- Η Ρωσία απειλεί να χτυπήσει δυτικά στρατεύματα αν αναπτυχθούν στην Ουκρανία.
- Γαλλία και Βρετανία σχεδιάζουν αποστολή πολυεθνικής δύναμης μετά την εκεχειρία.
- Η Μόσχα χαρακτηρίζει τη δυτική συμμαχία ως «άξονα πολέμου».
- Ο πρόεδρος των ΗΠΑ στηρίζει τις εγγυήσεις ασφαλείας χωρίς αποστολή στρατιωτών.
- Η κλιμάκωση της ρητορικής απειλεί τη σταθερότητα σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Η Μόσχα χαρακτήρισε την Πέμπτη ως νόμιμους στρατιωτικούς στόχους οποιαδήποτε δυτικά στρατεύματα αναπτυχθούν στο έδαφος της Ουκρανίας, αντιδρώντας σφοδρά στα σχέδια του Λονδίνου και του Παρισιού. Η προειδοποίηση αυτή έρχεται μετά τη δέσμευση για αποστολή πολυεθνικής δύναμης μετά την εκεχειρία, κλιμακώνοντας την ένταση μεταξύ Κρεμλίνου και Δύσης.
| Φορέας / Χώρα | Προτεινόμενη Δράση | Ρωσική Αντίδραση |
|---|---|---|
Φορέας / Χώρα Γαλλία & Βρετανία | Προτεινόμενη Δράση Ανάπτυξη πολυεθνικής δύναμης μετά την εκεχειρία | Ρωσική Αντίδραση Νόμιμος στρατιωτικός στόχος |
Φορέας / Χώρα ΗΠΑ (Πρόεδρος Τραμπ) | Προτεινόμενη Δράση Στήριξη πρωτοκόλλων ασφαλείας για αποτροπή | Ρωσική Αντίδραση Κατηγορία για 'άξονα πολέμου' |
Φορέας / Χώρα Ουκρανία | Προτεινόμενη Δράση Αίτημα για δεσμευτικές εγγυήσεις ασφαλείας | Ρωσική Αντίδραση Άρνηση αποδοχής δυτικής παρουσίας |
Φορέας / Χώρα Ρωσικό ΥΠΕΞ | Προτεινόμενη Δράση Προειδοποίηση για ξένη επέμβαση | Ρωσική Αντίδραση Απειλή για άμεση στρατιωτική απάντηση |
Αυτή η αυστηρή προειδοποίηση του ρωσικού Υπουργείου Εξωτερικών αποτελεί την πρώτη επίσημη αντίδραση στη συνάντηση της «συμμαχίας των προθύμων» που πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι την περασμένη Τρίτη. Η Μόσχα ερμηνεύει τις κινήσεις αυτές όχι ως ειρηνευτική πρωτοβουλία, αλλά ως μια επικίνδυνη στρατιωτική εμπλοκή που απειλεί τη συνολική ασφάλεια της ευρωπαϊκής ηπείρου.
Στο παρασκήνιο της υπόθεσης, η ρωσική πλευρά υποστηρίζει ότι οι «μιλιταριστικές δηλώσεις» των δυτικών κυβερνήσεων υπονομεύουν κάθε προοπτική σταθερότητας. Η ρητορική αυτή στοχεύει στο να καταστήσει σαφές ότι οποιαδήποτε ξένη στρατιωτική υποδομή ή προσωπικό θα αντιμετωπιστεί με πλήρη ισχύ από τις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις.
Η ανάπτυξη δυτικών στρατιωτικών μονάδων θα ταξινομηθεί ως ξένη επέμβαση, αποτελώντας άμεση απειλή για την ασφάλεια της Ρωσίας.
Ρωσικό Υπουργείο Εξωτερικών, Επίσημη Ανακοίνωση
Η ρητορική του «άξονα του πολέμου» και οι απειλές της Μόσχας
Το Κρεμλίνο χρησιμοποίησε ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα, κάνοντας λόγο για έναν «άξονα πολέμου» που σχηματίζεται από το Κίεβο και τους συμμάχους του. Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση, η παρουσία δυτικών μονάδων θα θεωρηθεί ξένη επέμβαση, γεγονός που αλλάζει άρδην το καθεστώς της σύγκρουσης.
Η θέση της Ρωσίας, όπως έχει διατυπωθεί και στο παρελθόν, παραμένει αμετακίνητη όσον αφορά την αποτροπή της ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ. Η Μόσχα επιμένει ότι η εισβολή του 2022 ήταν μια αναγκαστική κίνηση για να εμποδιστεί η μετατροπή της γειτονικής χώρας σε ορμητήριο κατά της ρωσικής επικράτειας.
