ΟΗΕ: Προειδοποίηση για παγκόσμια «χρεοκοπία» νερού που απειλεί δισεκατομμύρια ανθρώπους

Η ανθρωπότητα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια μη αναστρέψιμη «υδρολογική χρεοκοπία», καθώς δισεκατομμύρια άνθρωποι πλήττονται από την υπερεκμετάλλευση των υδάτινων πόρων. Σύμφωνα με νέα έκθεση του ΟΗΕ που δημοσιεύθηκε την Τρίτη, η εξάντληση των αποθεμάτων σε λίμνες, ποτάμια και παγετώνες θέτει σε άμεσο κίνδυνο την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια και τις εθνικές οικονομίες.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια δεκαετιών αλόγιστης χρήσης και μακροχρόνιας συσσώρευσης περιβαλλοντικών πιέσεων που έχουν αποσταθεροποιήσει τον υδρολογικό κύκλο. Η υπερεκμετάλλευση των υδροφορέων και η κλιματική αλλαγή έχουν οδηγήσει τα παγκόσμια συστήματα σε ένα οριακό σημείο, όπου οι «αποταμιεύσεις» νερού της φύσης εξαντλούνται ταχύτερα από όσο αναπληρώνονται.

Η πραγματικότητα της υδρολογικής χρεοκοπίας

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, σχεδόν τα τρία τέταρτα του παγκόσμιου πληθυσμού ζουν σε χώρες που ταξινομούνται ως «υδατικά ανασφαλείς». Η έκθεση του Ινστιτούτου για το Νερό, το Περιβάλλον και την Υγεία του Πανεπιστημίου των Ηνωμένων Εθνών κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για 4 δισεκατομμύρια ανθρώπους.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι πολλά κρίσιμα υδάτινα συστήματα βρίσκονται ήδη σε κατάσταση μετα-κρίσης και αποτυχίας. Η συρρίκνωση των αποθεμάτων από παγετώνες, λίμνες και υγροτόπους δεν είναι πλέον μια μελλοντική απειλή, αλλά μια τρέχουσα πραγματικότητα που υπονομεύει τη βιωσιμότητα ολόκληρων περιοχών.

Ο Kaveh Madani, επικεφαλής συντάκτης της έκθεσης, τόνισε ότι πολλές περιοχές, όπως το Ιράκ, ζουν πάνω από τις υδρολογικές τους δυνατότητες. Η αναγνώριση αυτής της «χρεοκοπίας» είναι το πρώτο βήμα για τη λήψη σκληρών αποφάσεων που θα προστατεύσουν τους ανθρώπους και τα οικοσυστήματα.

Οικονομικό κόστος και επισιτιστική απειλή

Η οικονομική διάσταση της κρίσης είναι τρομακτική, με τις ετήσιες ζημιές από την υποβάθμιση της γης και την εξάντληση των υπόγειων υδάτων να ξεπερνούν τα 300 δισεκατομμύρια δολάρια. Περισσότερα από 170 εκατομμύρια εκτάρια αρδευόμενων καλλιεργειών βρίσκονται υπό υψηλό υδατικό στρες.

Επιπλέον, η ποιότητα του νερού έχει υποβαθμιστεί σημαντικά από την ρύπανση, καθιστώντας ακόμη πιο δύσκολη την πρόσβαση σε ασφαλείς πόρους. Η αλάτωση του εδάφους έχει ήδη υποβαθμίσει πάνω από 100 εκατομμύρια εκτάρια καλλιεργήσιμης γης, απειλώντας άμεσα την παραγωγή τροφίμων σε παγκόσμιο επίπεδο.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών σε θέματα διεθνούς στρατηγικής, η διαχείριση του νερού δεν αποτελεί πλέον μόνο περιβαλλοντικό ζήτημα, αλλά παράγοντα εθνικής ασφάλειας. Η ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα που μπορεί να οδηγήσει σε κοινωνικές αναταραχές.

Η ανάγκη για μια νέα παγκόσμια ατζέντα

Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η τρέχουσα προσέγγιση για την επίλυση των προβλημάτων του νερού δεν είναι πλέον αποτελεσματική. Η προτεραιότητα δεν πρέπει να είναι η «επιστροφή στην κανονικότητα», αλλά η διαμόρφωση μιας νέας παγκόσμιας ατζέντας για το νερό.

Αυτή η ατζέντα θα πρέπει να στοχεύει στην ελαχιστοποίηση της ζημιάς και στην προσαρμογή στις νέες υδρολογικές συνθήκες. Ωστόσο, ορισμένοι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η έκθεση παραλείπει έναν κρίσιμο παράγοντα: την εκρηκτική πληθυσμιακή αύξηση, η οποία επιτείνει την πίεση στους ήδη περιορισμένους πόρους.

Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα

Η διεθνής κοινότητα καλείται τώρα να επενδύσει σε τεχνολογίες ανακύκλωσης νερού και σε βιώσιμες πρακτικές διαχείρισης. Η πολιτική βούληση θα κρίνει αν η ανθρωπότητα θα καταφέρει να αποφύγει την πλήρη κατάρρευση των υδάτινων συστημάτων της.

Η επόμενη μέρα απαιτεί διεθνή συνεργασία και ριζική αναθεώρηση του τρόπου με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την αξία του νερού. Χωρίς άμεση δράση, η υδατική ανασφάλεια θα συνεχίσει να αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή για την παγκόσμια σταθερότητα στον 21ο αιώνα.