- Ο Ζελένσκι πρότεινε την απόσυρση του αιτήματος για το ΝΑΤΟ ως συμβιβασμό ειρήνης.
- Αμερικανοί ειδικοί θεωρούν την κίνηση επικοινωνιακό ελιγμό χωρίς ουσιαστικό αντίκτυπο.
- Η ένταξη της Ουκρανίας στη Συμμαχία θεωρούνταν ήδη μη ρεαλιστική από τους αναλυτές.
- Το Κίεβο ζητά ισχυρές διμερείς εγγυήσεις ασφαλείας από τον πρόεδρο των ΗΠΑ.
- Η παραχώρηση στοχεύει στο να αναδείξει την ουκρανική βούληση για ειρήνη έναντι της Ρωσίας.
Σε μια κίνηση που αναδιαμορφώνει το διπλωματικό σκηνικό, ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, πρότεινε την αποποίηση της ένταξης στο ΝΑΤΟ ως αντάλλαγμα για εγγυήσεις ασφαλείας. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Reuters, Αμερικανοί ειδικοί εκτιμούν ότι η υποχώρηση αυτή δεν αλλάζει ουσιαστικά την πορεία των ειρηνευτικών συνομιλιών, καθώς η ένταξη θεωρούνταν ήδη μη ρεαλιστική.
| Αναλυτής / Φορέας | Κύρια Εκτίμηση για την Πρόταση |
|---|---|
| Justin Logan (Cato Institute) | Επικοινωνιακός ελιγμός χωρίς ουσιαστική αλλαγή στις διαπραγματεύσεις. |
| Andrew Michta (Univ. of Florida) | Η ένταξη στο ΝΑΤΟ είναι 'μη ζήτημα' στην παρούσα γεωπολιτική φάση. |
| Brett Bruen (Global Situation Room) | Σημαντική παραχώρηση που ασκεί πίεση στη Μόσχα για αντίστοιχες κινήσεις. |
| Donald Trump (Πρόεδρος ΗΠΑ) | Ενδεχόμενη δέσμευση για συνέχιση εξοπλισμών και κυρώσεων κατά της Ρωσίας. |
Η πρόταση του Κιέβου να αποσύρει το αίτημα ένταξης στη Βορειοατλαντική Συμμαχία αποτελεί μια στρατηγική μετατόπιση που έρχεται ως συνέχεια των εντατικών διαβουλεύσεων, όπως η πρόσφατη συνάντηση στη Φλόριντα. Το παρασκήνιο της υπόθεσης υποδεικνύει μια προσπάθεια της ουκρανικής ηγεσίας να εξισορροπήσει τις πιέσεις για άμεση κατάπαυση του πυρός με την ανάγκη για μακροπρόθεσμη επιβίωση του κράτους, παρά τις προηγούμενες δεσμεύσεις ότι δεν θα υπάρξει αλλαγή του Συντάγματος για αυτό το ζήτημα.
Η κίνηση αυτή δεν μετακινεί καθόλου τη βελόνα. Είναι απλώς μια προσπάθεια της Ουκρανίας να φανεί λογική στις διαπραγματεύσεις.
Justin Logan, Διευθυντής Αμυντικών Σπουδών Cato Institute
Η γεωπολιτική βαρύτητα της ουκρανικής υποχώρησης
Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων με απεσταλμένους των ΗΠΑ, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι προσέφερε την εγκατάλειψη των φιλοδοξιών για το ΝΑΤΟ, χαρακτηρίζοντάς την ως έναν επώδυνο συμβιβασμό. Ωστόσο, ο Justin Logan, διευθυντής αμυντικών σπουδών στο Cato Institute, υποστηρίζει ότι η κίνηση αυτή «δεν μετακινεί καθόλου τη βελόνα». Σύμφωνα με τον ίδιο, πρόκειται για μια προσπάθεια της Ουκρανίας να φανεί λογική στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, ενώ η ένταξη δεν ήταν ρεαλιστική επιλογή εδώ και πολύ καιρό.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Andrew Michta, καθηγητής στρατηγικών σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Φλόριντα, χαρακτήρισε την είσοδο της Ουκρανίας στη Συμμαχία ως «μη ζήτημα» στην παρούσα φάση. Η ανάλυση αυτή καταδεικνύει ότι η γεωπολιτική πραγματικότητα έχει ήδη προεξοφλήσει την ουδέτερη στάση του Κιέβου, εστιάζοντας πλέον στις διμερείς εγγυήσεις.
Το ζήτημα των εγγυήσεων και ο ρόλος του Λευκού Οίκου
Παρά τον σκεπτικισμό ορισμένων, ο Brett Bruen, πρώην σύμβουλος της κυβέρνησης Ομπάμα, θεωρεί την παραχώρηση «σημαντική και ουσιαστική». Επισημαίνει ότι ο Ζελένσκι δημιουργεί μια αντίθεση με τη στάση της Μόσχας, η οποία παραμένει φειδωλή σε υποχωρήσεις. Το κρίσιμο ερώτημα που τίθεται είναι τι θα λάβει το Κίεβο ως αντάλλαγμα για την υπαναχώρηση από μια «σιδηρά υπόσχεση» προς τον ουκρανικό λαό.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών στρατηγικής ανάλυσης, ο πρόεδρος των ΗΠΑ ενδέχεται να δεσμευτεί σε εγγυήσεις ασφαλείας τύπου ΝΑΤΟ, οι οποίες έχουν ήδη συζητηθεί σε συνομιλίες στο Βερολίνο. Αυτές θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν περιπολίες στον εναέριο χώρο της Ουκρανίας ή αυξημένη παροχή στρατιωτικής βοήθειας σε περίπτωση νέας ρωσικής επίθεσης. Οι αναλυτές τονίζουν ότι η Ουκρανία χρειάζεται πράξεις και όχι λόγια, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι δεσμεύσεις της Ουάσιγκτον θα παραμείνουν δεσμευτικές.
Η επόμενη μέρα των διαπραγματεύσεων
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια στιγμή που η διπλωματική κινητικότητα κορυφώνεται, με το Κρεμλίνο να παρακολουθεί στενά τις κινήσεις του Λευκού Οίκου. Η έννοια της στρατηγικής αυτοσυγκράτησης — η αποφυγή κλιμάκωσης μέσω της εσκεμμένης περιορισμένης εμπλοκής — φαίνεται να κυριαρχεί στις σκέψεις των Αμερικανών αξιωματούχων που διαμορφώνουν το νέο ειρηνευτικό πλαίσιο.
Εν αναμονή των επίσημων ανακοινώσεων, αναλυτές στρατηγικής επισημαίνουν ότι η Ουκρανία πρέπει να θωρακίσει τις θέσεις της απέναντι σε πιθανές αλλαγές στην αμερικανική εξωτερική πολιτική. Η επόμενη μέρα θα κριθεί από την ικανότητα των εμπλεκόμενων μερών να μετατρέψουν τις ρητορικές υποχωρήσεις σε ένα βιώσιμο μοντέλο ασφαλείας που θα αποτρέπει μελλοντικές συγκρούσεις στην ανατολική Ευρώπη.