Επιπλέον, οι Ρώσοι αξιωματούχοι κατηγορούν τους Ευρωπαίους πολιτικούς ότι αναγκάζουν τους πολίτες τους να χρηματοδοτούν αυτές τις φιλοδοξίες από την τσέπη τους. Αυτή η αναφορά στοχεύει στην εσωτερική κοινή γνώμη των ευρωπαϊκών κρατών, η οποία πλήττεται από το κόστος του πολέμου και τον πληθωρισμό.
Η στρατηγική αποτροπής και ο ρόλος του Λονδίνου και του Παρισιού
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ υπέγραψαν μια δήλωση πρόθεσης που ανοίγει τον δρόμο για ένα νομικό πλαίσιο λειτουργίας ξένων δυνάμεων. Στόχος είναι η προστασία των ουρανών και των θαλασσών της Ουκρανίας, καθώς και η αναγέννηση των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων.
Αναλυτές στρατηγικής που παρακολουθούν τις εξελίξεις επισημαίνουν ότι η κίνηση αυτή αποτελεί μια προσπάθεια δημιουργίας τετελεσμένων πριν από μια πιθανή συμφωνία κατάπαυσης του πυρός. Η παρουσία ευρωπαϊκών στρατευμάτων θα λειτουργούσε ως εγγύηση ασφαλείας, αποτρέποντας μια νέα μελλοντική ρωσική επίθεση.
Από την πλευρά της, η Ουκρανία θεωρεί αυτές τις εγγυήσεις ασφαλείας ως τον μοναδικό τρόπο για να διασφαλιστεί μια βιώσιμη ειρήνη. Χωρίς τη φυσική παρουσία αποτρεπτικών δυνάμεων, το Κίεβο φοβάται ότι οποιαδήποτε εκεχειρία θα είναι απλώς ένα διάλειμμα για την ανασύνταξη των ρωσικών δυνάμεων.
Η στάση των ΗΠΑ και η πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ
Παρά το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αποκλείσει την αποστολή δικών τους στρατευμάτων, η στάση τους παραμένει καθοριστική. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, φέρεται να στηρίζει σθεναρά τα πρωτόκολλα ασφαλείας που στοχεύουν στην αποτροπή μελλοντικών επιθέσεων.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της διπλωματίας, η Ουάσιγκτον επιδιώκει να μεταφέρει το βάρος της ασφάλειας στους Ευρωπαίους συμμάχους. Οι διαβουλεύσεις για την πιθανή ανάπτυξη αμερικανικών στρατευμάτων έχουν υπάρξει στο τραπέζι, όμως η τρέχουσα γραμμή εστιάζει στη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης.
Η έννοια της στρατηγικής αυτονομίας — η ικανότητα μιας οντότητας να ενεργεί στρατιωτικά και πολιτικά χωρίς εξάρτηση από τρίτους — αποτελεί πλέον το κεντρικό διακύβευμα. Η επιτυχία ή η αποτυχία της «συμμαχίας των προθύμων» θα κρίνει αν η Ευρώπη μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλεια στα ανατολικά της σύνορα.
Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα στην ευρωπαϊκή σκακιέρα
Η κλιμάκωση της ρητορικής από τη Μόσχα δείχνει ότι το ζήτημα της ξένης στρατιωτικής παρουσίας αποτελεί την απόλυτη «κόκκινη γραμμή». Η Ρωσία κατέχει πλέον σχεδόν το 20% των ουκρανικών εδαφών και δεν φαίνεται διατεθειμένη να αποδεχθεί περιορισμούς στις κινήσεις της.
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών στις Βρυξέλλες, επικρατεί προβληματισμός για το αν οι απειλές της Μόσχας θα μετουσιωθούν σε άμεση στρατιωτική δράση κατά νατοϊκών στόχων. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια γενικευμένη σύρραξη, την οποία όλες οι πλευρές δηλώνουν ότι θέλουν να αποφύγουν.
Εν αναμονή των διευκρινίσεων, η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί αν η Γαλλία και η Βρετανία θα προχωρήσουν στην υλοποίηση των σχεδίων τους παρά τις απειλές. Η επόμενη φάση των διπλωματικών διεργασιών θα είναι κρίσιμη για το αν η εκεχειρία θα οδηγήσει σε ειρήνη ή σε μια νέα, πιο επικίνδυνη φάση του πολέμου.