- Η διακοπή της αμερικανικής βοήθειας προκάλεσε σοβαρές ελλείψεις σε θεραπευτικά τρόφιμα στην Κένυα.
- Η USAID χρηματοδοτούσε το 50% της παγκόσμιας προμήθειας της σωτήριας πάστας RUTF.
- Πάνω από 87.000 παιδιά στην Τουρκάνα αναμένεται να χρειαστούν θεραπεία για υποσιτισμό το 2026.
- Η αμερικανική χρηματοδότηση για τη διατροφή μειώθηκε από τα 991 εκατ. δολάρια στα 263 εκατ. φέτος.
Η απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ να αναστείλει τη διεθνή βοήθεια προκαλεί σοβαρές ελλείψεις σε θεραπευτικά τρόφιμα στην Κένυα, αφήνοντας παιδιά όπως ο 4χρονος Peter Lokoyen σε κρίσιμη κατάσταση υποσιτισμού. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η διακοπή της χρηματοδότησης προς την USAID έχει οδηγήσει σε άδεια ράφια στις κλινικές της κομητείας Τουρκάνα, απειλώντας τη ζωή χιλιάδων παιδιών που εξαρτώνται από την ειδική πάστα RUTF.
| Στοιχείο Κρίσης | Δεδομένα / Μετρική |
|---|---|
| Παιδιά που χρήζουν θεραπείας (Τουρκάνα) | 87.200 (έως Μάρτιο 2026) |
| Πτώση αμερικανικής χρηματοδότησης | Από 991 εκατ. $ σε 263 εκατ. $ |
| Προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου | Μείωση από 75% σε κάτω από 15% |
| Προϋπολογισμός WFP (2025) | Μείωση 40% (6,4 δισ. $) |
| Άτομα σε κατάσταση έκτακτης πείνας | 179.000 στην Κένυα |
| Διάρκεια θεραπείας RUTF | 6 εβδομάδες έως 3 μήνες |
Η γεωπολιτική στροφή της Ουάσιγκτον προς το δόγμα “America First” έχει αναδιαμορφώσει πλήρως τον χάρτη της ανθρωπιστικής βοήθειας στην υποσαχάρια Αφρική. Η διάλυση της USAID και η επανεξέταση των κονδυλίων για τη διεθνή ανάπτυξη δεν αποτελούν απλώς διοικητικές αλλαγές, αλλά παρεμβάσεις που επηρεάζουν άμεσα την εφοδιαστική αλυσίδα σωτήριων σκευασμάτων, όπως η θεραπευτική τροφή RUTF, η οποία αποτελεί τη μοναδική ελπίδα για παιδιά που πάσχουν από σοβαρό οξύ υποσιτισμό.
Όταν ένα σοβαρά υποσιτισμένο παιδί μένει μήνες χωρίς RUTF, οι συνέπειες για την υγεία του μπορεί να είναι σοβαρές και μερικές φορές μη αναστρέψιμες.
Melaku Yirga, Διευθυντής Αφρικής της Mercy Corps
Η κρίση της εφοδιαστικής αλυσίδας και η πάστα RUTF
Η USAID χρηματοδοτούσε ιστορικά την αγορά και διανομή περίπου του 50% της παγκόσμιας προμήθειας έτοιμης προς χρήση θεραπευτικής τροφής (RUTF). Πρόκειται για μια θρεπτική πάστα με βάση το φυστίκι, η οποία είναι ικανή να επαναφέρει ένα παιδί από το χείλος του θανάτου μέσα σε λίγες εβδομάδες. Ωστόσο, το εκτελεστικό διάταγμα του προέδρου των ΗΠΑ στις 20 Ιανουαρίου, το οποίο επέβαλε αναστολή της εξωτερικής βοήθειας για 90 ημέρες, προκάλεσε αιφνίδια διακοπή των συμβολαίων παραγωγής και παράδοσης.
Αν και η UNICEF δήλωσε ότι το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης αποκαταστάθηκε τον Μάρτιο, οι επιτόπιες αναφορές στην κομητεία Τουρκάνα δείχνουν ότι η αλυσίδα εφοδιασμού δεν έχει ανακάμψει πλήρως. Σε επτά κλινικές που επισκέφθηκαν δημοσιογράφοι, τα ράφια ήταν σχεδόν άδεια, αναγκάζοντας οικογένειες να καταφεύγουν σε άγρια φρούτα για την επιβίωσή τους, την ώρα που ο αριθμός των παιδικών θανάτων παγκοσμίως αναμένεται να αυξηθεί λόγω των περικοπών.
