Ισπανία: Πρωτοποριακή μεταμόσχευση προσώπου από δότη που επέλεξε τον υποβοηθούμενο θάνατο

Μια παγκόσμια ιατρική πρωτοτυπία σημειώθηκε στη Βαρκελώνη, όπου το νοσοκομείο Vall d’Hebron πραγματοποίησε μεταμόσχευση προσώπου με δότη μια γυναίκα που είχε επιλέξει την ευθανασία. Η λήπτρια, η οποία έπασχε από νέκρωση ιστών λόγω βακτηριακής λοίμωξης, έλαβε μια δεύτερη ευκαιρία στη ζωή χάρη στην τελευταία επιθυμία της δότριας.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της μακράς παράδοσης της Ισπανίας στην πρωτοπορία των μεταμοσχεύσεων, συνδυάζοντας το νομικό πλαίσιο της ευθανασίας που θεσπίστηκε το 2021 με την ιατρική αριστεία. Το περιστατικό αυτό αποτελεί την πρώτη φορά παγκοσμίως που ένας άνθρωπος προσφέρει το πρόσωπό του για δωρεά λίγο πριν υποβληθεί στη διαδικασία του υποβοηθούμενου θανάτου.

Το ιατρικό επίτευγμα και η πολυπλοκότητα της επέμβασης

Η σύνθετη χειρουργική επέμβαση περιελάμβανε τη μεταμόσχευση σύνθετου ιστού από το κεντρικό τμήμα του προσώπου και απαίτησε τη συμμετοχή περίπου 100 επαγγελματιών υγείας. Στην ομάδα συμμετείχαν ειδικότητες όπως ψυχίατροι και ανοσολόγοι, διασφαλίζοντας τόσο τη σωματική όσο και την ψυχολογική προετοιμασία της λήπτριας.

Η λήπτρια, η οποία ταυτοποιήθηκε μόνο με το μικρό της όνομα, Carme, είχε υποστεί σοβαρή νέκρωση ιστών μετά από βακτηριακή λοίμωξη που προκλήθηκε από τσίμπημα εντόμου. Η κατάστασή της είχε επηρεάσει δραματικά την ικανότητά της να μιλάει, να τρώει και να βλέπει, καθιστώντας τη μεταμόσχευση μονόδρομο για την αποκατάσταση της ποιότητας ζωής της.

«Όταν κοιτάζομαι στον καθρέφτη στο σπίτι, σκέφτομαι ότι αρχίζω να μοιάζω περισσότερο στον εαυτό μου», δήλωσε η Carme σε συνέντευξη Τύπου τη Δευτέρα. Η ανάρρωσή της εξελίσσεται εξαιρετικά καλά, σηματοδοτώντας μια νέα αρχή μετά την περιπέτεια της υγείας της που είχε παραμορφώσει τα χαρακτηριστικά της.

Η ηθική διάσταση και η γενναιοδωρία της δότριας

Η συντονίστρια μεταμοσχεύσεων του νοσοκομείου, Elisabeth Navas, εξήρε το επίπεδο ωριμότητας της δότριας, η οποία αποφάσισε να προσφέρει αυτό το πολύτιμο δώρο σε έναν άγνωστο. Η πράξη αυτή αναδεικνύει τη δύναμη του αλτρουισμού, καθώς η δότρια αφιέρωσε μια από τις τελευταίες της επιθυμίες στη βελτίωση της ζωής ενός συνανθρώπου της.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών στον τομέα των μεταμοσχεύσεων, η κίνηση αυτή αναδεικνύει ένα νέο επίπεδο κοινωνικής ωριμότητας και αλτρουισμού στην ισπανική κοινωνία. Επισημαίνεται από παράγοντες της υγείας ότι τέτοιες περιπτώσεις ενισχύουν την εμπιστοσύνη του κοινού στο σύστημα δωρεάς οργάνων.

Για την επιτυχία μιας τέτοιας διαδικασίας, δότης και λήπτης πρέπει να μοιράζονται το ίδιο φύλο, την ίδια ομάδα αίματος και να έχουν παρόμοιο μέγεθος κεφαλής. Η αυστηρή τήρηση αυτών των κριτηρίων είναι απαραίτητη για την ελαχιστοποίηση του κινδύνου απόρριψης του μοσχεύματος, όπως συμβαίνει και σε περιπτώσεις όπως η μεταμόσχευση πνεύμονα.

Η Ισπανία ως παγκόσμιος ηγέτης στις μεταμοσχεύσεις

Με πληθυσμό 49,4 εκατομμυρίων κατοίκων, η Ισπανία παραμένει παγκόσμιος ηγέτης στις μεταμοσχεύσεις οργάνων για περισσότερες από τρεις δεκαετίες. Το νοσοκομείο Vall d’Hebron έχει πραγματοποιήσει τις μισές από τις έξι μεταμοσχεύσεις προσώπου που έχουν γίνει συνολικά στη χώρα, ενώ το 2010 είχε εκτελέσει την πρώτη πλήρη μεταμόσχευση προσώπου παγκοσμίως.

Τα στοιχεία του Υπουργείου Υγείας δείχνουν ότι το περασμένο έτος πραγματοποιήθηκαν περίπου 6.300 μεταμοσχεύσεις, με τις μεταμοσχεύσεις νεφρού να είναι οι πλέον συνηθισμένες. Παράλληλα, το 2024, 426 άτομα έλαβαν βοήθεια για τον τερματισμό της ζωής τους, επιβεβαιώνοντας την εφαρμογή του νόμου για την ευθανασία.

Αν και η ακριβής ημερομηνία της επέμβασης δεν αποκαλύφθηκε για λόγους ιδιωτικότητας, το νοσοκομείο επιβεβαίωσε ότι πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου του 2025. Η επιτυχία αυτή ανοίγει τον δρόμο για μελλοντικές συνεργασίες μεταξύ των υπηρεσιών υποβοηθούμενου θανάτου και των μονάδων μεταμοσχεύσεων, προσφέροντας ελπίδα σε χιλιάδες ασθενείς.