- Η Μαρία Καλέσνικαβα και ο Βίκτορ Μπαμπαρίκα δηλώνουν αμετακίνητοι στις δημοκρατικές τους αρχές.
- Η απελευθέρωση 123 κρατουμένων επετεύχθη μέσω συμφωνίας των ΗΠΑ με το καθεστώς Λουκασένκο.
- Η Καλέσνικαβα σκοπεύει να επιστρέψει στην τέχνη, ενώ ο Μπαμπαρίκα δεν αποκλείει την πολιτική δράση.
- Περίπου 1.227 πολιτικοί κρατούμενοι παραμένουν στις φυλακές της Λευκορωσίας σύμφωνα με τη Viasna.
Οι εμβληματικές μορφές της λευκορωσικής αντιπολίτευσης, Μαρία Καλέσνικαβα και Βίκτορ Μπαμπαρίκα, δήλωσαν αμετακίνητοι στις αρχές τους λίγες ώρες μετά την ιστορική απελευθέρωσή τους. Σε μια συνέντευξη Τύπου που παραχώρησαν από την Ουκρανία, τόνισαν πως δεν μετανιώνουν για τις πράξεις τους που οδήγησαν στην πολυετή φυλάκισή τους, επιβεβαιώνοντας τη δέσμευσή τους στον αγώνα για δημοκρατικές αλλαγές στη χώρα.
| Παράμετρος Συμφωνίας | Στοιχεία / Αριθμοί |
|---|---|
| Συνολικός αριθμός απελευθερωθέντων | 123 άτομα |
| Μεταφορά στην Ουκρανία | 114 άτομα |
| Μεταφορά στη Λιθουανία | 9 άτομα |
| Κύριος Διαμεσολαβητής | Τζον Κόουλ (Απεσταλμένος προέδρου ΗΠΑ) |
| Κύριο Αντάλλαγμα | Χαλάρωση οικονομικών κυρώσεων (Ποτάσα) |
| Εναπομείναντες κρατούμενοι | Περίπου 1.227 (εκτίμηση Viasna) |
Δεν μετανιώνω για τίποτα. Πιστεύω ότι υπάρχουν στιγμές που τίθενται δύσκολα ερωτήματα και πρέπει να κάνεις δύσκολες επιλογές.
Μαρία Καλέσνικαβα, Ηγέτιδα της Αντιπολίτευσης
Η στάση των ηγετών μετά την αποφυλάκιση
Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως συνέχεια της διπλωματικής προσέγγισης μεταξύ Μινσκ και Ουάσιγκτον, με τον απεσταλμένο του προέδρου των ΗΠΑ, Τζον Κόουλ, να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διαπραγμάτευση. Η απελευθέρωση των 123 πολιτικών κρατουμένων αποτελεί το σημαντικότερο βήμα αποκλιμάκωσης μετά τις μαζικές διαδηλώσεις του 2020, οι οποίες κατεστάλησαν βίαια από τις δυνάμεις ασφαλείας του Αλεξάντερ Λουκασένκο. Η 43χρονη Μαρία Καλέσνικαβα, η οποία είχε καταδικαστεί σε 11 χρόνια κάθειρξη, εμφανίστηκε σθεναρή, δηλώνοντας πως η επιλογή της να αντιταχθεί στο καθεστώς ήταν η σωστή απόφαση για το μέλλον της χώρας της.
Το χρονικό της αντίστασης και η επόμενη μέρα
Η Καλέσνικαβα, η οποία έγινε παγκοσμίως γνωστή όταν έσκισε το διαβατήριό της στα σύνορα για να αποτρέψει την απέλασή της, ξεκαθάρισε πως παραμένει βέβαιη για την ορθότητα των ιδεών της. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η ίδια σκοπεύει πλέον να αφιερώσει χρόνο στη μουσική, την τέχνη και το θέατρο, χωρίς ωστόσο να αποκηρύσσει το πολιτικό της παρελθόν. Η απελευθέρωση της ηρωίδας της αντιπολίτευσης σηματοδοτεί μια νέα φάση, όπου η προσωπική αποκατάσταση προέχει της άμεσης πολιτικής δράσης.
Από την πλευρά του, ο 62χρονος Βίκτορ Μπαμπαρίκα, πρώην τραπεζίτης που φυλακίστηκε όταν επιχείρησε να θέσει υποψηφιότητα εναντίον του Λουκασένκο, επανέλαβε πως δεν αισθάνεται ηττημένος. «Δεν χάσαμε. Νικήσαμε. Μπορεί να μην πήραμε βραβεία, αλλά αποδειχθήκαμε πιο ισχυροί», ανέφερε χαρακτηριστικά, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επιστροφής στη δημόσια ζωή εάν η Λευκορωσία τον χρειαστεί. Σημειώνεται πως ο γιος του, Έντουαρντ, παραμένει στη λίστα των πολιτικών κρατουμένων, η οποία αριθμούσε πάνω από 1.200 άτομα πριν από την πρόσφατη συμφωνία.
Το γεωπολιτικό πλαίσιο της συμφωνίας
Η απελευθέρωση των κρατουμένων δεν ήταν μια τυχαία κίνηση, αλλά το αποτέλεσμα μιας σύνθετης συμφωνίας που περιλάμβανε την άρση κυρώσεων στην ποτάσα και άλλα οικονομικά ανταλλάγματα για το Μινσκ. Αναλυτές στρατηγικής που παρακολουθούν τις εξελίξεις στην Ανατολική Ευρώπη τονίζουν πως η κίνηση αυτή του Μινσκ αποτελεί μια προσπάθεια εξισορρόπησης των σχέσεων με τη Δύση, χωρίς ωστόσο να διαρρηγνύονται οι δεσμοί με τη Μόσχα. Η παρουσία του Τζον Κόουλ ως απεσταλμένου του προέδρου των ΗΠΑ υπογραμμίζει τη σημασία που αποδίδει η Ουάσιγκτον στην απελευθέρωση των αντιφρονούντων ως προϋπόθεση για την ομαλοποίηση των διμερών σχέσεων.
Οι προκλήσεις και η διεθνής αντίδραση
Παρά την απελευθέρωση των 123 ατόμων, η οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων Viasna επισημαίνει πως εκατοντάδες άλλοι παραμένουν πίσω από τα κάγκελα. Η διεθνής κοινότητα παραμένει επιφυλακτική, καθώς η πολιτική σταθερότητα στη Λευκορωσία παραμένει εύθραυστη. Οι απελευθερωθέντες, οι οποίοι μεταφέρθηκαν στην Ουκρανία και τη Λιθουανία, αποτελούν πλέον τις ζωντανές μαρτυρίες μιας περιόδου σκληρής καταστολής, αλλά και της διπλωματικής ισχύος που μπορεί να ασκηθεί μέσω στοχευμένων οικονομικών πιέσεων.
Η επόμενη μέρα για τη λευκορωσική αντιπολίτευση
Η στάση της Καλέσνικαβα και του Μπαμπαρίκα δείχνει πως ο πυρήνας της αντίστασης παραμένει ενεργός, έστω και από την εξορία. Η άρνησή τους να εκφράσουν μεταμέλεια στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα στους υποστηρικτές τους στο εσωτερικό της χώρας, ενώ η διπλωματική κινητικότητα αναμένεται να συνεχιστεί, καθώς η κυβέρνηση των ΗΠΑ επιδιώκει περαιτέρω παραχωρήσεις από το καθεστώς Λουκασένκο με αντάλλαγμα την περαιτέρω χαλάρωση των κυρώσεων.
