- Ο πλούτος των δισεκατομμυριούχων αυξήθηκε κατά 16% το 2025, φτάνοντας τα 18,3 τρισ. δολάρια.
- Οι δισεκατομμυριοιύχοι έχουν 4.000 φορές περισσότερες πιθανότητες να κατέχουν πολιτικά αξιώματα.
- Ο Έλον Μασκ είναι ο πρώτος άνθρωπος με περιουσία άνω των 500 δισ. δολαρίων.
- Η Oxfam συνδέει την έκρηξη πλούτου με τις φορολογικές ελαφρύνσεις της κυβέρνησης Τραμπ.
- Πάνω από το 50% των μεγάλων media παγκοσμίως ελέγχεται πλέον από δισεκατομμυριούχους.
Σε ιστορικό υψηλό 18,3 τρισεκατομμυρίων δολαρίων εκτινάχθηκε η περιουσία των δισεκατομμυριούχων παγκοσμίως το 2025, σημειώνοντας εκρηκτική αύξηση 16% μέσα σε ένα μόλις έτος, σύμφωνα με τη νέα έκθεση της Oxfam. Η οργάνωση προειδοποιεί ότι η συγκέντρωση πολιτικής ισχύος στα χέρια της οικονομικής ελίτ απειλεί τη δημοκρατική σταθερότητα, την ώρα που ο Έλον Μασκ γίνεται ο πρώτος άνθρωπος στην ιστορία με περιουσία που ξεπερνά τα 500 δισεκατομμύρια δολάρια.
| Δείκτης Πλούτου | Στοιχείο / Ποσοστό |
|---|---|
| Συνολική περιουσία δισεκατομμυριούχων | $18,3 τρισεκατομμύρια |
| Αύξηση περιουσίας το 2025 | 16% |
| Συνολική αύξηση από το 2020 | 81% |
| Πληθυσμός δισεκατομμυριούχων | > 3.000 άτομα |
| Περιουσία Έλον Μασκ | > $500 δισεκατομμύρια |
| Έλεγχος μεγάλων media | > 50% παγκοσμίως |
Η δημοσιοποίηση της έκθεσης από το Reuters συμπίπτει με την έναρξη του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, αναδεικνύοντας μια τάση που επιταχύνθηκε δραματικά το τελευταίο έτος. Από το 2020, ο πλούτος των υπερπλουσίων έχει αυξηθεί κατά 81% συνολικά, δημιουργώντας ένα χάσμα που υπερβαίνει τα οικονομικά όρια και μετατρέπεται σε δομική απειλή για την κοινωνική συνοχή.
Η διεύρυνση του χάσματος μεταξύ των πλουσίων και των υπολοίπων δημιουργεί ένα πολιτικό έλλειμμα που είναι εξαιρετικά επικίνδυνο και μη βιώσιμο.
Amitabh Behar, Εκτελεστικός Διευθυντής Oxfam
Η πολιτική επιρροή και ο ρόλος του Λευκού Οίκου
Η Oxfam υποστηρίζει ότι η τρέχουσα έκρηξη πλούτου συνοδεύεται από μια πρωτοφανή συγκέντρωση πολιτικής επιρροής. Σύμφωνα με τα στοιχεία, οι δισεκατομμυριούχοι έχουν 4.000 φορές περισσότερες πιθανότητες να κατέχουν πολιτικά αξιώματα σε σχέση με τον μέσο πολίτη, γεγονός που αλλοιώνει τις δημοκρατικές διαδικασίες.
Η έκθεση συνδέει άμεσα την αύξηση αυτή με τις πολιτικές που εφαρμόζει ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Η δεύτερη κυβέρνησή του έχει προχωρήσει σε γενναίες φορολογικές περικοπές, ενώ παράλληλα προστατεύει τις πολυεθνικές εταιρείες και χαλαρώνει τον έλεγχο απέναντι στα μονοπώλια, ενισχύοντας τη θέση των ήδη ισχυρών.
Παράλληλα, η στενή συνεργασία κορυφαίων επιχειρηματιών με την εξουσία, όπως φαίνεται από τις συνομιλίες του προέδρου με τον Έλον Μασκ, υπογραμμίζει τη νέα πραγματικότητα όπου η τεχνολογική ισχύς μεταφράζεται απευθείας σε διπλωματικό κεφάλαιο.
