- Ο Ζελένσκι δηλώνει έτοιμος για εκλογές εντός 2-3 μηνών υπό όρους ασφαλείας.
- Ο στρατιωτικός νόμος αποτελεί το κύριο νομικό εμπόδιο για την κάλπη.
- Πάνω από 8 εκατομμύρια Ουκρανοί είναι εκτοπισμένοι εντός και εκτός χώρας.
- Η δημοτικότητα του Ζελένσκι υποχώρησε στο 55% λόγω σκανδάλων διαφθοράς.
- Απαιτείται αεροπορική εκεχειρία για την προστασία των εκλογικών τμημάτων.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δήλωσε έτοιμος για τη διεξαγωγή εκλογών εντός δύο έως τριών μηνών, υπό την προϋπόθεση ότι οι ΗΠΑ και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι θα εγγυηθούν την ασφάλεια της ψηφοφορίας. Η κίνηση αυτή έρχεται ως απάντηση στις πιέσεις της Μόσχας αλλά και του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, την ώρα που ο στρατιωτικός νόμος παραμένει το κύριο νομικό κώλυμα για την προσφυγή στις κάλπες.
| Κατηγορία Δεδομένων | Στοιχεία & Μεγέθη |
|---|---|
| Πρόσφυγες στην Ε.Ε. | 4,3 εκατομμύρια άτομα |
| Εσωτερικά Εκτοπισμένοι | Πάνω από 4 εκατομμύρια |
| Κατεχόμενα Εδάφη | 19% της επικράτειας |
| Ενήλικες σε κατεχόμενα | 4,5 εκατομμύρια |
| Μέτωπο Πολέμου | 1.200+ χιλιόμετρα |
| Δημοτικότητα Ζελένσκι | Περίπου 55% |
Η συζήτηση για προσφυγή στις κάλπες αποκτά νέα δυναμική καθώς η διεθνής κοινότητα αναζητά τρόπους νομιμοποίησης της ουκρανικής ηγεσίας έναντι των ρωσικών αιτιάσεων. Το παρασκήνιο της υπόθεσης συνδέεται άμεσα με τη λήξη της θητείας του Ζελένσκι τον Μάιο του 2024, γεγονός που η Μόσχα εργαλειοποιεί για να αμφισβητήσει την ικανότητά του να υπογράφει διεθνείς συμφωνίες ειρήνης. Όπως μεταδίδει το Reuters, η πίεση εντείνεται μετά τις πρόσφατες επικρίσεις που διατύπωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, σχετικά με την απουσία εκλογικής διαδικασίας στη χώρα.
Ο Ζελένσκι δήλωσε έτοιμος για εκλογές, εάν οι ΗΠΑ και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι διασφαλίσουν την ασφάλεια της διαδικασίας.
Βολοντίμιρ Ζελένσκι, Πρόεδρος της Ουκρανίας
Το νομικό κώλυμα και η ανάγκη για νέο πλαίσιο
Η Ουκρανία τελεί υπό καθεστώς στρατιωτικού νόμου από τον Φεβρουάριο του 2022, ο οποίος απαγορεύει ρητά τη διεξαγωγή εκλογών. Για να προχωρήσει η διαδικασία, ο Ζελένσκι έχει ήδη ξεκινήσει διαβουλεύσεις με το κοινοβούλιο για την πιθανή τροποποίηση του στρατιωτικού νόμου. Σύμφωνα με τον πολιτικό αναλυτή Volodymyr Fesenko, η χώρα θα πρέπει να δημιουργήσει ένα νομοθετικό πλαίσιο από το μηδέν, το οποίο θα ορίζει τον χρόνο, τους κανόνες και τις διαδικασίες, μια προσπάθεια που εκτιμάται ότι θα απαιτήσει τουλάχιστον έξι μήνες προετοιμασίας.
Η πρόκληση της συμμετοχής εκατομμυρίων εκτοπισμένων
Ένα από τα μεγαλύτερα αγκάθια είναι η διασφάλιση της συμμετοχής των εκατομμυρίων Ουκρανών που έχουν εγκαταλείψει τις εστίες τους. Τα στοιχεία δείχνουν ότι πάνω από 4,3 εκατομμύρια πολίτες διαθέτουν καθεστώς προσωρινής προστασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, γεγονός που απαιτεί την οργάνωση εκατοντάδων εκλογικών τμημάτων στο εξωτερικό. Επιπλέον, περισσότεροι από τέσσερα εκατομμύρια εσωτερικά εκτοπισμένοι θα πρέπει να καταγραφούν εκ νέου, ενώ περίπου 4,5 εκατομμύρια ενήλικες παραμένουν σε εδάφη που τελούν υπό ρωσική κατοχή, η οποία καλύπτει το 19% της ουκρανικής επικράτειας.
Η ασφάλεια στο μέτωπο και οι ρωσικές επιθέσεις
Η διεξαγωγή μιας ελεύθερης και δίκαιης ψηφοφορίας σε ένα μέτωπο 1.200 χιλιομέτρων φαντάζει εξαιρετικά δύσκολη. Περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι υπηρετούν στις δυνάμεις άμυνας, και η οργάνωση της ψηφοφορίας στις γραμμές των μαχών απαιτεί ειδικές νομοθετικές ρυθμίσεις. Παράλληλα, οι συνεχείς επιθέσεις με ρωσικούς πυραύλους και drones στις υποδομές ενέργειας προκαλούν εκτεταμένες διακοπές ρεύματος, οι οποίες θα μπορούσαν να παραλύσουν την εκλογική υποδομή και τη μετάδοση των αποτελεσμάτων.
Το πολιτικό ρίσκο και η άνοδος του Ζαλούζνι
Παρά το γεγονός ότι ο Ζελένσκι παραμένει το φαβορί, η δημοτικότητά του έχει υποχωρήσει από το 90% στην αρχή του πολέμου στο επίπεδο του 55%. Η πτώση αυτή αποδίδεται εν μέρει σε ένα μεγάλο σκάνδαλο διαφθοράς στον τομέα της ενέργειας που πλήττει την κυβερνητική εικόνα. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση, ο μόνος υποψήφιος που θα μπορούσε να αποτελέσει σοβαρή απειλή είναι ο Βαλέρι Ζαλούζνι, ο πρώην αρχηγός του στρατού, ο οποίος όμως προς το παρόν δηλώνει προσηλωμένος στην άμυνα της χώρας.
Οι διεθνείς πιέσεις και η επόμενη μέρα
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών στο Κίεβο, επισημαίνεται από αναλυτές στρατηγικής ότι μια αεροπορική εκεχειρία αποτελεί το ελάχιστο προαπαιτούμενο για να ξεκινήσει οποιαδήποτε ουσιαστική συζήτηση. Η Ουκρανία καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη για δημοκρατική νομιμοποίηση και την ωμή πραγματικότητα ενός πολέμου φθοράς, την ώρα που οι σύμμαχοι στη Δύση πιέζουν για μια καθαρή πολιτική λύση που θα διευκολύνει τις μελλοντικές ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.
Προϋποθέσεις για μια έγκυρη εκλογική διαδικασία
- Διασφάλιση εκεχειρίας στον εναέριο χώρο για την προστασία των πολιτών.
- Επικαιροποίηση του Κρατικού Μητρώου Εκλογέων για τους εκτοπισμένους.
- Δημιουργία ειδικού νομοθετικού πλαισίου για την ψήφο των στρατιωτών.
- Ίδρυση εκατοντάδων εκλογικών κέντρων σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
- Θωράκιση των ενεργειακών υποδομών για την απρόσκοπτη ροή δεδομένων.
