Ολλανδία: Η νέα κυβέρνηση επιβάλλει «φόρο ελευθερίας» για την ενίσχυση των αμυντικών δαπανών

Η νέα κυβέρνηση συνασπισμού της Ολλανδίας ανακοίνωσε την επιβολή ενός ειδικού «φόρου ελευθερίας» στις επιχειρήσεις και τα εισοδήματα, με στόχο τη συγκέντρωση 5 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως για την αμυντική θωράκιση της χώρας. Η κίνηση αυτή, που έρχεται εν μέσω γεωπολιτικών ανακατατάξεων, στοχεύει στην ευθυγράμμιση με τις νατοϊκές υποχρεώσεις για δαπάνες που θα αγγίξουν το 3,5% του ΑΕΠ έως το 2035.

Αυτή η εξέλιξη αποτελεί την κατάληξη των διαπραγματεύσεων για τον σχηματισμό κυβέρνησης που ξεκίνησαν στα τέλη του περασμένου έτους, σηματοδοτώντας μια ριζική αλλαγή στην ολλανδική δημοσιονομική πολιτική. Το παρασκήνιο της συμφωνίας αποκαλύπτει την πρόθεση της Χάγης να αναλάβει έναν πιο ενεργό ρόλο στην ευρωπαϊκή ασφάλεια, παρά το πολιτικό κόστος των νέων φορολογικών επιβαρύνσεων.

Η στρατηγική στροφή της Χάγης και ο «φόρος ελευθερίας»

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, τα κόμματα του συνασπισμού παρουσίασαν την Παρασκευή ένα φιλόδοξο σχέδιο που προβλέπει πρόσθετη επιβάρυνση στον φόρο εισοδήματος και στις επιχειρήσεις. Η ονομασία «φόρος ελευθερίας» επιλέχθηκε σημειολογικά για να υπογραμμίσει την ανάγκη προστασίας της εθνικής κυριαρχίας σε μια εποχή αυξανόμενης διεθνούς αστάθειας.

Ο στόχος είναι η σταδιακή αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 2,8% του ΑΕΠ έως το 2030 και στο 3,5% έως το 2035. Πρόκειται για μια σημαντική υπέρβαση των ορίων που θέτει το NATO, ακολουθώντας το παράδειγμα άλλων χωρών που προχωρούν σε προϋπολογισμούς με έμφαση στην άμυνα λόγω των περιφερειακών συγκρούσεων.

Περικοπές στην κοινωνική πρόνοια για την αμυντική θωράκιση

Η χρηματοδότηση της αμυντικής ενίσχυσης, η οποία θα φτάσει τελικά τα 19 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως, δεν θα βασιστεί αποκλειστικά στους νέους φόρους. Η κυβέρνηση σχεδιάζει ευρείες περικοπές στον προϋπολογισμό, εστιάζοντας κυρίως στους τομείς της υγείας και της κοινωνικής πρόνοιας, γεγονός που αναμένεται να προκαλέσει αντιδράσεις.

Παράλληλα, η νέα διοίκηση δεσμεύεται για επενδύσεις στον τομέα της στέγασης, προσπαθώντας να διατηρήσει το δημοσιονομικό έλλειμμα στο 2% του ΑΕΠ. Αυτή η προσέγγιση θυμίζει αντίστοιχες προσπάθειες για ισορροπία μεταξύ δημοσιονομικής τόνωσης και χρέους που παρατηρούνται σε παγκόσμιο επίπεδο.

Αναλυτές στρατηγικής επισημαίνουν ότι η απόφαση αυτή αντανακλά μια ευρύτερη τάση στην Ευρώπη, όπου η ασφάλεια τίθεται πλέον υπεράνω της παραδοσιακής κοινωνικής πολιτικής. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών, η επιτυχία του εγχειρήματος θα εξαρτηθεί από την ικανότητα της κυβέρνησης να διατηρήσει την κοινωνική συνοχή εν μέσω αυτών των δομικών αλλαγών.

Ο Rob Jetten και οι προκλήσεις της κυβέρνησης μειοψηφίας

Ο Rob Jetten, ηγέτης του κόμματος D66, θα γίνει σε ηλικία 38 ετών ο νεότερος πρωθυπουργός στην ιστορία της Ολλανδίας. Η κυβέρνησή του, ένας σπάνιος συνασπισμός του κεντρώου D66, των Χριστιανοδημοκρατών και του δεξιού VVD, κατέχει μόλις 66 από τις 150 έδρες της κάτω βουλής.

Αυτή η κυβέρνηση μειοψηφίας θα χρειαστεί να αναζητήσει υποστήριξη από την αντιπολίτευση για να περάσει τα νομοσχέδιά της. Η αριστερή αντιπολίτευση έχει ήδη δηλώσει ότι θα πιέσει για πιο πράσινες και κοινωνικές πολιτικές, θέτοντας υπό αμφισβήτηση το εύρος των περικοπών στην πρόνοια.

Η επόμενη μέρα και οι διεθνείς ισορροπίες

Η επίσημη εγκατάσταση της κυβέρνησης αναμένεται εντός του επόμενου μήνα, ενώ η συμπλήρωση των υπουργικών θέσεων θα ολοκληρωθεί τις προσεχείς εβδομάδες. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά το «πείραμα της Χάγης», καθώς η Ολλανδία μετατρέπεται σε έναν από τους πιο γενναιόδωρους χρηματοδότες της άμυνας στην Ευρώπη.

Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η επιβολή του «φόρου ελευθερίας» αποτελεί ένα τολμηρό πολιτικό στοίχημα. Εάν το μοντέλο αυτό αποδειχθεί βιώσιμο, ίσως αποτελέσει τον οδικό χάρτη για άλλες ευρωπαϊκές χώρες που καλούνται να αντιμετωπίσουν παρόμοιες γεωπολιτικές προκλήσεις.