Η τεχνητή νοημοσύνη ως καταλύτης πλούτου
Ένας από τους βασικούς παράγοντες που τροφοδότησαν τα κέρδη-μαμούθ του 2025 είναι η τεχνητή νοημοσύνη. Οι αστρονομικές αποτιμήσεις των εταιρειών AI προσέφεραν τεράστια απροσδόκητα κέρδη στους επενδυτές, οι οποίοι διέθεταν ήδη την απαραίτητη ρευστότητα για να τοποθετηθούν στη νέα αγορά.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων οικονομικών αναλυτών, η τρέχουσα δυναμική δεν αποτελεί απλώς μια χρηματιστηριακή άνοδο, αλλά μια βίαιη ανακατανομή ισχύος. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η απορρύθμιση των αγορών λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής κέρδους για την ελίτ, την ώρα που η βάση της κοινωνικής πυραμίδας πιέζεται.
Αυτή η εξέλιξη έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την καθημερινότητα δισεκατομμυρίων ανθρώπων. Η Oxfam τονίζει ότι ένας στους τέσσερις ανθρώπους παγκοσμίως δυσκολεύεται να σιτιστεί τακτικά, ενώ σχεδόν ο μισός πληθυσμός του πλανήτη εξακολουθεί να ζει σε συνθήκες φτώχειας.
Ο έλεγχος των Μέσων Ενημέρωσης και η επόμενη μέρα
Η έκθεση αναδεικνύει επίσης τον ασφυκτικό έλεγχο των υπερπλουσίων πάνω στα παραδοσιακά και ψηφιακά μέσα ενημέρωσης. Οι δισεκατομμυριούχοι κατέχουν πλέον περισσότερες από τις μισές μεγάλες εταιρείες media παγκοσμίως, επηρεάζοντας άμεσα τη δημόσια συζήτηση.
Ονόματα όπως ο Τζεφ Μπέζος, ο Έλον Μασκ και ο Βενσάν Μπολορέ αναφέρονται ως παραδείγματα επιχειρηματιών που διαμορφώνουν την κοινή γνώμη. Η Oxfam καλεί τις κυβερνήσεις να υιοθετήσουν εθνικά σχέδια μείωσης της ανισότητας, επιβάλλοντας υψηλότερους φόρους στον ακραίο πλούτο.
Ενώ χώρες όπως η Νορβηγία εφαρμόζουν ήδη φόρους περιουσίας, άλλες ευρωπαϊκές δυνάμεις παραμένουν διστακτικές. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της απόρριψης του φόρου πλούτου στην Ελβετία, που δείχνει τις πολιτικές δυσκολίες στην εφαρμογή τέτοιων μέτρων, παρά την αυξανόμενη κοινωνική πίεση για δίκαιη αναδιανομή.
Η ανάγκη για θεσμικά αναχώματα
Για να διασφαλιστεί η δημοκρατική λειτουργία, η οργάνωση προτείνει την ενίσχυση των «τείχων προστασίας» μεταξύ χρήματος και πολιτικής. Αυτό περιλαμβάνει αυστηρούς περιορισμούς στο λόμπινγκ και στη χρηματοδότηση προεκλογικών εκστρατειών, ώστε να περιοριστεί η ικανότητα των λίγων να υπαγορεύουν τη νομοθεσία.
Η κατανόηση αυτών των άγραφων κανόνων της οικονομικής ελευθερίας είναι κρίσιμη, καθώς η Oxfam προειδοποιεί ότι η συνέχιση της παρούσας πορείας είναι μη βιώσιμη. Η κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι χωρίς γενναίες παρεμβάσεις, το χάσμα θα συνεχίσει να υπονομεύει τα θεμέλια των σύγχρονων κοινωνιών.
Πώς να κατανοήσετε την οικονομική ανισότητα
- Ενημερωθείτε για τη φορολογική κλίμακα και τις απαλλαγές που ισχύουν στη χώρα σας.
- Παρακολουθείτε τις αλλαγές στο ιδιοκτησιακό καθεστώς των μέσων ενημέρωσης που καταναλώνετε.
- Αναζητήστε στοιχεία από ανεξάρτητες πηγές όπως το World Inequality Database.
- Υποστηρίξτε πρωτοβουλίες που ζητούν διαφάνεια στη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων.