Οι επιπτώσεις στην κομητεία Τουρκάνα
Στην κομητεία Τουρκάνα, όπου η παρατεταμένη ξηρασία και οι συγκρούσεις έχουν εξαντλήσει τα αποθέματα τροφίμων, η έλλειψη της πάστας RUTF έχει τραγικές συνέπειες. Ο 4χρονος Peter Lokoyen, ο οποίος ζύγιζε μόλις 11,4 κιλά τον Οκτώβριο —δηλαδή ένα τρίτο λιγότερο από το φυσιολογικό— αποτελεί το πρόσωπο αυτής της κρίσης. Η διακοπή της θεραπείας του οδήγησε σε υποτροπή, με τους υγειονομικούς υπαλλήλους να προειδοποιούν για μη αναστρέψιμες γνωστικές και σωματικές βλάβες.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών από οργανώσεις όπως η Mercy Corps, οι τρύπες στη χρηματοδότηση δεν επιβραδύνουν απλώς την ανάρρωση, αλλά κλείνουν το παράθυρο ευκαιρίας για τη σωτηρία των παιδιών. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η μείωση των προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου κατά 60% σημαίνει ότι τα παιδιά φτάνουν πλέον στις δομές υγείας σε μη αναστρέψιμη κατάσταση.
Η γεωπολιτική διάσταση και η απάντηση της Ουάσιγκτον
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η χώρα του πληρώνει δυσανάλογα μεγάλο μερίδιο για τη διεθνή βοήθεια, ζητώντας από άλλα κράτη να αναλάβουν το βάρος. Παράλληλα, ο Υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio έχει αρνηθεί ότι οι περικοπές οδήγησαν σε θανάτους, δίνοντας έμφαση στη νέα διμερή συμφωνία με την Κένυα που στοχεύει στην εθνική αυτονομία του συστήματος υγείας.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανακοίνωσε πρόσφατα πρόσθετη χρηματοδότηση 93 εκατομμυρίων δολαρίων προς τη UNICEF για τη διανομή RUTF σε 13 χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Κένυας. Ωστόσο, η συνολική αμερικανική συνεισφορά στα παγκόσμια προγράμματα διατροφής έχει κατακρημνιστεί από τα 991 εκατομμύρια δολάρια το 2024 σε μόλις 263 εκατομμύρια δολάρια μέχρι στιγμής φέτος, προκαλώντας αλυσιδωτές αντιδράσεις και σε άλλες περιοχές που πλήττονται από ελλείψεις του WFP.
Οι προοπτικές και οι κίνδυνοι για το 2026
Οι προβλέψεις για το άμεσο μέλλον παραμένουν δυσοίωνες. Το Ολοκληρωμένο Σύστημα Ταξινόμησης Φάσεων Επισιτιστικής Ασφάλειας (IPC) εκτιμά ότι πάνω από 87.200 παιδιά κάτω των 5 ετών θα χρειαστούν θεραπεία για οξύ υποσιτισμό στην Τουρκάνα μόνο μεταξύ Απριλίου 2025 και Μαρτίου 2026. Η μείωση των πόρων του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος κατά 40% εντείνει την αβεβαιότητα, καθώς οι μερίδες τροφίμων έχουν ήδη μειωθεί για εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες.
Η επόμενη μέρα για την Κένυα εξαρτάται από την ικανότητα των τοπικών αρχών να καλύψουν το κενό που άφησε η απόσυρση της αμερικανικής βοήθειας. Ενώ η UNICEF προβλέπει ότι τα τρέχοντα αποθέματα θα διαρκέσουν μέχρι τον Ιούνιο, η πραγματικότητα στο πεδίο δείχνει ότι για πολλά παιδιά, η βοήθεια ενδέχεται να φτάσει όταν το βιολογικό τους ρολόι θα έχει ήδη σταματήσει να μετρά αντίστροφα.
Σημάδια υποσιτισμού και πρώτες ενέργειες
- Παρακολουθήστε την κινητικότητα του παιδιού: Η ασυνήθιστη λήθη ή ο παρατεταμένος ύπνος είναι σοβαρά σημάδια.
- Ελέγξτε την περιφέρεια του βραχίονα: Χρησιμοποιήστε μια ταινία μέτρησης για να εντοπίσετε απότομη μείωση μυϊκού ιστού.
- Αναζητήστε άμεση ιατρική βοήθεια αν το παιδί αρνείται την τροφή ή παρουσιάζει οίδημα στα κάτω άκρα.
- Ενημερωθείτε για τα τοπικά κέντρα διανομής της UNICEF και του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος.
