- Ο πρόεδρος των ΗΠΑ απέκλεισε τη χρήση βίας για τη Γροιλανδία.
- Η ομιλία προκάλεσε ανάμεικτα συναισθήματα ανακούφισης και έντονης ανησυχίας.
- Ο Αλ Γκορ χαρακτήρισε «παράφρονη» την αποσταθεροποίηση των συμμαχιών.
- Οι μεσαίες δυνάμεις αναζητούν τρόπους επιβίωσης χωρίς την αμερικανική προστασία.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ ξεκαθάρισε από το βήμα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός την Τετάρτη ότι αποκλείει τη χρήση βίας για τον έλεγχο της Γροιλανδίας, προκαλώντας μια προσωρινή «ανάσα ανακούφισης» στους παρευρισκόμενους. Ωστόσο, η επιμονή του ότι καμία άλλη χώρα δεν μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλεια της αυτόνομης δανικής επικράτειας πυροδότησε σφοδρές αντιδράσεις από διεθνείς προσωπικότητες που έκαναν λόγο για «ντροπιαστική» εμφάνιση.
| Προσωπικότητα | Κύριο Σχόλιο / Αντίδραση |
|---|---|
| Αλ Γκορ | «Κυριολεκτικά παράφρονο» το πλήγμα στις συμμαχίες |
| Alastair Campbell | «Ντροπιαστική» η συνολική παρουσία |
| Conradin Cramer | «Ανακούφιση» για τη μη χρήση βίας, αλλά ανησυχία |
| Gordon (Συμμετέχων) | Οι μεσαίες δυνάμεις πρέπει να βρουν τρόπο επιβίωσης |
Η προσπάθεια των Ηνωμένων Πολιτειών να επαναπροσδιορίσουν το γεωπολιτικό τους αποτύπωμα στην Αρκτική δεν αποτελεί κεραυνό εν αιθρία, αλλά συνέχεια μιας κλιμακούμενης στρατηγικής που έχει φέρει σε δύσκολη θέση τους Ευρωπαίους συμμάχους. Η Γροιλανδία, λόγω της στρατηγικής της θέσης και του τεράστιου ορυκτού της πλούτου, έχει μετατραπεί σε σημείο τριβής που δοκιμάζει τις αντοχές της διατλαντικής συμμαχίας σε μια περίοδο παγκόσμιας αστάθειας.
Το να προσπαθείς να γκρεμίσεις αυτές τις συμμαχίες με τον τρόπο που το κάνει, είναι κυριολεκτικά παράφρονο.
Αλ Γκορ, Πρώην Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ
Η αποκήρυξη της στρατιωτικής ισχύος και το κλίμα στο Νταβός
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, ο πρόεδρος των ΗΠΑ επιχείρησε να κατευνάσει τις ανησυχίες δηλώνοντας ότι δεν σκοπεύει να χρησιμοποιήσει βία, αλλά τόνισε πως η Ουάσινγκτον είναι η μόνη δύναμη που μπορεί να διασφαλίσει το νησί. Αυτή η τοποθέτηση έρχεται λίγες ώρες αφότου έγινε γνωστό ότι ο Αμερικανός ηγέτης ζητά άμεσες διαπραγματεύσεις για την αγορά της Γροιλανδίας, επιμένοντας σε ένα σχέδιο που πολλοί θεωρούν διπλωματικά ανέφικτο.
Ο Conradin Cramer, επικεφαλής της κυβέρνησης της Βασιλείας, σημείωσε ότι ζούμε σε τόσο «τρελούς καιρούς» που αποτελεί ανακούφιση το γεγονός ότι ο ηγέτης της κορυφαίας χώρας του ΝΑΤΟ πρέπει να διευκρινίσει ότι δεν θα επιτεθεί σε σύμμαχο. Η δήλωση αυτή αντικατοπτρίζει την έντονη νευρικότητα που επικρατεί στις διεθνείς αγορές και στους πολιτικούς κύκλους, καθώς οι παραδοσιακές διμερείς σχέσεις δέχονται πρωτοφανείς πιέσεις.
