- Το νορβηγικό κοινοβούλιο στήριξε τη μοναρχία με 141 ψήφους έναντι 26.
- Η στήριξη των πολιτών μειώθηκε στο 61% λόγω των πρόσφατων σκανδάλων.
- Η πριγκίπισσα Μέτε-Μαρίτ επικρίνεται για τις σχέσεις της με τον Τζέφρι Έπσταϊν.
- Ο Μάριους Χόιμπι δικάζεται για βιασμό και ενδοοικογενειακή βία.
- Οι υποστηρικτές της μοναρχίας προτάσσουν τη σταθερότητα πάνω από την πολιτική.
Το νορβηγικό κοινοβούλιο απέρριψε με συντριπτική πλειοψηφία την πρόταση για μετάβαση σε αβασίλευτη δημοκρατία, επιβεβαιώνοντας τη στήριξή του στον βασιλιά Χάραλντ. Η ιστορική ψηφοφορία πραγματοποιήθηκε εν μέσω σοβαρών κλυδωνισμών για τη βασιλική οικογένεια, που σχετίζονται με τις αποκαλύψεις για την υπόθεση Έπσταϊν και τη δίκη του Μάριους Χόιμπι.
| Κατηγορία / Μεταβλητή | Στοιχεία / Ποσοστά |
|---|---|
| Ψήφοι υπέρ Μοναρχίας | 141 |
| Ψήφοι υπέρ Δημοκρατίας | 26 |
| Σύνολο Βουλευτών | 169 |
| Στήριξη Μοναρχίας (2026) | 61% |
| Στήριξη Μοναρχίας (2025) | 72% |
| Όχι στη Μέτε-Μαρίτ για Βασίλισσα | 44% |
| Ναι στη Μέτε-Μαρίτ για Βασίλισσα | 33% |
Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως επιστέγασμα μιας περιόδου έντονης πολιτικής και κοινωνικής πίεσης προς τον θεσμό της μοναρχίας στη Νορβηγία. Το παρασκήνιο της υπόθεσης συνδέεται άρρηκτα με την ανάγκη για θεσμική σταθερότητα, η οποία ιστορικά θεωρείται το ισχυρότερο χαρτί του παλατιού του Όσλο από την ανεξαρτησία του 1905.
Η μοναρχία προσφέρει σταθερότητα παραμένοντας υπεράνω κομματικών αντιπαραθέσεων και έχει υπηρετήσει καλά τη Νορβηγία από το 1905.
Υποστηρικτές του θεσμού στο κοινοβούλιο
Η συντριπτική πλειοψηφία και το αίτημα για αλλαγή
Κατά τη διάρκεια της ψηφοφορίας που διεξήχθη την Τρίτη, 141 από τα 169 μέλη του κοινοβουλίου τάχθηκαν υπέρ της διατήρησης της μοναρχίας. Η πρόταση για την εγκαθίδρυση αβασίλευτης δημοκρατίας έλαβε μόλις 26 ψήφους, αποτυγχάνοντας να κλονίσει το συνταγματικό κατεστημένο της χώρας.
Οι υποστηρικτές της μοναρχίας υπογράμμισαν ότι ο θεσμός λειτουργεί ως συνεκτικός δεσμός για το έθνος, παραμένοντας υπεράνω κομματικών αντιπαραθέσεων. Αντίθετα, οι υποστηρικτές της δημοκρατίας υποστήριξαν ότι τα κληρονομικά προνόμια δεν έχουν θέση σε μια σύγχρονη δημοκρατική κοινωνία, όπου η εξουσία πρέπει να πηγάζει από την εκλογή του λαού.
Η σκιά του Τζέφρι Έπσταϊν και η πριγκίπισσα Μέτε-Μαρίτ
Η ψηφοφορία διεξήχθη σε ένα αρνητικό κλίμα για τη βασιλική οικογένεια, καθώς η πριγκίπισσα Μέτε-Μαρίτ δέχθηκε σφοδρή κριτική από τον πρωθυπουργό της χώρας. Αιτία στάθηκαν οι πρόσφατες αναφορές για τις επαφές της με τον καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα Τζέφρι Έπσταϊν, γεγονός που χαρακτηρίστηκε ως έλλειψη ορθής κρίσης.
Η ίδια η πριγκίπισσα ζήτησε συγγνώμη για τις επαφές αυτές, οι οποίες έλαβαν χώρα μετά την πρώτη καταδίκη του Έπσταϊν το 2008. Η εμπλοκή αυτή, σε συνδυασμό με τη δημοσιοποίηση εκατομμυρίων εγγράφων για το δίκτυο του χρηματιστή, έχει προκαλέσει ρήγμα στην εμπιστοσύνη των πολιτών προς το πρόσωπό της.
Η δίκη του Μάριους Χόιμπι και η πτώση της δημοτικότητας
Την ίδια ημέρα με την ψηφοφορία, ξεκίνησε η δίκη του Μάριους Χόιμπι, γιου της Μέτε-Μαρίτ από προηγούμενη σχέση. Ο 29χρονος αντιμετωπίζει βαρύτατες κατηγορίες για βιασμό, ενδοοικογενειακή βία και κατοχή ναρκωτικών, έχοντας ήδη συλληφθεί εκ νέου το περασμένο Σαββατοκύριακο.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η δημοτικότητα της μοναρχίας έχει υποχωρήσει στο 61% από 72% που ήταν πέρυσι. Παράλληλα, το 44% των Νορβηγών δηλώνει πλέον ότι η Μέτε-Μαρίτ δεν θα έπρεπε να γίνει η επόμενη βασίλισσα της χώρας.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η επιβίωση του θεσμού εξαρτάται πλέον από την ικανότητα του παλατιού να διαχειριστεί τις δικαστικές εκκρεμότητες. Η κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η πολιτική στήριξη παραμένει ισχυρή, αλλά η λαϊκή νομιμοποίηση δοκιμάζεται σκληρά.
Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα
Παρά την απόρριψη της πρότασης για αλλαγή του πολιτεύματος, το πολιτικό κλίμα παραμένει τεταμένο. Οι δημοκρατικοί υποστηρικτές προειδοποιούν ότι η συζήτηση για το μέλλον της μοναρχίας δεν έχει κλείσει, αλλά αντιθέτως θα ενταθεί όσο τα σκάνδαλα παραμένουν στο προσκήνιο.
Το παλάτι καλείται τώρα να προχωρήσει σε κινήσεις ανασύνταξης, προκειμένου να ανακτήσει το χαμένο έδαφος στην κοινή γνώμη. Η επόμενη μέρα για τον θρόνο του Όσλο θα εξαρτηθεί από τη διαφάνεια με την οποία θα αντιμετωπιστούν οι προσωπικές υποθέσεις των μελών της βασιλικής οικογένειας.