- Οι κουρδικές δυνάμεις SDF χάνουν τον έλεγχο στρατηγικών περιοχών στη Συρία.
- Ο πρόεδρος Σάραα αναγνώρισε επίσημα την κουρδική γλώσσα με ιστορικό διάταγμα.
- Η Τουρκία βλέπει ευκαιρία για επανέναρξη της ειρηνευτικής διαδικασίας με το PKK.
- Στο Ιράν οι κουρδικές περιοχές παραμένουν εστία αντικυβερνητικών διαδηλώσεων.
- Οι ΗΠΑ στρέφουν τη στήριξή τους προς την κεντρική κυβέρνηση της Δαμασκού.
Οι κουρδικές δυνάμεις στη Συρία υπέστησαν σημαντικές εδαφικές απώλειες τον τελευταίο μήνα, καθώς ο πρόεδρος Αχμέντ αλ-Σάραα επιδιώκει την υπαγωγή των περιοχών τους στην κεντρική εξουσία. Αυτή η εξέλιξη αποτελεί το τελευταίο πλήγμα για μια εθνοτική ομάδα 30 εκατομμυρίων, η οποία παραμένει χωρίς κράτος έναν αιώνα μετά την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
| Χώρα | Ποσοστό Κουρδικού Πληθυσμού |
|---|---|
| Τουρκία | 20% |
| Ιράκ | 15-20% |
| Ιράν | 10% |
| Συρία | 10% |
Η τρέχουσα κρίση στη Συρία δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά το νεότερο κεφάλαιο μιας μακράς ιστορίας που ξεκίνησε με τη Συνθήκη των Σεβρών το 1920. Αν και αρχικά υπήρξαν υποσχέσεις για ανεξαρτησία, η Συνθήκη της Λωζάνης το 1924 οριστικοποίησε τον διαμελισμό των κουρδικών πληθυσμών ανάμεσα στα νέα κράτη της περιοχής, αφήνοντάς τους χωρίς επίσημη κρατική οντότητα.
Η απώλεια ελέγχου στη Συρία είναι το τελευταίο επεισόδιο μιας ιστορικής πορείας που ξεκίνησε με τον διαμελισμό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Reuters, Δημοσιογραφικό Πρακτορείο
Η γεωπολιτική υποχώρηση στη Συρία και ο ρόλος του Σάραα
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η συριακή κυβέρνηση υπό τον πρόεδρο Αχμέντ αλ-Σάραα έχει καταφέρει να ανακτήσει τον έλεγχο σε εκτεταμένες περιοχές, ανατρέποντας το καθεστώς αυτονομίας που είχε εδραιωθεί από το 2011. Η συριακή κυβέρνηση ανακτά τον έλεγχο των περιοχών αυτών, επιδιώκοντας την πλήρη ενσωμάτωση των κουρδικών δυνάμεων στον κεντρικό κρατικό μηχανισμό.
Παρά τις ανησυχίες για την απώλεια της αυτονομίας, ο Σάραα εξέδωσε στις 16 Ιανουαρίου ένα ιστορικό διάταγμα για την αναγνώριση της κουρδικής γλώσσας ως εθνικής. Η κίνηση αυτή θεωρείται μια προσπάθεια εθνικής συμφιλίωσης, την ώρα που οι δυνάμεις SDF αναγκάζονται να υποχωρήσουν σε περιοχές με αμιγώς κουρδικό πληθυσμό.
Η Τουρκία και η εύθραυστη ειρηνευτική διαδικασία με το PKK
Στην Τουρκία, όπου οι Κούρδοι αποτελούν το 20% του πληθυσμού, οι πρόσφατες εξελίξεις στη Συρία φαίνεται να λειτουργούν ως καταλύτης για εσωτερικές διεργασίες. Η Άγκυρα, η οποία θεωρεί τις κουρδικές δυνάμεις της Συρίας ως προέκταση του PKK, παρακολουθεί στενά την αποδυνάμωση της κουρδικής αυτονομίας πέραν των συνόρων της.
Προτεινόμενο Αντόνιο Κόστα: Σαφές μήνυμα στις ΗΠΑ κατά της παρέμβασης στην ευρωπαϊκή δημοκρατία
Παράγοντες της τουρκικής κυβέρνησης εκτιμούν ότι η συμφωνία στη Συρία ανοίγει τον δρόμο για την επανέναρξη της ειρηνευτικής διαδικασίας με το PKK. Η διαδικασία αυτή, που ξεκίνησε στις αρχές του 2025 με την παρέμβαση του Αμπντουλάχ Οτσαλάν, είχε παρουσιάσει στασιμότητα, αλλά πλέον αποκτά νέα δυναμική.
Το καθεστώς αυτονομίας στο Ιράκ και οι προκλήσεις στο Ιράν
Στο Ιράκ, οι Κούρδοι απολαμβάνουν ένα αναγνωρισμένο καθεστώς αυτονομίας από το 2003, το οποίο όμως παραμένει υπό πίεση λόγω των διαφωνιών με τη Βαγδάτη για τα πετρελαϊκά έσοδα. Η αποτυχία του δημοψηφίσματος ανεξαρτησίας το 2017 οδήγησε στην απώλεια του Κιρκούκ, επαναφέροντας τις ισορροπίες σε ένα πιο περιορισμένο πλαίσιο.
Στο Ιράν, η κατάσταση παραμένει τεταμένη, με τις κουρδικές περιοχές να αποτελούν επίκεντρο αντικυβερνητικών διαδηλώσεων από τα τέλη του 2025. Οι αρχές της Τεχεράνης κατηγορούν τις κουρδικές αυτονομιστικές ομάδες για υποκίνηση ταραχών, ενώ οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων καταγγέλλουν συστηματικές διακρίσεις εις βάρος της μειονότητας.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αναλυτών στρατηγικής που παρακολουθούν την περιοχή, η μετατόπιση της αμερικανικής υποστήριξης προς τη Δαμασκό αναγκάζει τους Κούρδους σε μια στρατηγική επαναξιολόγηση των συμμαχιών τους. Η ανάγκη για πολιτική ενσωμάτωση φαίνεται να υπερισχύει πλέον της ένοπλης διεκδίκησης εδαφικής ανεξαρτησίας.
Η επόμενη μέρα για το κουρδικό ζήτημα
Η γεωπολιτική αναδιάταξη στη Μέση Ανατολή θέτει το κουρδικό ζήτημα σε μια νέα, κρίσιμη φάση, όπου η διπλωματία αντικαθιστά σταδιακά τις στρατιωτικές συγκρούσεις. Η επιτυχία της ενσωμάτωσης των Κούρδων στα κεντρικά κράτη θα εξαρτηθεί από την πραγματική παραχώρηση πολιτισμικών δικαιωμάτων και την οικονομική ισονομία.
Οι εξελίξεις των επόμενων μηνών θα δείξουν αν η αναγνώριση της κουρδικής ταυτότητας στη Συρία θα αποτελέσει πρότυπο για την περιοχή ή αν θα παραμείνει μια τακτική υποχώρηση της Δαμασκού. Η σταθερότητα στη Μέση Ανατολή παραμένει άρρηκτα συνδεδεμένη με την επίλυση των αιτημάτων της μεγαλύτερης εθνοτικής ομάδας στον κόσμο χωρίς δικό της κράτος.
