Ιράν: Το βαλλιστικό οπλοστάσιο – Η στρατηγική αποτροπής ενόψει των συνομιλιών στο Ομάν

Το Ιράν διατηρεί το μεγαλύτερο βαλλιστικό οπλοστάσιο στη Μέση Ανατολή, το οποίο χαρακτηρίζει ως «κόκκινη γραμμή» ενόψει των πυρηνικών συνομιλιών στο Ομάν. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η Τεχεράνη ενισχύει τις δυνατότητες αποτροπής της, παρά τις απώλειες που υπέστη κατά την πολεμική σύγκρουση του Ιουνίου 2025.

Η επανέναρξη των διπλωματικών επαφών μεταξύ της Τεχεράνης και της Ουάσινγκτον πραγματοποιείται σε ένα εξαιρετικά τεταμένο γεωπολιτικό περιβάλλον. Η πρόσφατη σύγκρουση του 2025 με το Ισραήλ ανέδειξε την κεντρική σημασία των πυραυλικών συστημάτων στο αμυντικό δόγμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας, καθιστώντας τα μη διαπραγματεύσιμο στοιχείο της εθνικής της ισχύος.

Η στρατηγική σημασία του πυραυλικού προγράμματος

Τεχνικά, η πρόκληση για τη Δύση έγκειται στην έννοια του βαλλιστικού πυραύλου — ενός όπλου που προωθείται από πύραυλο κατά την αρχική άνοδο αλλά ακολουθεί τροχιά ελεύθερης πτώσης υπό τη βαρύτητα — ο οποίος μπορεί να μεταφέρει συμβατικές ή μη συμβατικές κεφαλές. Το Ιράν χρησιμοποιεί αυτό το οπλοστάσιο ως μοχλό πίεσης και μέσο αντιποίνων, διατηρώντας το μεγαλύτερο απόθεμα στην περιοχή σύμφωνα με την αμερικανική υπηρεσία πληροφοριών.

Παρά το γεγονός ότι οι πυρηνικές συνομιλίες στο Ομάν βρίσκονται στο επίκεντρο, η Τεχεράνη έχει καταστήσει σαφές ότι οι βαλλιστικές της δυνατότητες δεν θα αποτελέσουν μέρος της ατζέντας. Η στρατηγική αυτή βασίζεται στην πεποίθηση ότι η πυραυλική ισχύς αποτελεί τη μοναδική εγγύηση επιβίωσης του καθεστώτος απέναντι σε εξωτερικές απειλές.

Το οπλοστάσιο που στοχεύει την περιφερειακή σταθερότητα

Το ιρανικό οπλοστάσιο περιλαμβάνει πλέον πυραύλους μεγάλου βεληνεκώς, όπως ο Sejil και ο Khorramshahr, με εμβέλεια που αγγίζει τα 2.000 χιλιόμετρα. Αυτή η απόσταση επιτρέπει στην Τεχεράνη να πλήττει στόχους σε ολόκληρο το Ισραήλ, γεγονός που επιβεβαιώθηκε κατά τις εκτοξεύσεις βαλλιστικών πυραύλων κατά τη διάρκεια των περσινών εχθροπραξιών.

Σύμφωνα με αναλύσεις από το Ινστιτούτο για τη Μελέτη του Πολέμου (ISW), το Ισραήλ κατάφερε να καταστρέψει περίπου το ένα τρίτο των εκτοξευτών του Ιράν κατά τη διάρκεια του πολέμου των 12 ημερών. Ωστόσο, Ιρανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η παραγωγή έχει ήδη αποκατασταθεί πλήρως, με τις δυνατότητες να είναι πλέον «καλύτερες από ποτέ».

Υπόγειες υποδομές και τεχνολογική υπεροχή

Η Τεχεράνη έχει επενδύσει τεράστιους πόρους στη δημιουργία τουλάχιστον πέντε υπόγειων «πόλεων πυραύλων» σε επαρχίες όπως η Κερμανσάχ και η Σεμνάν. Αυτές οι εγκαταστάσεις προσφέρουν προστασία από αεροπορικά πλήγματα και επιτρέπουν την ταχεία εκτόξευση συστημάτων μέσω εξελιγμένων συστημάτων μεταφοράς και πυροδότησης.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών ασφαλείας, αναλυτές στρατηγικής επισημαίνουν πως η ανάπτυξη του υπερηχητικού πυραύλου Fattah το 2023 άλλαξε τα δεδομένα. Οι υπερηχητικοί πύραυλοι αναπτύσσουν ταχύτητες τουλάχιστον πέντε φορές μεγαλύτερες από τον ήχο, καθιστώντας την αναχαίτισή τους από τα υπάρχοντα συστήματα αεράμυνας εξαιρετικά δύσκολη.

Οι προοπτικές της διπλωματικής αναμέτρησης

Η εξάρτηση του προγράμματος από βορειοκορεατικά και ρωσικά σχέδια, σε συνδυασμό με την κινεζική βοήθεια, έχει επιτρέψει στο Ιράν να επιτύχει τεχνολογικά άλματα μέσω της αντίστροφης μηχανικής. Η χρήση σύνθετων υλικών έχει αυξήσει το βεληνεκές, μειώνοντας ταυτόχρονα το βάρος των βλημάτων.

Εν αναμονή των εξελίξεων στο Ομάν, οι παρατηρητές των διεθνών τάσεων εκτιμούν ότι η Τεχεράνη θα επιδιώξει να ανταλλάξει περιορισμούς στο πυρηνικό της πρόγραμμα με την αποδοχή της βαλλιστικής της ισχύος. Οι επόμενες ημέρες θα δείξουν αν η διπλωματία μπορεί να γεφυρώσει το χάσμα ή αν η περιοχή οδηγείται σε έναν νέο κύκλο εξοπλιστικών ανταγωνισμών.