- Έκκληση Τουσκ για ενιαία πολιτική στάση της ΕΕ απέναντι στις ΗΠΑ.
- Διαχωρισμός μεταξύ αμερικανικής ηγεσίας και απαράδεκτης κυριαρχίας.
- Η Ουκρανία παραμένει η απόλυτη προτεραιότητα για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
- Ανησυχία για την περιθωριοποίηση του πολέμου λόγω του ζητήματος της Γροιλανδίας.
- Ανάγκη διατήρησης των διατλαντικών δεσμών χωρίς υποταγή στις απαιτήσεις της Ουάσιγκτον.
Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ απηύθυνε επείγουσα έκκληση για ευρωπαϊκή ενότητα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη η ΕΕ να λειτουργήσει ως ενιαία πολιτική κοινότητα απέναντι στις αμερικανικές διεκδικήσεις. Μιλώντας πριν από την έκτακτη σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες, ο Τουσκ τόνισε ότι το ζήτημα της Ουκρανίας παραμένει ο κεντρικός πυλώνας της ευρωπαϊκής ασφάλειας και δεν πρέπει να περιθωριοποιηθεί από τις τρέχουσες διατλαντικές εντάσεις.
| Θέμα | Θέση Πολωνίας / ΕΕ |
|---|---|
| Γροιλανδία | Απόρριψη εξαναγκασμού, ανάγκη για ενιαία ευρωπαϊκή απάντηση. |
| Ουκρανία | Κεντρικό ζήτημα ασφαλείας, δεν πρέπει να περιθωριοποιηθεί. |
| Σχέσεις με ΗΠΑ | Διαφύλαξη δεσμών, αλλά απόρριψη της αμερικανικής κυριαρχίας. |
| Board of Peace | Ανάγκη για κοινή πολιτική δράση της ΕΕ. |
| Νταβός | Απογοήτευση για την επικράτηση του θέματος της Γροιλανδίας έναντι της Ουκρανίας. |
Αυτή η παρέμβαση του Πολωνού πρωθυπουργού έρχεται σε μια στιγμή που οι διατλαντικές σχέσεις δοκιμάζονται από τις πρωτοφανείς διεκδικήσεις της Ουάσιγκτον, οι οποίες έχουν ανατρέψει την παραδοσιακή διπλωματική ισορροπία. Η προσπάθεια της ΕΕ να διατηρήσει το γεωπολιτικό της αποτύπωμα απαιτεί πλέον μια κοινή γραμμή πλεύσης, καθώς οι μεμονωμένες εθνικές αντιδράσεις αποδεικνύονται ανεπαρκείς απέναντι στην αμερικανική πίεση.
Είναι σημαντικό για τους εταίρους μας στην Ουάσιγκτον να κατανοήσουν τη διαφορά μεταξύ κυριαρχίας και ηγεσίας. Η ηγεσία είναι αποδεκτή, ο εξαναγκασμός όχι.
Ντόναλντ Τουσκ, Πρωθυπουργός της Πολωνίας
Η διάκριση μεταξύ ηγεσίας και κυριαρχίας
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, ο Τουσκ έστειλε ένα σαφές μήνυμα προς τον Λευκό Οίκο, διαχωρίζοντας την έννοια της διεθνούς ηγεσίας από εκείνη της κυριαρχίας. Ο Πολωνός ηγέτης επεσήμανε ότι ενώ η αμερικανική ηγεσία είναι αποδεκτή και επιθυμητή, η άσκηση πίεσης (coercion) δεν αποτελεί δόκιμη μέθοδο στις σχέσεις μεταξύ στρατηγικών εταίρων.
Η δήλωση αυτή αντικατοπτρίζει την ευρύτερη ανησυχία στις Βρυξέλλες για την επιμονή των ΗΠΑ στην απόκτηση της Γροιλανδίας, ένα ζήτημα που έχει προκαλέσει διπλωματική κρίση. Ο Τουσκ υπογράμμισε ότι η Ευρώπη οφείλει να προστατεύσει τους δεσμούς της με τις ΗΠΑ, αλλά ταυτόχρονα να απαιτήσει τον σεβασμό της αυτονομίας των μελών της.
Προτεινόμενο Αυστρία: Στο εδώλιο ο πρώην πράκτορας Εγκίστο Ότ για κατασκοπεία υπέρ της Ρωσίας
Παράλληλα, εξέφρασε την απογοήτευσή του για το γεγονός ότι η ατζέντα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός αναλώθηκε στο θέμα της Γροιλανδίας. Για τη Βαρσοβία, αυτή η μετατόπιση του ενδιαφέροντος αποτελεί αρνητική εξέλιξη, καθώς αποσπά πόρους και προσοχή από τα φλέγοντα μέτωπα της ηπείρου.
Η Ουκρανία ως απόλυτη προτεραιότητα ασφαλείας
Ο Πολωνός πρωθυπουργός ήταν κατηγορηματικός: η Ουκρανία δεν μπορεί να τεθεί στο περιθώριο, καθώς αποτελεί το κύριο πρόβλημα ασφαλείας για ολόκληρη την Ευρώπη. Η επιστροφή στις συζητήσεις για την παροχή βοήθειας στο Κίεβο θεωρείται επιβεβλημένη, ειδικά εν μέσω των διεργασιών για τη διαμόρφωση νέων εγγυήσεων ασφαλείας.
Η ανησυχία του Τουσκ εστιάζεται στην πιθανότητα η ευρωπαϊκή ασφάλεια να καταστεί δευτερεύον ζήτημα μπροστά στις νέες αμερικανικές προτεραιότητες. Η ανάγκη για μια πολιτική κοινότητα που θα δρα ενιαία στο θέμα της Ουκρανίας, αλλά και στο αμφιλεγόμενο Συμβούλιο Ειρήνης (Board of Peace), αποτελεί το «κλειδί» για τη σταθερότητα.
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, επισημαίνεται από αναλυτές στρατηγικής ότι η στάση της Πολωνίας λειτουργεί ως ανάχωμα στην αποσύνθεση της διατλαντικής ενότητας. Η κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η ΕΕ πρέπει να αναπτύξει μηχανισμούς αυτονομίας χωρίς να διαρρήξει τις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον.
Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα
Η έκτακτη σύνοδος κορυφής αναμένεται να καθορίσει αν η ΕΕ μπορεί να διαμορφώσει μια κοινή απάντηση που θα εξισορροπεί τις εθνικές ευαισθησίες με τις συλλογικές ανάγκες. Ο Τουσκ, έχοντας ήδη απορρίψει την αποστολή στρατευμάτων στη Γροιλανδία, επιδιώκει να ηγηθεί μιας προσπάθειας που θα θέτει την ευρωπαϊκή κυριαρχία στο επίκεντρο.
Η επόμενη μέρα των ευρωαμερικανικών σχέσεων θα εξαρτηθεί από την ικανότητα της Ευρώπης να πείσει την Ουάσιγκτον ότι η ηγεσία προϋποθέτει συνεργασία και όχι επιβολή. Η διατήρηση της ενότητας στο τρίπτυχο Γροιλανδία-Ουκρανία-Συμβούλιο Ειρήνης θα αποτελέσει το απόλυτο τεστ για τη γεωπολιτική ωριμότητα της Ένωσης.
