- Η Ιταλία ζητά προσοχή για τη χρήση παγωμένων ρωσικών assets προς την Ουκρανία.
- Εκφράζονται ανησυχίες για νομικές επιπτώσεις και πιθανές αποζημιώσεις προς τη Ρωσία.
- Η Ρώμη φοβάται αρνητικό αντίκτυπο στα δημόσια οικονομικά και τον ευρωπαϊκό δημοσιονομικό έλεγχο.
- Η Ιταλία προτείνει εναλλακτικές λύσεις χρηματοδότησης για την Ουκρανία, όπως δάνεια εγγυημένα από την ΕΕ.
- Υπάρχουν εσωτερικές διαφωνίες στην ιταλική κυβέρνηση σχετικά με τη στρατιωτική βοήθεια προς το Κίεβο.
Τα κυβερνώντα κόμματα της Ιταλίας ζητούν προσοχή στη χρήση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για την υποστήριξη της Ουκρανίας, σύμφωνα με σχέδιο κοινοβουλευτικής απόφασης που επικαλείται το Reuters. Η Ρώμη τονίζει ότι πρέπει να αξιολογηθεί προσεκτικά ο αντίκτυπος στα κρατικά οικονομικά, ενόψει της επικείμενης ψηφοφορίας στη Βουλή την Τετάρτη.
Αυτή η εξέλιξη έρχεται καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει ενεργά τρόπους αξιοποίησης των περίπου 210 δισεκατομμυρίων ευρώ σε παγωμένα περιουσιακά στοιχεία της ρωσικής κεντρικής τράπεζας, τα οποία δεσμεύτηκαν στην Ευρώπη μετά την εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία το 2022. Στόχος είναι η χρηματοδότηση ενός δανείου για τις στρατιωτικές και πολιτικές ανάγκες του Κιέβου, ωστόσο η νομική και οικονομική πολυπλοκότητα του εγχειρήματος προκαλεί ανησυχίες σε αρκετά κράτη μέλη.
Οι ανησυχίες της Ρώμης και η νομική διάσταση
Το σχέδιο κοινοβουλευτικής απόφασης, που συντάχθηκε από τα κυβερνώντα κόμματα της Ιταλίας – Αδέλφια της Ιταλίας, Λέγκα και Forza Italia – ζητά από την κυβέρνηση να απαιτήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διενεργήσει ενδελεχή εξέταση των νομικών και οικονομικών πτυχών όλων των διαθέσιμων επιλογών χρηματοδότησης. Η Ρώμη εκφράζει συγκεκριμένες ανησυχίες ότι θα μπορούσε να αναγκαστεί να συνεισφέρει σε αποζημιώσεις που διεκδικεί η Μόσχα, σε περίπτωση επιτυχίας τυχόν νομικών ενεργειών. Αυτές οι ανησυχίες ενισχύονται από την πρόσφατη προειδοποίηση της κορυφαίας διπλωμάτη της ΕΕ, Κάγια Κάλλας, ότι η χρηματοδότηση της Ουκρανίας μέσω ρωσικών assets φαίνεται «όλο και πιο δύσκολη».
Η Ρωσική Κεντρική Τράπεζα έχει ήδη καταθέσει αγωγή ζητώντας αποζημιώσεις, χαρακτηρίζοντας τα σχέδια της ΕΕ ως παράνομα και δηλώνοντας ότι διατηρεί το δικαίωμα να χρησιμοποιήσει όλα τα μέσα για την προστασία των συμφερόντων της. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει παγώσει επ’ αόριστον 210 δισ. ευρώ ρωσικά assets, ένα βήμα που είχε θεωρηθεί σημαντικό για τη χορήγηση δανείου στην Ουκρανία.
