Νταβός: Η κρίση για τη Γροιλανδία «παγώνει» το πακέτο των 800 δισ. για την Ουκρανία

Η γεωπολιτική ρήξη μεταξύ του προέδρου των ΗΠΑ και της Ευρώπης για το ζήτημα της Γροιλανδίας προκάλεσε την αιφνίδια αναστολή της ανακοίνωσης του πακέτου των 800 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ των Financial Times, οι διαφωνίες για το «Συμβούλιο Ειρήνης» τορπίλισαν τη συμφωνία που αναμενόταν να οριστικοποιηθεί στο Νταβός.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται σε μια στιγμή που η αποστολή Μπουντάνοφ στις ΗΠΑ είχε καλλιεργήσει προσδοκίες για μια άμεση διευθέτηση του οικονομικού σκέλους της μεταπολεμικής ανάκαμψης. Η εμπλοκή που σημειώθηκε στους διαδρόμους του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ αναδεικνύει το βάθος του χάσματος μεταξύ της νέας αμερικανικής στρατηγικής και των ευρωπαϊκών επιδιώξεων.

Το παρασκήνιο της εμπλοκής στο Νταβός

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ που μεταδίδει το Reuters, επικαλούμενο τους Financial Times, η προγραμματισμένη ανακοίνωση ενός σχεδίου ευημερίας ύψους 800 δισεκατομμυρίων δολαρίων αναβλήθηκε επ’ αόριστον. Το σχέδιο αυτό αποτελούσε το προϊόν επίπονων διαβουλεύσεων μεταξύ Ουκρανίας, Ευρώπης και ΗΠΑ.

Έξι αξιωματούχοι επιβεβαιώνουν ότι η ευρωπαϊκή αντίσταση στις απαιτήσεις του προέδρου των ΗΠΑ για την απόκτηση της Γροιλανδίας αποτέλεσε τον καταλύτη της αποτυχίας. Η Ουάσινγκτον φέρεται να συνέδεσε την οικονομική στήριξη του Κιέβου με την αποδοχή των αμερικανικών γεωπολιτικών αξιώσεων στον Αρκτικό Κύκλο.

Η στάση της Ευρώπης παραμένει σταθερή, με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να έχει ήδη χαρακτηρίσει ως «λάθος» τις πιέσεις για το καθεστώς του νησιού. Η διατλαντική ενότητα φαίνεται να θυσιάζεται στον βωμό της εδαφικής κυριαρχίας της Δανίας και της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ.

Το «Συμβούλιο Ειρήνης» και η Γροιλανδία ως εμπόδια

Πέρα από το εδαφικό ζήτημα, η πρόταση του προέδρου των ΗΠΑ για τη δημιουργία ενός «Συμβουλίου Ειρήνης» (Board of Peace) προκάλεσε περαιτέρω τριβές. Η πρωτοβουλία αυτή, στην οποία έχει ήδη προσκληθεί και το Ισραήλ, αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό από τις Βρυξέλλες, που φοβούνται την παραγκώνιση των διεθνών θεσμών.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η σύνδεση της ουκρανικής βοήθειας με το ζήτημα της Γροιλανδίας αποτελεί μια μορφή γεωπολιτικής πίεσης που η Ευρώπη δεν φαίνεται διατεθειμένη να αποδεχθεί. Επισημαίνεται από διπλωματικούς κύκλους ότι η διατλαντική ενότητα δοκιμάζεται πλέον σε πολλαπλά μέτωπα ταυτόχρονα.

Η εμπλοκή αυτή θεωρείται κρίσιμης σημασίας, καθώς το πακέτο των 800 δισ. δολαρίων θεωρούνταν η «ραχοκοκαλιά» της μεταπολεμικής σταθερότητας. Χωρίς τη σύμπνοια των τριών μερών, η υλοποίηση του σχεδίου καθίσταται εξαιρετικά αβέβαιη, παρά τις προηγούμενες αισιόδοξες προβλέψεις.

Οι προοπτικές της διατλαντικής συνεργασίας

Η ρωσική πλευρά παρακολουθεί τις εξελίξεις με ικανοποίηση, καθώς το ρήγμα μεταξύ Ουάσινγκτον και Βρυξελλών αποδυναμώνει το ευρωπαϊκό μέτωπο στο Νταβός. Η αδυναμία εξεύρεσης κοινού τόπου για τη Γροιλανδία απειλεί να συμπαρασύρει και άλλες τεχνολογικές και εμπορικές συμφωνίες.

Εν αναμονή των επίσημων τοποθετήσεων, η αβεβαιότητα στις αγορές εντείνεται. Η ουκρανική κυβέρνηση, από την πλευρά της, πιέζει για τον διαχωρισμό του οικονομικού πακέτου από τις ευρύτερες γεωπολιτικές διεκδικήσεις, φοβούμενη μια οικονομική κατάρρευση σε περίπτωση περαιτέρω καθυστερήσεων.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών επικρατεί η άποψη ότι η επόμενη μέρα θα εξαρτηθεί από την ικανότητα των ηγετών να βρουν μια συμβιβαστική φόρμουλα. Ωστόσο, η επιμονή του προέδρου των ΗΠΑ στο δόγμα «Πρώτα η Αμερική» καθιστά κάθε διαπραγμάτευση μια άσκηση ισορροπίας σε τεντωμένο σχοινί.