- Κατάσχεση του σούπερ-τάνκερ Skipper από την αμερικανική Ακτοφυλακή.
- Πάνω από 30 πλοία υπό κυρώσεις κινδυνεύουν άμεσα στη Βενεζουέλα.
- Πρώτη κατάσχεση φορτίου πετρελαίου από τις ΗΠΑ μετά το 2019.
- Καταγγελίες από το Καράκας για «διεθνή πειρατεία» και κλοπή πόρων.
Η κατάσχεση του σούπερ-τάνκερ Skipper από την αμερικανική Ακτοφυλακή σηματοδοτεί μια επιθετική στροφή της Ουάσιγκτον, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο περισσότερα από 30 πλοία υπό κυρώσεις που δραστηριοποιούνται στη Βενεζουέλα. Η ενέργεια αυτή, η πρώτη του είδους της από το 2019, προκαλεί τριγμούς στην παγκόσμια ναυτιλία και απειλεί να παραλύσει τις εξαγωγές αργού πετρελαίου του Καράκας, εν μέσω της αυξανόμενης πίεσης από τον πρόεδρο των ΗΠΑ.
| Κατηγορία Στόλου | Αριθμός Πλοίων / Δεδομένα |
|---|---|
| Συνολικός παγκόσμιος «σκιώδης στόλος» | 1.423 πλοία |
| Πλοία υπό κυρώσεις (ΗΠΑ, Βρετανία, ΕΕ) | 921 πλοία |
| Τάνκερ υπό κίνδυνο στη Βενεζουέλα | 30+ πλοία |
| Συνολικά πλοία στην περιοχή της Βενεζουέλας | 80+ πλοία |
| Ποσοστό παγκόσμιων VLCC υπό κυρώσεις | 15% |
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της κλιμακούμενης πίεσης που ασκεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ στο καθεστώς του Νικολάς Μαδούρο, στοχεύοντας στον πυρήνα των κρατικών εσόδων της χώρας. Το παρασκήνιο της υπόθεσης αποκαλύπτει μια συντονισμένη προσπάθεια της Ουάσιγκτον να περιορίσει το γεωπολιτικό αποτύπωμα των χωρών που χρησιμοποιούν τον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» (shadow fleet) — ένα δίκτυο παλαιών πλοίων με αδιαφανή ιδιοκτησία που μεταφέρουν πετρέλαιο υπό κυρώσεις — για να παρακάμψουν τους διεθνείς περιορισμούς. Η κίνηση αυτή, η οποία πραγματοποιήθηκε λίγο πριν τη λήξη δικαστικού εντάλματος, αλλάζει τα δεδομένα στην ενεργειακή σκακιέρα της Καραϊβικής.
Η κατάσχεση αποτελεί πράξη διεθνούς πειρατείας και κατάφωρη κλοπή των πόρων του λαού μας από την κυβέρνηση των ΗΠΑ.
Κυβέρνηση Βενεζουέλας, Επίσημη Ανακοίνωση
Η στρατηγική του «σκιώδους στόλου» και οι αμερικανικές πιέσεις
Η στόχευση των φορτίων που προέρχονται από τη Βενεζουέλα αναμένεται να δημιουργήσει βραχυπρόθεσμες καθυστερήσεις στις εξαγωγές και να αποτρέψει ορισμένους ιδιοκτήτες πλοίων από το να προσεγγίσουν την περιοχή. Το σούπερ-τάνκερ Skipper, το οποίο κατασχέθηκε πρόσφατα, αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου δικτύου που χρησιμοποιεί τεχνικές απόκρυψης, όπως η απενεργοποίηση των συστημάτων εντοπισμού (AIS), για τη μεταφορά αργού σε ασιατικούς προορισμούς. Η επικίνδυνη αυτή σκιώδης αγορά έχει διογκωθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς οι έμποροι αναζητούν τρόπους να διατηρήσουν τη ροή του κυρωμένου πετρελαίου προς την Κίνα και τη Μαλαισία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της TankerTrackers.com, περισσότερα από 80 πλοία βρίσκονται αυτή τη στιγμή στα χωρικά ύδατα της Βενεζουέλας ή κοντά στις ακτές της, εκ των οποίων τα 30 τελούν υπό αμερικανικές κυρώσεις. Η παρουσία αυτών των σκαφών δημιουργεί μια ασφυκτική κατάσταση, καθώς πολλοί διαχειριστές επανεξετάζουν τον απόπλου τους υπό τον φόβο νέων κατασχέσεων και νομικών κυρώσεων από τις αρχές των ΗΠΑ.
