοδιοίκησης να επισημαίνουν ότι η πόλη θα μπορούσε να είχε αποφύγει τη δημοσιονομική ασφυξία αν είχε επιλεγεί ένα πιο βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης.

Από το Τορίνο στο Μιλάνο-Κορτίνα 2026: Οι προκλήσεις

Η εμπειρία του Τορίνο αποτελεί τον καθρέφτη μέσα από τον οποίο οι αναλυτές εξετάζουν τους επερχόμενους αγώνες Μιλάνο-Κορτίνα 2026. Με έναν προϋπολογισμό που ήδη αγγίζει τα 5,2 δισεκατομμύρια ευρώ, η ιταλική κυβέρνηση στοιχηματίζει σε μια «ολυμπιακή ώθηση» που θα αποφέρει έσοδα 5,3 δισεκατομμυρίων ευρώ, κυρίως από τον τουρισμό και τις αναβαθμισμένες υποδομές.

Ωστόσο, οι οικονομικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι οι εκτιμήσεις αυτές είναι συχνά υπερβολικά αισιόδοξες. Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, η ανησυχία για την εκτόξευση του κόστους είναι έκδηλη, ειδικά αν αναλογιστεί κανείς την πολιτική ένταση που προκαλούν συχνά τα μεγάλα έργα υποδομής στην Ιταλία.

Η επόμενη μέρα για την ολυμπιακή οικονομία

Το Τορίνο απέρριψε τελικά την πρόταση να συνδιοργανώσει τους αγώνες του 2026, επιλέγοντας να επικεντρωθεί στην αποπληρωμή του χρέους του, το οποίο μειώθηκε στα 3,3 δισεκατομμύρια ευρώ στο τέλος του 2025. Η απόφαση αυτή αντανακλά μια νέα προσέγγιση, όπου η δημοσιονομική πειθαρχία προτεραιοποιείται έναντι του διεθνούς γοήτρου.

Η περίπτωση της ιταλικής πόλης διδάσκει ότι η επιτυχία μιας Ολυμπιάδας δεν κρίνεται μόνο στις 15 ημέρες των αγώνων, αλλά στις δεκαετίες που ακολουθούν. Για το Μιλάνο και την Κορτίνα, το στοίχημα είναι να αποφύγουν τις «χρυσές παγίδες» του παρελθόντος και να διασφαλίσουν ότι κάθε ευρώ που δαπανάται θα έχει πραγματικό αντίκρισμα στην τοπική κοινωνία.