Ιταλία: Όχι στο Συμβούλιο Ειρήνης του προέδρου των ΗΠΑ λόγω συνταγματικού κωλύματος

Η Ιταλία δεν θα συμμετάσχει στην πρωτοβουλία «Συμβούλιο Ειρήνης» (Board of Peace) του προέδρου των ΗΠΑ, καθώς η δομή του οργανισμού κρίνεται ασύμβατη με το ιταλικό Σύνταγμα. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η Ρώμη εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις για την ισόβια προεδρία του Αμερικανού ηγέτη και την παραβίαση της αρχής της ισότητας μεταξύ των κρατών.

Η απόφαση της Τζόρτζια Μελόνι να κρατήσει αποστάσεις από το φιλόδοξο σχέδιο της Ουάσιγκτον προκαλεί αίσθηση, δεδομένης της στενής προσωπικής σχέσης που διατηρεί με τον πρόεδρο των ΗΠΑ. Ωστόσο, το θεσμικό πλαίσιο της Ιταλίας φαίνεται να θέτει ανυπέρβλητα εμπόδια σε μια συμμετοχή που θα αναγνώριζε την απόλυτη υπεροχή μιας και μόνο χώρας.

Το συνταγματικό «φρένο» της Ρώμης

Το άρθρο 11 του ιταλικού Συντάγματος ορίζει ρητά ότι η χώρα μπορεί να συμμετέχει σε διεθνείς οργανισμούς που διασφαλίζουν την ειρήνη μόνο υπό όρους ισότητας με τα υπόλοιπα κράτη. Η δομή του Συμβουλίου Ειρήνης, η οποία εξασφαλίζει την ισόβια ηγεσία στον πρόεδρο των ΗΠΑ, κρίνεται από τη Corriere della Sera ως ευθεία παραβίαση αυτής της διάταξης.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων συνταγματολόγων, η αποδοχή της αμερικανικής πρωτοκαθεδρίας θα συνιστούσε εκχώρηση εθνικής κυριαρχίας χωρίς τις απαραίτητες εγγυήσεις αμοιβαιότητας. Αυτή η νομική ερμηνεία αποτελεί την κύρια γραμμή άμυνας της ιταλικής κυβέρνησης απέναντι στις έντονες διπλωματικές πιέσεις.

Το κόστος και η δομή του Συμβουλίου Ειρήνης

Η πρωτοβουλία, που αναμένεται να παρουσιαστεί επίσημα την Πέμπτη στο Νταβός, προβλέπει ένα «εισιτήριο» εισόδου ύψους 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων για κάθε μόνιμο μέλος. Τα κεφάλαια αυτά προορίζονται για τη χρηματοδότηση ειρηνευτικών προσπαθειών, ξεκινώντας από τη σύγκρουση στη Γάζα.

Παρά την πρόσκληση σε 60 έθνη, η ανταπόκριση παραμένει περιορισμένη, με την Ουγγαρία και το Ισραήλ να είναι από τις λίγες χώρες που έχουν αποδεχθεί χωρίς επιφυλάξεις. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με σκεπτικισμό μια δομή που μοιάζει να παρακάμπτει τον ΟΗΕ και να επιβάλλει μια νέα μορφή μονομερούς διπλωματίας.

Επιπλέον, η αποκάλυψη ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει επίσης προσκληθεί, έχει εντείνει τις ανησυχίες των δυτικών συμμάχων. Η κίνηση αυτή ερμηνεύεται από αναλυτές στρατηγικής ως προσπάθεια του προέδρου των ΗΠΑ να δημιουργήσει έναν νέο πόλο ισχύος, χρησιμοποιώντας οικονομικούς μοχλούς πίεσης.

Γεωπολιτικές ισορροπίες και η απουσία από το Νταβός

Η πιθανή απουσία της Τζόρτζια Μελόνι από την τελετή στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στέλνει ένα ηχηρό μήνυμα. Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών στη Ρώμη, επισημαίνεται ότι η Ιταλία δεν επιθυμεί να συμμετάσχει σε έναν οργανισμό που υπονομεύει το κύρος των Ηνωμένων Εθνών.

Η στάση αυτή της ιταλικής κυβέρνησης ενδέχεται να αποτελέσει παράδειγμα και για άλλα ευρωπαϊκά κράτη που αντιμετωπίζουν παρόμοια νομικά και πολιτικά διλήμματα. Η διατήρηση της διατλαντικής ενότητας δοκιμάζεται πλέον από την απαίτηση για απόλυτη υποταγή στις αμερικανικές πρωτοβουλίες.

Η επόμενη μέρα για τις σχέσεις Ρώμης-Ουάσιγκτον

Παρά το «όχι» στο Συμβούλιο Ειρήνης, η Ιταλία επιδιώκει να διατηρήσει τους διαύλους επικοινωνίας με τον Λευκό Οίκο ανοιχτούς. Η διπλωματική ισορροπία που καλείται να τηρήσει η Μελόνι είναι εξαιρετικά λεπτή, καθώς πρέπει να προστατεύσει το κύρος του Συντάγματος χωρίς να διαρρήξει τη στρατηγική συμμαχία.

Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι οι εξελίξεις στο Νταβός θα καθορίσουν αν η στάση της Ρώμης θα προκαλέσει τριγμούς στις διμερείς σχέσεις. Η διεθνής απομόνωση ή η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού μετώπου απέναντι στο Board of Peace παραμένουν τα δύο επικρατέστερα σενάρια.