Πολωνία: Διπλωματικό επεισόδιο με την Ουγγαρία για την παροχή ασύλου σε δύο Πολωνούς πολίτες

Το Υπουργείο Εξωτερικών της Πολωνίας κάλεσε εκτάκτως τον Ούγγρο πρέσβη στη Βαρσοβία την Παρασκευή, εκφράζοντας την έντονη διαμαρτυρία του για την απόφαση της Βουδαπέστης να χορηγήσει πολιτικό άσυλο σε δύο Πολωνούς πολίτες. Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί μια νέα επικίνδυνη επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ των δύο κρατών, που κάποτε αποτελούσαν τους στενότερους συμμάχους στην Κεντρική Ευρώπη.

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί την κορύφωση μιας παρατεταμένης διπλωματικής ψυχρότητας που ξεκίνησε με την άνοδο της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τουσκ στην εξουσία το 2023. Η νέα πολωνική ηγεσία έχει θέσει ως προτεραιότητα την απόδοση ευθυνών σε στελέχη της προηγούμενης εθνικιστικής κυβέρνησης του κόμματος PiS, γεγονός που η Βουδαπέστη ερμηνεύει ως πολιτική δίωξη.

Η κίνηση της Βουδαπέστης και η αντίδραση της Βαρσοβίας

Όπως μεταδίδει το ρεπορτάζ του Reuters, η αποκάλυψη έγινε μέσω επιστολής της ουγγρικής αντιπροσωπείας στις Βρυξέλλες προς άλλα κράτη μέλη της ΕΕ. Στην επιστολή αναφερόταν η χορήγηση ασύλου, χωρίς ωστόσο να αποκαλύπτονται τα ονόματα των δύο προσώπων ή οι συγκεκριμένοι λόγοι της απόφασης.

Ο εκπρόσωπος του πολωνικού Υπουργείου Εξωτερικών, Μάτσιεϊ Βέβιορ, δήλωσε ότι η Βαρσοβία θα κοινοποιήσει επίσημα την ένσταση της στον Ούγγρο πρέσβη. Η κίνηση αυτή θεωρείται από πολλούς ως ευθεία αμφισβήτηση της δικαστικής κυριαρχίας της Πολωνίας από την κυβέρνηση του Βίκτορ Όρμπαν.

Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που η Ουγγαρία προκαλεί την οργή της Βαρσοβίας. Το 2024, είχε χορηγήσει άσυλο στον Μάρτσιν Ρομανόφσκι, πρώην υφυπουργό Δικαιοσύνης, ο οποίος κατηγορείται για κατάχρηση δημοσίου χρήματος, κατηγορία την οποία ο ίδιος αρνείται κατηγορηματικά.

Το παρασκήνιο των πολιτικών διώξεων και η Μόσχα

Στο επίκεντρο της διαμάχης βρίσκεται επίσης ο Ζμπίγκνιεφ Ζιόμπρο, πρώην υπουργός Δικαιοσύνης και κεντρική φιγούρα του PiS. Ο Ζιόμπρο επέλεξε να παραμείνει στη Βουδαπέστη τον περασμένο Νοέμβριο, μετά την άρση της ασυλίας του από το πολωνικό κοινοβούλιο, τροφοδοτώντας σενάρια ότι θα είναι ο επόμενος που θα ζητήσει πολιτική προστασία.

Η ρήξη μεταξύ των δύο χωρών έχει βαθύτερα αίτια, καθώς ο Βίκτορ Όρμπαν διατηρεί στενές επαφές με τη Μόσχα παρά την εισβολή στην Ουκρανία. Αυτή η στάση είχε ήδη οδηγήσει την Πολωνία να κατηγορεί την Ουγγαρία ότι βρίσκεται πιο κοντά στη Μόσχα παρά στις Βρυξέλλες, δημιουργώντας ένα χάσμα που φαίνεται πλέον αγεφύρωτο.

Σύμφωνα με αναλυτές στρατηγικής που παρακολουθούν τις ισορροπίες στην Κεντρική Ευρώπη, η Βουδαπέστη χρησιμοποιεί το δικαίωμα του ασύλου ως εργαλείο γεωπολιτικής πίεσης. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η δημιουργία ενός “ασφαλούς καταφυγίου” για συμμάχους του Όρμπαν υπονομεύει τη συνοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η επόμενη μέρα των διμερών σχέσεων

Η κυβέρνηση Τουσκ παραμένει προσηλωμένη στην κάθαρση του κρατικού μηχανισμού, ενώ η Βουδαπέστη επιμένει ότι η Βαρσοβία καταδιώκει πολιτικούς αντιπάλους. Η ρητορική αυτή ενισχύει την απομόνωση της Ουγγαρίας εντός του μπλοκ των 27, την ώρα που η Πολωνία ενισχύει το διπλωματικό της αποτύπωμα.

Εν αναμονή των επίσημων εξηγήσεων από την ουγγρική πλευρά, η ένταση αναμένεται να μεταφερθεί και στα ευρωπαϊκά όργανα. Η Βαρσοβία δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να ζητήσει διευκρινίσεις σε επίπεδο κορυφής, θεωρώντας ότι η παροχή ασύλου σε πολίτες της ΕΕ από άλλο κράτος μέλος αποτελεί κατάχρηση θεσμών.