Ισπανία: Ιστορική συμφωνία Κράτους – Καθολικής Εκκλησίας για αποζημιώσεις σε θύματα κακοποίησης

Η ισπανική κυβέρνηση και η Καθολική Εκκλησία κατέληξαν την Πέμπτη σε μια ιστορική συμφωνία για την αποζημίωση των θυμάτων σεξουαλικής κακοποίησης από μέλη του κλήρου. Το νέο πλαίσιο προβλέπει την καταβολή αποζημιώσεων ακόμη και για υποθέσεις που έχουν παραγραφεί νομικά ή στις οποίες ο δράστης έχει πλέον αποβιώσει, σηματοδοτώντας το τέλος μιας μακράς περιόδου σιωπής.

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί την κορύφωση μιας πολυετούς πίεσης προς την εκκλησιαστική ιεραρχία, η οποία ξεκίνησε ουσιαστικά το 2021 μετά από εκτεταμένη έρευνα της εφημερίδας El Pais. Το παρασκήνιο της υπόθεσης αποκαλύπτει μια συστηματική προσπάθεια αποκατάστασης των θυμάτων, ακολουθώντας τα πρότυπα αντίστοιχων σκανδάλων που συγκλόνισαν την Καθολική Εκκλησία στις ΗΠΑ, την Ιρλανδία και τη Γαλλία.

Η διαδικασία των αποζημιώσεων μέσω του Συνηγόρου του Πολίτη

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η συμφωνία προβλέπει ότι ο Συνήγορος του Πολίτη θα αναλάβει την εξέταση κάθε μεμονωμένης περίπτωσης. Ο θεσμός θα προτείνει οικονομική, ηθική ή ψυχολογική αποκατάσταση, ανάλογα με το αίτημα του θύματος και τη σοβαρότητα της υπόθεσης.

Ο Υπουργός Δικαιοσύνης, Félix Bolaños, τόνισε ότι με αυτή την κίνηση το κράτος «εξοφλεί ένα χρέος» προς τους πολίτες. Η συμφωνία έρχεται σε μια περίοδο που η ιεραρχία στην Ισπανία δέχεται ισχυρούς κλυδωνισμούς, όπως φάνηκε και όταν πρόσφατα παραιτήθηκε καθολικός επίσκοπος μετά από καταγγελία για κακοποίηση.

Το νέο σύστημα απευθύνεται κυρίως σε θύματα που διστάζουν να απευθυνθούν απευθείας στην Εκκλησία. Οι προτεινόμενες αποζημιώσεις θα πρέπει να γίνονται αποδεκτές τόσο από το θύμα όσο και από την Επιτροπή Αξιολόγησης της Εκκλησίας, διασφαλίζοντας μια κοινά αποδεκτή λύση.

Το βάρος των αποκαλύψεων και οι εκτιμήσεις για τα θύματα

Η έκταση του φαινομένου στην Ισπανία είναι συγκλονιστική, καθώς αναφορά του Συνηγόρου του Πολίτη το 2023 εκτιμούσε ότι τα θύματα μπορεί να ανέρχονται σε εκατοντάδες χιλιάδες επί δεκαετίες. Παρόμοιες κινήσεις παρατηρούνται διεθνώς, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την Καθολική Εκκλησία της Νέας Υόρκης που προχώρησε σε διαμεσολάβηση για 1.300 υποθέσεις.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων νομικών παραστατών που παρακολουθούν την υπόθεση, η συμφωνία αυτή αποτελεί ένα διπλωματικό ορόσημο στις σχέσεις Κράτους-Εκκλησίας. Παρά τις αρχικές αντιδράσεις και τις κατηγορίες για ελαχιστοποίηση του φαινομένου, η Εκκλησία ανακοίνωσε ότι έχει ήδη καταβάλει περίπου 2 εκατομμύρια ευρώ σε αποζημιώσεις.

Η επόμενη μέρα για τη θεσμική δικαίωση

Παρά τη συμφωνία, η πρόκληση παραμένει η πλήρης συνεργασία όλων των εκκλησιαστικών βαθμίδων για την αποκάλυψη της αλήθειας. Παρά τις πιέσεις για βαθιές μεταρρυθμίσεις, το Βατικανό διατηρεί συντηρητική στάση σε άλλα ζητήματα ιεραρχίας, γεγονός που καθιστά την ισπανική συμφωνία ακόμη πιο σημαντική.

Η διαδικασία αναμένεται να ξεκινήσει άμεσα, με τις αρχές να καλούν τα θύματα να σπάσουν τη σιωπή τους. Η ηθική αποκατάσταση και η αναγνώριση του πόνου τους αποτελούν, σύμφωνα με τους αναλυτές, το σημαντικότερο κέρδος αυτής της ιστορικής διευθέτησης.