- Οι αντάρτες M23 κατέλαβαν την Ουβίρα, στρατηγική πόλη στα σύνορα με το Μπουρούντι.
- Η εξέλιξη αυτή απειλεί την ειρηνευτική συμφωνία που μεσολάβησε ο πρόεδρος των ΗΠΑ.
- Περισσότεροι από 200.000 άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί λόγω των πρόσφατων συγκρούσεων.
- Η απουσία της M23 από τις επίσημες διαπραγματεύσεις θεωρείται η κύρια αιτία του αδιεξόδου.
Οι αντάρτες της M23 εδραίωσαν τον έλεγχό τους στη στρατηγική πόλη Ουβίρα στο ανατολικό Κογκό, προκαλώντας σοβαρό πλήγμα στις διπλωματικές προσπάθειες που κατέβαλε ο πρόεδρος των ΗΠΑ για την ειρήνευση της περιοχής. Η προέλαση της οργάνωσης, η οποία φέρεται να υποστηρίζεται από τη Ρουάντα, κλιμακώνει τον κίνδυνο μιας ευρύτερης περιφερειακής σύρραξης με την άμεση εμπλοκή του γειτονικού Μπουρούντι.
| Παράμετρος | Λεπτομέρειες |
|---|---|
| Στρατηγική Πόλη | Ουβίρα (Επαρχία Νοτίου Κίβου) |
| Απόσταση από Μπουζουμπούρα | 30 χιλιόμετρα |
| Πρόσφυγες (5-8 Δεκεμβρίου) | 25.000 άτομα |
| Πρόσφατα Εκτοπισμένοι | 200.000 άτομα |
| Κύριοι Εμπλεκόμενοι | M23, Κυβέρνηση Κογκό, Ρουάντα, Μπουρούντι |
Η κατάληψη της Ουβίρα αποτελεί την κορύφωση μιας σειράς στρατιωτικών επιτυχιών για την M23, η οποία από τον Φεβρουάριο, μετά την πτώση του Μπουκάβου, έχει μεταβάλει δραματικά το γεωπολιτικό αποτύπωμα στην ανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κογκό. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια κρίσιμη χρονική συγκυρία, καθώς η διεθνή κοινότητα επένδυε στη μεσολάβηση του Λευκού Οίκου για τη σταθεροποίηση μιας περιοχής που μαστίζεται από συγκρούσεις δεκαετιών. Η στρατηγική θέση της πόλης, στις όχθες της λίμνης Τανγκανίκα, την καθιστά ζωτικό κόμβο για τον εφοδιασμό ολόκληρης της επαρχίας του Νοτίου Κίβου.
Η ειρήνη δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς τη συμμετοχή της ένοπλης οργάνωσης στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Jervin Naidoo, Oxford Economics
Η στρατηγική σημασία της Ουβίρα και η περιφερειακή αποσταθεροποίηση
Η Ουβίρα δεν είναι απλώς ένα αστικό κέντρο· αποτελεί το προπύργιο της κυβέρνησης της Κινσάσα στην περιοχή μετά την απώλεια της επαρχιακής πρωτεύουσας. Η παρουσία των ανταρτών μόλις 30 χιλιόμετρα από την Μπουζουμπούρα, τη μεγαλύτερη πόλη του Μπουρούντι, εντείνει τους φόβους για μια αλυσιδωτή αντίδραση που θα μπορούσε να παρασύρει ολόκληρη την περιοχή των Μεγάλων Λιμνών σε πόλεμο. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, οι κάτοικοι της πόλης βρέθηκαν εγκλωβισμένοι ανάμεσα σε σποραδικά πυρά, ενώ χιλιάδες αναζήτησαν καταφύγιο στην ύπαιθρο ή πέρασαν τα σύνορα.
Το Μπουρούντι, το οποίο διατηρεί στρατιωτική παρουσία στο ανατολικό Κογκό για την αντιμετώπιση δικών του ανταρτικών ομάδων, έχει πλέον μετατραπεί σε ενεργό δρώντα της σύγκρουσης. Παρά τις διαβεβαιώσεις του ηγέτη της συμμαχίας AFC, Κορνέιγ Νανγκάα, ότι η επιχείρηση αποτελεί «καθαρά κογκολέζικη υπόθεση», η εξάρτηση του Μπουρούντι από την Ουβίρα για την εισαγωγή βασικών αγαθών και καυσίμων καθιστά την κατάσταση εξαιρετικά εύφλεκτη.