Σφοδρή κριτική για την αποσταθεροποίηση των συμμαχιών
Οι αντιδράσεις από την πλευρά των Δημοκρατικών και των Ευρωπαίων στρατηγικών αναλυτών ήταν ιδιαίτερα αιχμηρές, με τον πρώην Αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Αλ Γκορ, να χαρακτηρίζει «παράφρονη» την προσπάθεια διάλυσης των συμμαχιών. Ο Γκορ υπογράμμισε ότι τέτοιες ενέργειες κάθε άλλο παρά ενισχύουν την ασφάλεια του ΝΑΤΟ, την ώρα που ο πρώην Γενικός Γραμματέας της Συμμαχίας, Άντερς Φογκ Ράσμουσεν, προειδοποιεί για το τέλος της περιόδου των κολακειών προς την Ουάσινγκτον.
Από την πλευρά του, ο Βρετανός στρατηγικός αναλυτής Alastair Campbell δεν μάσησε τα λόγια του, περιγράφοντας την ομιλία ως «απόλυτα ντροπιαστική» για το κύρος των Ηνωμένων Πολιτειών στη διεθνή σκηνή. Η ανησυχία για την απώλεια της αμερικανικής προστασίας οδηγεί πλέον τις μεσαίες δυνάμεις στην αναζήτηση νέων τρόπων επιβίωσης σε έναν κόσμο όπου οι παραδοσιακές εγγυήσεις φαίνεται να καταρρέουν.
Η νέα γεωπολιτική πραγματικότητα στην Αρκτική
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών που παρακολουθούν τις εργασίες στο Νταβός, η ρητορική του προέδρου των ΗΠΑ δημιουργεί ένα επικίνδυνο προηγούμενο για την κυριαρχία των μικρότερων κρατών. Επισημαίνεται από διπλωματικούς κύκλους ότι η επιμονή στον έλεγχο της Γροιλανδίας μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για περαιτέρω ρήξη εντός της Συμμαχίας, την οποία η Ρωσία παρακολουθεί με ικανοποίηση.
Η ανάγκη για μια κοινή ευρωπαϊκή στρατηγική στην Αρκτική γίνεται πλέον επιτακτική, καθώς οι ΗΠΑ φαίνεται να υιοθετούν μια προσέγγιση που βασίζεται στην εθνική ισχύ και όχι στη συνεργασία. Το ερώτημα που παραμένει αναπάντητο είναι αν η Δανία και η Ευρωπαϊκή Ένωση θα καταφέρουν να προβάλουν μια πειστική εναλλακτική πρόταση ασφαλείας που θα αποτρέψει τη γεωπολιτική απομόνωση της περιοχής.
Τι αναμένεται στη συνέχεια
Εν αναμονή των επόμενων κινήσεων της αμερικανικής διπλωματίας, οι συμμετέχοντες στο Φόρουμ προετοιμάζονται για μια περίοδο παρατεταμένης αβεβαιότητας στις διατλαντικές σχέσεις. Η ομιλία του προέδρου των ΗΠΑ μπορεί να απέκλεισε τη βία, αλλά άνοιξε την πόρτα σε έναν σκληρό οικονομικό και διπλωματικό ανταγωνισμό για τον έλεγχο του Βορρά.
Η επόμενη μέρα θα κριθεί από την ικανότητα των ευρωπαϊκών πρωτευουσών να διατηρήσουν την ενότητά τους απέναντι στις πιέσεις για αναθεώρηση των συνόρων και των σφαιρών επιρροής. Η Γροιλανδία παραμένει το κεντρικό πιόνι σε μια σκακιέρα όπου οι κανόνες του παιχνιδιού αλλάζουν ριζικά και απρόβλεπτα.
Πώς να παρακολουθείτε τις γεωπολιτικές εξελίξεις
- Διασταυρώνετε τις ειδήσεις από πολλαπλές διεθνείς πηγές κύρους.
- Παρακολουθείτε τις επίσημες ανακοινώσεις του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
- Εστιάζετε στις αναλύσεις ειδικών για τη στρατηγική σημασία της Αρκτικής.
- Αποφεύγετε τις συναισθηματικές αντιδράσεις σε τίτλους που αφορούν εμπορικούς πολέμους.
