Κάγια Κάλλας: Η Ευρώπη δεν αποτελεί πλέον το κέντρο βάρους των ΗΠΑ – Δομική η στροφή της Ουάσιγκτον

Η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική, Κάγια Κάλλας, προειδοποίησε την Τετάρτη ότι η Ευρώπη έχει πάψει να αποτελεί το κύριο κέντρο βάρους της αμερικανικής στρατηγικής. Η αξιωματούχος υπογράμμισε ότι η μετατόπιση αυτή είναι δομικού χαρακτήρα και όχι προσωρινή, καλώντας τα κράτη-μέλη να προσαρμοστούν άμεσα στη νέα γεωπολιτική πραγματικότητα που διαμορφώνει ο πρόεδρος των ΗΠΑ.

Αυτή η τοποθέτηση έρχεται σε μια κρίσιμη συγκυρία, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί μια ριζική επανεξέταση της διατλαντικής εταιρικής σχέσης μετά από αλλεπάλληλες διπλωματικές τριβές. Η ανάγκη για στρατηγική αυτονομία δεν αποτελεί πλέον θεωρητική αναζήτηση, αλλά επιτακτική ανάγκη επιβίωσης σε ένα διεθνές περιβάλλον που μεταβάλλεται ραγδαία.

Η γεωπολιτική μετατόπιση και η νέα πραγματικότητα

Μιλώντας στο ετήσιο συνέδριο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας, η Κάγια Κάλλας ξεκαθάρισε ότι η Ευρώπη δεν βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος της Ουάσιγκτον. Η στροφή αυτή, όπως εξήγησε, δεν είναι ένα παροδικό φαινόμενο, αλλά μια μόνιμη δομική αλλαγή στην εξωτερική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, οι Ευρωπαίοι ηγέτες πασχίζουν να βρουν τρόπους διαχείρισης της προσέγγισης που υιοθετεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ. Η στρατηγική αυτή φαίνεται να απομακρύνεται από τις παραδοσιακές πολυμερείς συμμαχίες, δίνοντας έμφαση σε μια πιο συναλλακτική διπλωματία.

Η Κάλλας τόνισε ότι, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες θα παραμείνουν πολύτιμος σύμμαχος, η Ευρώπη οφείλει να αναγνωρίσει ότι οι προτεραιότητες της Ουάσιγκτον έχουν μεταβληθεί. Η διαπίστωση αυτή ενισχύει την ανησυχία για την πίεση που ασκείται στην ήπειρο για ανάληψη μεγαλύτερου βάρους στην ασφάλεια και την άμυνα.

Η ανάγκη για ένα πιο «ευρωπαϊκό» ΝΑΤΟ

Η Ύπατη Εκπρόσωπος ήταν σαφής ως προς το μέλλον της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, δηλώνοντας χαρακτηριστικά ότι «το ΝΑΤΟ πρέπει να γίνει πιο ευρωπαϊκό για να διατηρήσει την ισχύ του». Η πρόταση αυτή υπονοεί μια βαθύτερη αμυντική ενοποίηση των ευρωπαϊκών κρατών εντός του συμμαχικού πλαισίου.

Η ενδυνάμωση του ευρωπαϊκού πυλώνα του ΝΑΤΟ θεωρείται πλέον μονόδρομος, καθώς η αμερικανική παρουσία στην ήπειρο ενδέχεται να αναδιαταχθεί. Η Κάλλας υπογράμμισε ότι η Ευρώπη πρέπει να είναι έτοιμη να εγγυηθεί τη δική της ασφάλεια, μειώνοντας την εξάρτησή της από τις αμερικανικές στρατιωτικές δυνατότητες.

Η προσπάθεια αυτή συνδέεται άμεσα με την ευρύτερη στρατηγική ωμής ισχύος που αναδύεται στο διεθνές προσκήνιο. Η Ευρώπη καλείται να επενδύσει σε τεχνολογία, υποδομές και προσωπικό, διασφαλίζοντας ότι η αποτροπή παραμένει ισχυρή έναντι οποιασδήποτε εξωτερικής απειλής.

Ο κίνδυνος της «πολιτικής της ισχύος» και των σφαιρών επιρροής

Η Κάγια Κάλλας δεν παρέλειψε να αναφερθεί στους κινδύνους που ελλοχεύουν από την επιστροφή σε μια διεθνή τάξη όπου «το δίκαιο του ισχυρού» κυριαρχεί. Προειδοποίησε για τον ορατό κίνδυνο επιστροφής στις σφαίρες επιρροής και στην πολιτική του εξαναγκασμού.

«Ο κίνδυνος μιας πλήρους επιστροφής στην πολιτική της ωμής ισχύος, όπου η ισχύς δημιουργεί το δίκαιο, είναι πολύ πραγματικός», σημείωσε με έμφαση. Η δήλωση αυτή αντικατοπτρίζει τον φόβο ότι οι διεθνείς κανόνες και το δίκαιο υποχωρούν μπροστά στα εθνικά συμφέροντα των μεγάλων δυνάμεων.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η Ευρώπη βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι όπου η αδράνεια μπορεί να οδηγήσει σε γεωπολιτικό περιθωριοποίηση. Η ανάγκη για ενιαία φωνή και κοινή αμυντική πολιτική είναι πλέον πιο επιτακτική από ποτέ.

Η επόμενη μέρα για τη διατλαντική συμμαχία

Παρά τις προκλήσεις, η Κάγια Κάλλας επέμεινε ότι η ΕΕ εξακολουθεί να επιδιώκει ισχυρούς διατλαντικούς δεσμούς. Η προσαρμογή στις νέες πραγματικότητες δεν σημαίνει ρήξη, αλλά μια ωρίμανση της σχέσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες υπό τους νέους όρους που θέτει ο πρόεδρος των ΗΠΑ.

Η Ευρώπη οφείλει να δράσει ως ισότιμος εταίρος και όχι ως προστατευόμενος, αναλαμβάνοντας τις ευθύνες που της αναλογούν στην παγκόσμια σκηνή. Η αμυντική βιομηχανία και η διπλωματική ισχύς του μπλοκ θα αποτελέσουν τα βασικά εργαλεία για αυτή τη μετάβαση.

Η επόμενη περίοδος θα είναι καθοριστική για τη διαμόρφωση του νέου δόγματος ασφαλείας της ηπείρου. Η ικανότητα της Ευρώπης να μετατρέψει την τρέχουσα κρίση σε ευκαιρία για στρατηγική ενοποίηση θα κρίνει τη θέση της στον κόσμο του 21ου αιώνα.