Παναμάς: Είχε αφαιρέσει τη σημαία από το κατασχεθέν τάνκερ M Sophia εδώ και ένα χρόνο

Η ναυτιλιακή αρχή του Παναμά (AMP) διευκρίνισε ότι το δεξαμενόπλοιο M Sophia, το οποίο κατασχέθηκε πρόσφατα από τις αμερικανικές δυνάμεις, είχε χάσει τη σημαία του από τον Ιανουάριο του 2025. Η εξέλιξη αυτή προσδίδει νομική κάλυψη στις ενέργειες της Νότιας Διοίκησης των ΗΠΑ, καθώς το πλοίο χαρακτηρίζεται πλέον ως «ανιθαγενές» υπό το πρίσμα του διεθνούς δικαίου.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια του ναυτικού αποκλεισμού και της γεωπολιτικής πίεσης που ασκεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ προς το καθεστώς της Βενεζουέλας. Μετά την πρόσφατη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο στο Καράκας, η Ουάσιγκτον κλιμακώνει τις επιχειρήσεις αναχαίτισης του λεγόμενου «σκιώδους στόλου», επιδιώκοντας τον πλήρη έλεγχο των ενεργειακών ροών στην περιοχή.

Η νομική διάσταση της ανιθαγένειας

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η αφαίρεση της σημαίας αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη νομιμότητα των νηοψιών σε διεθνή ύδατα. Η έννοια της ανιθαγένειας — η οποία ορίζει ότι ένα πλοίο στερείται εθνικής καταγραφής και προστασίας — επιτρέπει σε τρίτες χώρες να προβαίνουν σε κατασχέσεις χωρίς να παραβιάζουν την κυριαρχία άλλου κράτους.

Η Νότια Διοίκηση των ΗΠΑ περιέγραψε το M Sophia ως ένα κυρωμένο δεξαμενόπλοιο που λειτουργούσε εκτός των επίσημων καναλιών ναυτιλίας. Οι αμερικανικές αρχές υποστηρίζουν ότι όταν μια σημαία ακυρώνεται, το σκάφος καθίσταται ευάλωτο σε επιβιβάσεις και κατασχέσεις, καθώς δεν καλύπτεται από τις διεθνείς συμβάσεις προστασίας.

Το ιστορικό των πλοίων M Sophia και Bella-1

Η AMP ανέφερε ότι η σημαία του σούπερ-τάνκερ M Sophia ακυρώθηκε επίσημα στις 23 Ιανουαρίου 2025. Παρομοίως, το Bella-1, ένα τάνκερ που πλέον φέρει ρωσική σημαία και κατασχέθηκε κοντά στην Ισλανδία, είχε απομακρυνθεί από το μητρώο του Παναμά από τις 7 Οκτωβρίου 2024.

Η κατάσχεση του Bella-1 αποτελεί την πρώτη φορά στη σύγχρονη ιστορία που ο αμερικανικός στρατός προχωρά σε κατάληψη πλοίου υπό ρωσική σημαία. Η επιχείρηση αυτή, που ακολούθησε μια καταδίωξη δύο εβδομάδων, σηματοδοτεί μια σημαντική κλιμάκωση στον έλεγχο των θαλάσσιων οδών από την Ουάσιγκτον.

Γεωπολιτικό αποτύπωμα και διμερείς σχέσεις

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η στάση του Παναμά αντανακλά την επιθυμία της χώρας να διατηρήσει το κύρος του νηολογίου της. Αποφεύγοντας τη σύνδεση με πλοία που παραβιάζουν τις διεθνείς κυρώσεις, ο Παναμάς προστατεύει τις διμερείς σχέσεις του με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την παγκόσμια ναυτιλιακή κοινότητα.

Η συνεχιζόμενη κατάσχεση πλοίων, όπως το Bella-1 και το M Sophia, δείχνει ότι ο ναυτικός αποκλεισμός παραμένει σε πλήρη ισχύ παρά τις πολιτικές αλλαγές. Η Βενεζουέλα κατηγορεί τις ΗΠΑ για απόπειρα κλοπής των πετρελαϊκών της αποθεμάτων, τα οποία θεωρούνται τα μεγαλύτερα στον κόσμο, εντείνοντας την πόλωση.

Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα

Ενώ η Ουάσιγκτον απαιτεί το άνοιγμα της αγοράς πετρελαίου σε αμερικανικές εταιρείες, η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία την πιθανή κλιμάκωση. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε πρόσφατα ότι έχει καταλήξει σε συμφωνία με τον διάδοχο του Μαδούρο για τις εξαγωγές αργού, γεγονός που ίσως αλλάξει τα δεδομένα.

Ωστόσο, οι ενέργειες αυτές έχουν ήδη προκαλέσει σφοδρές αντιδράσεις, καθώς η Μόσχα και το Πεκίνο κάνουν λόγο για παραβίαση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας. Η επόμενη μέρα θα εξαρτηθεί από τη διπλωματική ισορροπία που θα επιτευχθεί μεταξύ των νέων αρχών στο Καράκας και του Λευκού Οίκου, εν μέσω ενός ασταθούς ενεργειακού τοπίου.