Νταβός: Οι επικεφαλής του παγκόσμιου χρήματος διαφωνούν με τον Μαρκ Κάρνι για το τέλος της διεθνούς τάξης

Στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός, οι ηγέτες των κορυφαίων χρηματοπιστωτικών οργανισμών του κόσμου εξέφρασαν την έντονη αντίθεσή τους στην εκτίμηση του Καναδού πρωθυπουργού, Μαρκ Κάρνι, περί οριστικής ρήξης της διεθνούς τάξης πραγμάτων. Η Κριστίν Λαγκάρντ και η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα υποστήριξαν ότι ο κόσμος βιώνει μια βαθιά μεταβατική αλλαγή και όχι μια κατάρρευση, καλώντας τις χώρες να προσαρμοστούν σε μια νέα γεωπολιτική πραγματικότητα.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της αυξανόμενης γεωπολιτικής έντασης που κυριαρχεί στις συζητήσεις στην Ελβετία, με την αναφορά του Κάρνι στον Θουκυδίδη — τη θεωρία ότι η ισχύς υπερβαίνει το δίκαιο σε περιόδους μετάβασης — να λειτουργεί ως καταλύτης. Η συζήτηση για τη διεθνή αρχιτεκτονική ασφαλείας και εμπορίου δέχεται πιέσεις, ειδικά μετά τη μετωπική σύγκρουση στο Νταβός μεταξύ της Ουάσιγκτον και των συμμάχων της.

Η διαφωνία Λαγκάρντ και η αναζήτηση εναλλακτικών

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, πήρε σαφείς αποστάσεις από τη ρητορική περί «ρήξης», υπογραμμίζοντας ότι η λέξη αυτή δεν αποδίδει την τρέχουσα δυναμική. Σύμφωνα με την ίδια, η έμφαση πρέπει να δοθεί στον εντοπισμό των ευάλωτων σημείων και των εξαρτήσεων που αποκαλύφθηκαν τα τελευταία έτη.

Η Λαγκάρντ τόνισε την ανάγκη για στρατηγική αυτονομία, σημειώνοντας ότι η Ευρώπη οφείλει να επικεντρωθεί στα δικά της «Σχέδια Β». Η στάση της θεωρείται μια απάντηση στην κριτική που δέχθηκε η ήπειρος, μετατρέποντας την πίεση σε κίνητρο για μεγαλύτερη εσωτερική συνοχή και εστίαση στους στόχους της.

Παράλληλα, η επικεφαλής της ΕΚΤ, η οποία στο παρελθόν είχε εκφράσει ανησυχίες για παραβιάσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας σε οικονομικά ζητήματα, εμφανίστηκε πιο διαλλακτική, υποστηρίζοντας ότι η εξωτερική πίεση μπορεί να λειτουργήσει ευεργετικά για την ευρωπαϊκή ενοποίηση.

Η αβεβαιότητα ως νέα κανονικότητα και η ανθεκτικότητα

Η Νγκόζι Οκόντζο-Ιουεάλα, επικεφαλής του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, επισήμανε ότι η ακραία αβεβαιότητα — όπως αυτή που προκλήθηκε από τις απειλές για τη Γροιλανδία — ενδέχεται να υποχωρήσει, αλλά η επιστροφή στο παλιό καθεστώς είναι αδύνατη. Η νέα σταθερή κατάσταση θα απαιτεί από τις χώρες να επενδύουν διαρκώς στη δική τους ανθεκτικότητα.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αναλυτών στρατηγικής, η στροφή προς την περιφερειακή ενίσχυση αποτελεί πλέον μονόδρομο για τις μεσαίες δυνάμεις που επιδιώκουν να προστατευτούν από τον μεγάλο ανταγωνισμό. Η Ιουεάλα προέτρεψε τους ηγέτες να οικοδομήσουν εσωτερική ισχύ αντί να περιμένουν τη σταθερότητα των διεθνών συμφωνιών.

Από την πλευρά της, η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα του ΔΝΤ χρησιμοποίησε τη μεταφορά από τον «Μάγο του Οζ», δηλώνοντας ότι «δεν είμαστε πια στο Κάνσας». Με αυτόν τον τρόπο περιέγραψε το τέλος της εποχής της προβλεψιμότητας, καλώντας τον κόσμο να αποδεχθεί ότι τα σοκ θα είναι πλέον μέρος της καθημερινότητας.

Η γεωπολιτική αναδιάταξη και οι εθνικές στρατηγικές

Η συζήτηση στο Νταβός ανέδειξε το χάσμα μεταξύ της απαισιόδοξης πρόβλεψης του Μαρκ Κάρνι και της ρεαλιστικής προσαρμογής των οικονομικών θεσμών. Ο Καναδός πρωθυπουργός, ο οποίος προωθεί ένα σχέδιο εμπορικής απεξάρτησης από τις ΗΠΑ, επιμένει ότι η εξαναγκαστική ισχύς των μεγάλων δυνάμεων έχει αντικαταστήσει τους κανόνες.

Ωστόσο, η πλειονότητα των οικονομικών ηγετών θεωρεί ότι η διεθνής τάξη δεν καταρρέει, αλλά μεταλλάσσεται σε ένα πιο κατακερματισμένο σύστημα. Σε αυτό το περιβάλλον, η διπλωματική ευελιξία και η διαφοροποίηση των εφοδιαστικών αλυσίδων αναδεικνύονται σε κορυφαίες προτεραιότητες για την επιβίωση των εθνικών οικονομιών.

Εν αναμονή των επόμενων κινήσεων από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, οι αγορές παρακολουθούν στενά αν αυτή η «νέα κανονικότητα» θα οδηγήσει σε περαιτέρω προστατευτισμό ή αν θα αναδυθούν νέες, πιο ευέλικτες μορφές διεθνούς συνεργασίας που θα αντικαταστήσουν τους παλαιούς θεσμούς.