- Ο Ρεζά Παχλαβί ζητά πολιτική και στρατιωτική πίεση για την ανατροπή της Τεχεράνης.
- Ισχυρίζεται ότι διαθέτει κρυφή υποστήριξη από τμήματα του ιρανικού στρατού.
- Ο πρόεδρος των ΗΠΑ διατηρεί επιφυλάξεις για τη λαϊκή απήχηση του Παχλαβί.
- Η αιματηρή καταστολή έχει μειώσει την ένταση των διαδηλώσεων στο εσωτερικό.
- Η έλλειψη ενότητας στην αντιπολίτευση παραμένει το κύριο εμπόδιο για την αλλαγή.
Ο Ρεζά Παχλαβί, γιος του τελευταίου Σάχη του Ιράν, κάλεσε την Παρασκευή τη διεθνή κοινότητα να κλιμακώσει την πίεση στην Τεχεράνη, με στόχο την υποστήριξη των διαδηλωτών για την ανατροπή της θεοκρατικής διακυβέρνησης. Παρά την αιματηρή καταστολή που φαίνεται να έχει περιορίσει τις κινητοποιήσεις, ο εξόριστος ηγέτης υποστήριξε από την Ουάσινγκτον ότι η στιγμή για αποφασιστική δράση είναι τώρα.
| Στοιχείο | Λεπτομέρειες |
|---|---|
| Πρωταγωνιστής | Ρεζά Παχλαβί (65 ετών) |
| Τοποθεσία | Ουάσινγκτον, ΗΠΑ |
| Κύριο Αίτημα | Διεθνής πίεση για ανατροπή θεοκρατίας |
| Ισχυρισμός | Υποστήριξη από τμήματα του ιρανικού στρατού |
| Στάση ΗΠΑ | Επιφυλακτικότητα από τον πρόεδρο των ΗΠΑ |
| Κατάσταση Διαδηλώσεων | Κάμψη λόγω αιματηρής καταστολής |
Η παρέμβαση του Ρεζά Παχλαβί έρχεται σε μια κρίσιμη καμπή, καθώς το Ιράν συγκλονίζεται από τις μεγαλύτερες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις των τελευταίων δεκαετιών, οι οποίες ξύπνησαν μνήμες από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979. Το ιστορικό υπόβαθρο της εξορίας του Παχλαβί, ο οποίος ζει εκτός της χώρας εδώ και σχεδόν πέντε δεκαετίες, προσδίδει μια ιδιαίτερη συμβολική βαρύτητα στις εκκλήσεις του για μια σταθερή μετάβαση στη δημοκρατία.
Είναι τώρα η ώρα για τη διεθνή κοινότητα να ενωθεί πλήρως με τον ιρανικό λαό που αναλαμβάνει αποφασιστική δράση.
Ρεζά Παχλαβί, Ιρανός πολιτικός ηγέτης
Η στρατηγική Παχλαβί για τη διεθνή παρέμβαση
Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στην Ουάσινγκτον, ο 65χρονος πολιτικός ζήτησε την άσκηση πολιτικής, οικονομικής και στρατιωτικής πίεσης στην Τεχεράνη. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ που μεταδίδει το Reuters, ο Παχλαβί τόνισε ότι ο ιρανικός λαός αναλαμβάνει αποφασιστική δράση στο πεδίο και είναι πλέον σειρά των ξένων δυνάμεων να τον συνδράμουν.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι βρίσκεται σε μοναδική θέση ισχύος για να εγγυηθεί την επόμενη μέρα στη χώρα. Ισχυρίστηκε μάλιστα πως μεγάλα τμήματα του στρατού και των δυνάμεων ασφαλείας του έχουν μεταφέρει «ψιθυριστά» την πίστη και την υποστήριξή τους, γεγονός που θα μπορούσε να αποτρέψει το χάος σε περίπτωση κατάρρευσης του καθεστώτος.
Οι επιφυλάξεις του Λευκού Οίκου και το χάσμα της αντιπολίτευσης
Ωστόσο, η θέση του Παχλαβί δεν φαίνεται να τυγχάνει πλήρους αποδοχής από τη διεθνή ηγεσία. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ εξέφρασε αμφιβολίες νωρίτερα αυτή την εβδομάδα σχετικά με την ικανότητα του εξόριστου ηγέτη να συσπειρώσει την πλειοψηφία των Ιρανών πολιτών στο εσωτερικό της χώρας.
Το πρόβλημα εντείνεται από το γεγονός ότι η ιρανική αντιπολίτευση παραμένει κατακερματισμένη σε αντίπαλες ομάδες και ιδεολογικές φατρίες. Παρά την κοινή επιθυμία για αλλαγή, η έλλειψη οργανωμένης παρουσίας στο εσωτερικό της Ισλαμικής Δημοκρατίας καθιστά δύσκολο τον συντονισμό μιας ενοποιημένης εξέγερσης που θα μπορούσε να απειλήσει άμεσα την ιερατική ηγεσία.
Η αιματηρή καταστολή και η διεθνής αντίδραση
Η έκκληση του Παχλαβί συμπίπτει με μια περίοδο όπου η ένταση των διαδηλώσεων παρουσιάζει κάμψη, κυρίως λόγω της αμείλικτης βίας που ασκούν οι αρχές ασφαλείας. Οι αναφορές για χιλιάδες νεκρούς και μαζικές συλλήψεις έχουν δημιουργήσει ένα κλίμα φόβου, το οποίο ο Παχλαβί ελπίζει να σπάσει μέσω της εξωτερικής υποστήριξης.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η συνοχή των δυνάμεων ασφαλείας παραμένει ο κρίσιμος παράγοντας που συντηρεί το καθεστώς. Η θεωρία της θεσμικής διάβρωσης — η διαδικασία κατά την οποία τα στελέχη του κρατικού μηχανισμού παύουν να υπακούουν στις εντολές λόγω απώλειας νομιμοποίησης — δεν φαίνεται να έχει φτάσει ακόμη στο σημείο μη επιστροφής για την Τεχεράνη.
Το μέλλον της γεωπολιτικής αναμέτρησης
Παρά τις απειλές που έχει εκτοξεύσει επανειλημμένα ο πρόεδρος των ΗΠΑ για παρέμβαση υπέρ των διαδηλωτών, η Ουάσινγκτον εμφανίζεται προσεκτική στις κινήσεις της. Η ανάδειξη του Παχλαβί ως κεντρικού συνομιλητή θα μπορούσε να αποτελέσει ένα ισχυρό γεωπολιτικό εργαλείο, αλλά ενέχει τον κίνδυνο να αποξενώσει άλλες δημοκρατικές δυνάμεις εντός του Ιράν.
Η επόμενη μέρα για την Τεχεράνη παραμένει αβέβαιη, με την διεθνή διπλωματία να ισορροπεί ανάμεσα στην ανάγκη για προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τον φόβο μιας γενικευμένης περιφερειακής ανάφλεξης. Οι εκκλήσεις του Παχλαβί θέτουν εκ νέου το ερώτημα αν η αλλαγή θα προέλθει από την εσωτερική πίεση ή από μια συντονισμένη εξωτερική στρατηγική.