Οικονομικές επιπτώσεις και ο φόβος του δημοσιονομικού ελλείμματος
Το ιταλικό έγγραφο υπογραμμίζει ότι η Ρώμη «θα δώσει ιδιαίτερη προσοχή στο ζήτημα του τρέχοντος και μελλοντικού αντίκτυπου στα δημόσια οικονομικά». Η χώρα επιθυμεί να αποφύγει να θέσει σε κίνδυνο την έξοδό της από μια ευρωπαϊκή διαδικασία παράβασης για υπερβολικό δημοσιονομικό έλλειμμα το επόμενο έτος. Αυτή η στάση έρχεται σε μια περίοδο όπου η Κομισιόν έχει προτείνει δάνειο 165 δισ. ευρώ στην Ουκρανία από ρωσικά παγωμένα assets, με το Βέλγιο, όπου βρίσκεται η Euroclear, να εκφράζει επίσης ανησυχίες.
Σύμφωνα με πηγές που είναι ενήμερες για το θέμα, η Ιταλία προέτρεψε τους ομολόγους της στην Ευρώπη να εξερευνήσουν εναλλακτικές επιλογές για την κάλυψη των οικονομικών αναγκών της Ουκρανίας, συμπεριλαμβανομένου ενός ενδιάμεσου δανείου που θα εγγυάται η ΕΕ. Η Eurostat έχει διαβεβαιώσει Γαλλία και Ιταλία ότι οι οικονομικές εγγυήσεις για το δάνειο 210 δισ. στην Ουκρανία δεν θα αυξήσουν τα χρέη τους, ωστόσο οι επιφυλάξεις παραμένουν.
Αυτό που ανησυχεί ιδιαίτερα τους νομικούς κύκλους και τους αναλυτές είναι η έλλειψη σαφούς νομικού προηγούμενου για την κατάσχεση και χρήση κρατικών περιουσιακών στοιχείων σε τέτοια κλίμακα, καθώς και οι πιθανές αλυσιδωτές αντιδράσεις σε διεθνές επίπεδο. Η πιθανότητα ρωσικών αντιποίνων, όπως η κατάσχεση δυτικών περιουσιακών στοιχείων στη Ρωσία, δημιουργεί ένα πολύπλοκο γεωπολιτικό και οικονομικό ρίσκο που οι χώρες με ευάλωτα δημόσια οικονομικά, όπως η Ιταλία, προσπαθούν να αποφύγουν.
Πολυδιάστατη στήριξη και εσωτερικές διαφωνίες
Παρά τις επιφυλάξεις, το έγγραφο του ιταλικού κυβερνητικού συνασπισμού δεσμεύεται να προσφέρει «πολυδιάστατη υποστήριξη» στην Ουκρανία και τονίζει τη σημασία της διατήρησης υψηλής πίεσης στη Ρωσία για την επιτάχυνση μιας ειρηνευτικής διαδικασίας. Ωστόσο, έχουν ανακύψει διαφωνίες μεταξύ των συμμάχων σχετικά με την παροχή στρατιωτικών προμηθειών στην Ουκρανία, με το κόμμα της Λέγκας – το οποίο είχε δεσμούς με το Κρεμλίνο στο παρελθόν – να υποστηρίζει ότι η βοήθεια προς το Κίεβο μπορεί να συμβάλει στην τροφοδότηση της διαφθοράς εκεί.
Η επόμενη μέρα και οι ευρωπαϊκές συζητήσεις
Το σχέδιο απόφασης, το οποίο χρειάζεται οριστικοποίηση, πρόκειται να ψηφιστεί στο κοινοβούλιο την Τετάρτη, μετά από ομιλία της Πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι, ενόψει της συνάντησης των ηγετών της ΕΕ στις Βρυξέλλες. Η απόφαση αναφέρει ότι η Ιταλία θα πρέπει να συνεργαστεί με τους εταίρους της για να αξιολογήσει τις ανάγκες οικονομικής βοήθειας της Ουκρανίας για την περίοδο 2026–2027 και να εντοπίσει τον πιο νομικά και οικονομικά ορθό τρόπο για την κάλυψή τους, με σαφείς κανόνες που θα διέπουν τη χρήση των κεφαλαίων. Η ΕΕ επιταχύνει τις προσπάθειες για ρωσικά παγωμένα assets εν μέσω αμερικανικών αντιπροτάσεων, δείχνοντας την πολυπλοκότητα του ζητήματος.
🛡️ Το παρόν άρθρο έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την επίσημη νομική ή φοροτεχνική συμβουλή