Μαρκ Ρούτε: Πώς ο «άνθρωπος που ψιθυρίζει στον Τραμπ» απέτρεψε τη ρήξη στο ΝΑΤΟ για τη Γροιλανδία

Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, επιβεβαίωσε τη φήμη του ως ο μοναδικός Ευρωπαίος ηγέτης που μπορεί να επηρεάσει τον πρόεδρο των ΗΠΑ, επιτυγχάνοντας την απόσυρση των απειλών για δασμούς κατά τη διάρκεια του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός. Η επίτευξη μιας συμφωνίας-πλαίσιο για την Αρκτική απομακρύνει το φάσμα μιας πρωτοφανούς διατλαντικής ρήξης, αναδεικνύοντας τη σημασία της προσωπικής διπλωματίας στη διαχείριση της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.

Η κρίση για τη Γροιλανδία δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά την κορύφωση μιας μακράς περιόδου αβεβαιότητας στις διατλαντικές σχέσεις. Η στρατηγική του Μαρκ Ρούτε βασίζεται στην κατανόηση του ψυχολογικού προφίλ του Αμερικανού προέδρου, συνδυάζοντας την αποδοχή των αμερικανικών αιτημάτων για αυξημένες αμυντικές δαπάνες με την προστασία της εδαφικής ακεραιότητας των συμμάχων.

Η στρατηγική της «ψυχολογικής διπλωματίας» στο Νταβός

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, ο Ρούτε κατάφερε να μετατρέψει μια επικίνδυνη αντιπαράθεση σε μια διπλωματική νίκη. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε ότι συμφώνησαν σε ένα πλαίσιο που θα είναι επωφελές για όλα τα έθνη του ΝΑΤΟ, αποσύροντας τις απειλές για δασμούς.

Η προσέγγιση του Ρούτε, ο οποίος υπηρέτησε ως πρωθυπουργός της Ολλανδίας για 14 χρόνια, στηρίζεται στην οικοδόμηση συναίνεσης. Αντί να επιλέξει τη δημόσια σύγκρουση, όπως έπραξαν άλλοι Ευρωπαίοι ηγέτες, προτίμησε να εστιάσει στα κοινά στρατηγικά συμφέροντα στην περιοχή της Αρκτικής.

Η ικανότητά του να διατηρεί ανοιχτό δίαυλο επικοινωνίας με τον Λευκό Οίκο θεωρείται κρίσιμη για τη διατήρηση της συνοχής της Συμμαχίας. Ήδη από τον Ιούνιο, είχε προετοιμάσει το έδαφος διαπραγματευόμενος την αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ, ικανοποιώντας μια βασική απαίτηση της Ουάσινγκτον.

Από το «daddy» στη θωράκιση της Αρκτικής

Η προσωπική σχέση των δύο ανδρών χαρακτηρίζεται από μια ιδιότυπη οικειότητα, την οποία ο Ρούτε αξιοποιεί προς όφελος του ΝΑΤΟ. Η αναφορά του στον Αμερικανό πρόεδρο ως «daddy» των παγκόσμιων συγκρούσεων, αν και προκάλεσε σχόλια, φαίνεται πως λειτούργησε καταλυτικά στην ψυχολογία του συνομιλητή του.

Αυτή η γεωπολιτική ευελιξία επέτρεψε στον Ρούτε να προτείνει μια νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας. Η συμφωνία-πλαίσιο για τη Γροιλανδία προβλέπει την ενίσχυση της παρουσίας του ΝΑΤΟ για την ανάσχεση της ρωσικής και κινεζικής επιρροής, θέμα που αποτελεί προτεραιότητα για τις ΗΠΑ.

Παρά τις επικρίσεις από ορισμένους κύκλους ότι ο Ρούτε παραμερίζει τις ιδέες του για να επιτύχει συμβιβασμούς, η πλειονότητα των διπλωματών αναγνωρίζει την αποτελεσματικότητά του. Όπως επισημαίνουν αναλυτές στρατηγικής, σε περιόδους κρίσης, η ικανότητα να φέρνεις τους ανθρώπους στο τραπέζι είναι πιο σημαντική από την ιδεολογική καθαρότητα.

Η επόμενη μέρα για τη διατλαντική συμμαχία

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών στις Βρυξέλλες, επικρατεί συγκρατημένη αισιοδοξία. Η υπαναχώρηση του προέδρου των ΗΠΑ από τις απειλές για χρήση βίας δείχνει ότι το ΝΑΤΟ διαθέτει ακόμα μηχανισμούς αυτοσυντήρησης, αρκεί να υπάρχει ο κατάλληλος διαμεσολαβητής.

Η προσοχή στρέφεται πλέον στη σύνοδο κορυφής του Ιουλίου, όπου το πλαίσιο που συμφωνήθηκε στο Νταβός θα πρέπει να λάβει συγκεκριμένη μορφή. Η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση των εθνικών συμφερόντων με τη συλλογική ασφάλεια σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης πόλωσης.

Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι ο Μαρκ Ρούτε έχει καταφέρει να καταστήσει τον εαυτό του απαραίτητο κρίκο στην αλυσίδα της παγκόσμιας διπλωματίας. Η ικανότητά του να «ψιθυρίζει» στον πρόεδρο των ΗΠΑ ίσως αποδειχθεί η σημαντικότερη άμυνα της Ευρώπης τα επόμενα χρόνια.