Το διπλωματικό αδιέξοδο και η μεσολάβηση των ΗΠΑ
Προτεινόμενο Κογκό: Οι αντάρτες M23 εισήλθαν στην Ουβίρα καθώς καταρρέει η ειρηνευτική συμφωνία των ΗΠΑ
Η προέλαση των ανταρτών σημειώθηκε μόλις μία εβδομάδα μετά τη συνάντηση που είχε ο πρόεδρος των ΗΠΑ με τους ομολόγους του από το Κογκό και τη Ρουάντα στην Ουάσιγκτον. Η κυβέρνηση της Κινσάσα έκανε λόγο για «ρουαντιανή επιθετικότητα» που υπονομεύει τη συμφωνία, ζητώντας από τη διεθνή κοινότητα τη λήψη έκτακτων μέτρων. Η υπουργός Εξωτερικών του Κογκό, Τερέζ Καγικουάμπα Βάγκνερ, εισηγήθηκε την επέκταση των κυρώσεων κατά της Ρουάντα, η οποία ωστόσο εξακολουθεί να αρνείται οποιαδήποτε εμπλοκή.
Αναλυτές στρατηγικής που παρακολουθούν την υπόθεση επισημαίνουν ότι η ειρηνευτική διαδικασία πάσχει από μια δομική αδυναμία: τον αποκλεισμό της M23 από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Η έννοια της περιφερειακής ισορροπίας ισχύος — *η κατάσταση όπου κανένα κράτος ή ομάδα δεν διαθέτει κυρίαρχη δύναμη ώστε να επιβάλλει τη θέλησή του στους άλλους* — φαίνεται να καταρρέει, καθώς οι αντάρτες επιδιώκουν να δημιουργήσουν τετελεσμένα γεγονότα στο πεδίο των μαχών.
Ανθρωπιστική κρίση και προσφυγικές ροές
Το κόστος της σύγκρουσης σε ανθρώπινες ζωές είναι ανυπολόγιστο. Ο ΟΗΕ ανακοίνωσε ότι 200.000 άνθρωποι εγκατέλειψαν τις εστίες τους τις τελευταίες ημέρες, ενώ οι προσφυγικές ροές προς το Μπουρούντι έχουν ξεπεράσει κάθε προηγούμενο. Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, καταδίκασε την επίθεση στο Νότιο Κίβου, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο μιας γενικευμένης ανάφλεξης που θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει ολόκληρη την κεντρική Αφρική.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών διεθνών οργανισμών, η κατάσταση στην Ουβίρα είναι εξαιρετικά ρευστή. Παρά τις δηλώσεις της M23 ότι οι πολίτες είναι ασφαλείς, η διακοπή των εφοδιαστικών αλυσίδων και η παρουσία βαρέος πυροβολικού σε κατοικημένες περιοχές δημιουργούν συνθήκες ανθρωπιστικής ασφυξίας. Η διεθνής διπλωματία καλείται πλέον να βρει έναν τρόπο ενσωμάτωσης όλων των πλευρών σε έναν ειλικρινή διάλογο για να αποφευχθεί η πλήρης κατάρρευση της ειρηνευτικής διαδικασίας.
Η επόμενη μέρα και οι προκλήσεις για τη διεθνή διπλωματία
Η εδραίωση του ελέγχου της M23 στην Ουβίρα ανοίγει τον δρόμο για περαιτέρω προέλαση πέρα από τα όρια του Νοτίου Κίβου, θέτοντας σε κίνδυνο τις διμερείς σχέσεις μεταξύ των κρατών της περιοχής. Η πρόκληση για τον πρόεδρο των ΗΠΑ είναι πλέον να διασώσει το κύρος της αμερικανικής διαμεσολάβησης, η οποία δοκιμάζεται σκληρά από την πραγματικότητα στο πεδίο. Η επόμενη φάση των συνομιλιών, πιθανώς με τη συμμετοχή του Κατάρ, θα κρίνει αν η περιοχή θα οδηγηθεί σε μια βιώσιμη εκεχειρία ή σε μια νέα περίοδο παρατεταμένης αστάθειας.
