Ring Nebula: Μυστηριώδης «σιδερένια ράβδος» 6 τρισεκατομμυρίων χιλιομέτρων στο εσωτερικό του

Αστρονόμοι εντόπισαν ένα ανεξήγητο νέφος ατόμων σιδήρου σε σχήμα ράβδου στο εσωτερικό του Νεφελώματος του Δακτυλίου, χρησιμοποιώντας το νέο όργανο WEAVE στο τηλεσκόπιο William Herschel. Η ανακάλυψη αυτή, που δημοσιεύθηκε στο Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, υποδηλώνει την πιθανή εξάτμιση ενός βραχώδους πλανήτη κατά τον θάνατο του μητρικού του άστρου, προσφέροντας μια μακάβρια πρόβλεψη για το μέλλον της Γης.

Η ανακάλυψη αυτή έρχεται να ανατρέψει τα όσα γνωρίζαμε για ένα από τα πιο μελετημένα αντικείμενα του νυχτερινού ουρανού, το Messier 57, το οποίο ανακαλύφθηκε το 1779. Παρά τους αιώνες παρατηρήσεων, το Νεφέλωμα του Δακτυλίου συνεχίζει να εκπλήσσει την επιστημονική κοινότητα, αποδεικνύοντας ότι η τεχνολογική εξέλιξη των τηλεσκοπίων μπορεί να αποκαλύψει κρυμμένες δομές ακόμα και σε «οικεία» ουράνια σώματα.

Το αίνιγμα της σιδερένιας ράβδου στο διάστημα

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, οι ερευνητές εντόπισαν ένα τεράστιο νέφος ατόμων σιδήρου που εκτείνεται σε μήκος 6 τρισεκατομμυρίων χιλιομέτρων. Αυτή η δομή διασχίζει το πρόσωπο του νεφελώματος, το οποίο αποτελεί ένα λαμπερό κέλυφος αερίου και σκόνης που εκτινάχθηκε από ένα άστρο που πεθαίνει.

Το εντυπωσιακό είναι ότι κανένα άλλο χημικό στοιχείο δεν φαίνεται να ακολουθεί αυτόν τον συγκεκριμένο σχηματισμό, γεγονός που χαρακτηρίζεται ως «παράξενο» από τους επιστήμονες. Η μάζα του σιδήρου που εντοπίστηκε είναι συγκρίσιμη με τη μάζα του λιωμένου σιδερένιου πυρήνα της Γης, ενισχύοντας τα σενάρια για την προέλευσή του.

Η παρατήρηση έγινε εφικτή χάρη στο όργανο WEAVE (WHT Enhanced Area Velocity Explorer), το οποίο βρίσκεται στο William Herschel Telescope στις Κανάριες Νήσους. Η ικανότητα του οργάνου να αναλύει την ταχύτητα και τη σύνθεση των υλικών με πρωτοφανή ακρίβεια ήταν ο καταλύτης για τον εντοπισμό της ράβδου.

Η θεωρία της πλανητικής εξάτμισης

Μια από τις επικρατέστερες υποθέσεις είναι ότι τα άτομα σιδήρου αποτελούν τα απομεινάρια ενός βραχώδους πλανήτη. Ο πλανήτης αυτός πιθανότατα εξατμίστηκε ολοσχερώς όταν το κεντρικό άστρο του συστήματος πέρασε στη φάση του κόκκινου γίγαντα, εκτινάσσοντας τα εξωτερικά του στρώματα στο διάστημα.

Αυτή η διαδικασία αποτελεί μέρος της αστρικής πυρηνοσύνθεσης — της διαδικασίας κατά την οποία τα άστρα δημιουργούν νέα στοιχεία μέσω πυρηνικών αντιδράσεων και στη συνέχεια τα απελευθερώνουν στο σύμπαν — η οποία τροφοδοτεί την επόμενη γενιά άστρων και πλανητών. Ωστόσο, ο γραμμικός σχηματισμός του σιδήρου παραμένει ένα μυστήριο που δεν έχει ακόμη πλήρη εξήγηση.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αστροφυσικών, η ανακάλυψη αυτή λειτουργεί ως ένας κοσμικός καθρέφτης για το μέλλον του δικού μας πλανήτη. Επισημαίνεται από παράγοντες της επιστημονικής κοινότητας ότι η μοίρα της Γης μπορεί να είναι πανομοιότυπη, όταν ο Ήλιος εξαντλήσει τα καύσιμά του σε μερικά δισεκατομμύρια χρόνια.

Το μέλλον της έρευνας και η κοσμική ανακύκλωση

Το Νεφέλωμα του Δακτυλίου, που βρίσκεται σε απόσταση 2.600 ετών φωτός στον αστερισμό της Λύρας, σχηματίστηκε πριν από περίπου 4.000 χρόνια. Η μελέτη τέτοιων σχηματισμών επιτρέπει στους αστρονόμους να κατανοήσουν πώς τα βαρέα στοιχεία ανακυκλώνονται στο μεσοαστρικό διάστημα.

Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον Roger Wesson από το Πανεπιστήμιο του Κάρντιφ, αναμένει τώρα νέα δεδομένα για να επιβεβαιώσει αν η σιδερένια ράβδος προέρχεται όντως από πλανήτη ή αν υπάρχει κάποιος άλλος, άγνωστος μέχρι στιγμής, μηχανισμός σχηματισμού.

Η επόμενη μέρα της έρευνας θα εστιαστεί στη σύγκριση του Messier 57 με άλλα παρόμοια νεφελώματα στον Γαλαξία μας. Στόχος είναι να διαπιστωθεί αν η «σιδερένια ράβδος» αποτελεί ένα σπάνιο φαινόμενο ή μια κοινή κατάληξη για τα πλανητικά συστήματα που περιβάλλουν άστρα παρόμοια με τον Ήλιο μας.