Ερυθρός Σταυρός: Μείωση της ανθρωπιστικής βοήθειας κατά 400 εκατ. φράγκα παρά τις παγκόσμιες κρίσεις

Η Διεθνής Ομοσπονδία Συλλόγων Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου (IFRC) ανακοίνωσε τη μείωση της ανθρωπιστικής της έκκλησης κατά 400 εκατομμύρια ελβετικά φράγκα για το επόμενο έτος, επικαλούμενη τη δραματική συρρίκνωση της παγκόσμιας χρηματοδότησης. Παρά την κλιμάκωση των συγκρούσεων και των κλιματικών καταστροφών, το μεγαλύτερο ανθρωπιστικό δίκτυο στον κόσμο, που αριθμεί 191 Εθνικούς Συλλόγους, αναγκάζεται να περιορίσει τον προϋπολογισμό του στα 3,4 δισεκατομμύρια φράγκα.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας ευρύτερης τάσης γεωπολιτικής αναδίπλωσης των μεγάλων δωρητών, η οποία αναδιαμορφώνει τον χάρτη της διεθνούς αρωγής. Η απόφαση της IFRC να ζητήσει λιγότερα κεφάλαια δεν αντικατοπτρίζει μείωση των αναγκών, αλλά μια ρεαλιστική προσαρμογή στο νέο οικονομικό περιβάλλον που διαμορφώνουν οι περικοπές στην εξωτερική βοήθεια από παραδοσιακές δυνάμεις, όπως η Γερμανία και οι ΗΠΑ υπό τη διοίκηση που ασκεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η κίνηση αυτή ακολουθεί το παράδειγμα και άλλων οργανισμών, καθώς η δραματική μείωση της ανθρωπιστικής βοήθειας αποτελεί πλέον μια παγκόσμια πραγματικότητα.

Η «τέλεια καταιγίδα» της ανθρωπιστικής χρηματοδότησης

Η ανθρωπιστική κοινότητα βρίσκεται αντιμέτωπη με αυτό που πολλοί αναλυτές αποκαλούν «τέλεια καταιγίδα»: οι ανάγκες αυξάνονται λόγω πολεμικών συγκρούσεων και κλιματικής κρίσης, ενώ οι πόροι μειώνονται δραστικά. Ο Γενικός Γραμματέας της IFRC, Jagan Chapagain, επεσήμανε ότι οι προκλήσεις διογκώνονται την ώρα που η χρηματοδότηση συρρικνώνεται, αναγκάζοντας τον οργανισμό να ιεραρχήσει εκ νέου τις προτεραιότητές του. Η κατάσταση αυτή έχει ήδη οδηγήσει σε επώδυνες αποφάσεις, όπως η διακοπή της υποστήριξης στο Ocean Viking, το πλοίο διάσωσης μεταναστών στην κεντρική Μεσόγειο, λόγω χρηματοδοτικών ελλειμμάτων.

Στους διαδρόμους των διεθνών οργανισμών, επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς και αναλυτές στρατηγικής ότι η στροφή προς την εσωστρέφεια των δυτικών κυβερνήσεων δημιουργεί ένα κενό που δύσκολα μπορεί να καλυφθεί από τον ιδιωτικό τομέα. Η διάλυση της USAID και οι ξαφνικές διακοπές δισεκατομμυρίων δολαρίων σε βοήθεια έχουν προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις, επηρεάζοντας άμεσα την ικανότητα των ΜΚΟ να ανταποκριθούν σε κρίσεις όπως αυτές στο Σουδάν ή τη Γάζα. Η μείωση αυτή αναμένεται να έχει σοβαρό τίμημα σε ανθρώπινες ζωές, με τις προβλέψεις για επιπλέον παιδικούς θανάτους να προκαλούν παγκόσμια ανησυχία.

Στροφή στις τοπικές κοινότητες και την ασφάλεια

Προκειμένου να διαχειριστεί τους περιορισμένους πόρους, η IFRC σχεδιάζει να κατευθύνει το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών της σε τοπικά καθοδηγούμενες δράσεις. Η στρατηγική αυτή στοχεύει στη μεταφορά της τεχνογνωσίας πιο κοντά στις κοινότητες που έχουν ανάγκη, αξιοποιώντας το τεράστιο δίκτυο των 17 εκατομμυρίων εθελοντών και των 289.000 τοπικών παραρτημάτων. Παράλληλα, η προστασία των ανθρωπιστικών εργαζομένων αναδεικνύεται σε κορυφαία προτεραιότητα για το 2026, καθώς οι κίνδυνοι στα πεδία των συγκρούσεων αυξάνονται. Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: 57 μέλη και εθελοντές του Ερυθρού Σταυρού έχασαν τη ζωή τους τα τελευταία δύο χρόνια κατά την εκτέλεση του καθήκοντος.

Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα

Η προειδοποίηση του Νορβηγικού Συμβουλίου Προσφύγων (NRC) ενισχύει την εικόνα της κρίσης, τονίζοντας ότι τα όρια χρηματοδότησης θα τεντώσουν επικίνδυνα τις ανθρωπιστικές ανταποκρίσεις σε περιοχές όπως η Μιανμάρ, η οποία βρίσκεται υπό τη σκιά ανθρωπιστικής κατάρρευσης. Η διεθνής κοινότητα καλείται τώρα να βρει νέους τρόπους χρηματοδότησης ή να αποδεχθεί μια μόνιμη υποβάθμιση των δυνατοτήτων παρέμβασης σε παγκόσμιο επίπεδο. Η επόμενη ημέρα για την παγκόσμια αρωγή εξαρτάται από την ικανότητα των οργανισμών να προσαρμοστούν σε ένα μοντέλο με λιγότερους κρατικούς πόρους και περισσότερη τοπική αυτενέργεια, σε μια περίοδο που η πολιτική αστάθεια παραμένει ο κύριος καταλύτης των ανθρωπιστικών αναγκών.