Οι επιπτώσεις στις παγκόσμιες εξαγωγές και η αντίδραση του Καράκας
Η κυβέρνηση της Βενεζουέλας αντέδρασε σφοδρά, χαρακτηρίζοντας την ενέργεια ως «κατάφωρη κλοπή» και πράξη διεθνούς πειρατείας. Παρά τις πιέσεις, οι εξαγωγές πετρελαίου της χώρας σημείωσαν άνοδο τον Νοέμβριο, ξεπερνώντας τα 900.000 βαρέλια ημερησίως, γεγονός που αποδεικνύει την ανθεκτικότητα των εναλλακτικών δικτύων μεταφοράς. Ωστόσο, η κατάσχεση του Skipper ενδέχεται να λειτουργήσει ως καταλύτης για περαιτέρω απομόνωση της κρατικής PDVSA από τις διεθνείς αγορές.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η κίνηση αυτή δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό, αλλά μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου για την αναδιάρθρωση των ενεργειακών οδών στην περιοχή. Επισημαίνεται από νομικούς παραστάτες που παρακολουθούν το διεθνές δίκαιο της θάλασσας ότι η χρήση του «σκιώδους στόλου» καθιστά τα πλοία ευάλωτα σε νομικές διεκδικήσεις λόγω της αδιαφανούς ιδιοκτησίας τους και της έλλειψης ασφαλιστικής κάλυψης υψηλού επιπέδου. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη επιβάλει κυρώσεις σε παρόμοια δίκτυα, ενισχύοντας το διεθνές μέτωπο κατά των παράνομων ενεργειακών ροών.
Οι γεωπολιτικές συνέπειες και η επόμενη μέρα στις αγορές
Η συνεργασία μεταξύ Βενεζουέλας, Ρωσίας και Ιράν για τη χρήση κοινών στόλων αποτελεί μια διαρκή πρόκληση για την αμερικανική διπλωματία. Ενώ εταιρείες όπως η Chevron συνεχίζουν να λειτουργούν κανονικά υπό ειδικές άδειες, ο ναυτικός αποκλεισμός που εφαρμόζει ο πρόεδρος των ΗΠΑ δημιουργεί ένα περιβάλλον υψηλού ρίσκου για κάθε τρίτο μέρος που εμπλέκεται στο εμπόριο με το Καράκας. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά τις κινήσεις στην Καραϊβική, καθώς οποιαδήποτε περαιτέρω κλιμάκωση θα μπορούσε να επηρεάσει τις τιμές του αργού και τη σταθερότητα των διμερών σχέσεων στην αμερικανική ήπειρο.
Οδηγίες για τη ναυτιλιακή ασφάλεια σε ζώνες κυρώσεων
- Συνεχής παρακολούθηση των ενημερώσεων της OFAC για τη λίστα των κυρωμένων πλοίων.
- Διασφάλιση ότι τα συστήματα AIS παραμένουν ενεργά για την αποφυγή υποψιών παράνομης δραστηριότητας.
- Έλεγχος των ασφαλιστικών καλυμμάτων P&I για πλοία που δραστηριοποιούνται σε περιοχές υψηλού γεωπολιτικού κινδύνου.
- Αποφυγή μεταφορτώσεων (STS) με πλοία αγνώστου ή αδιαφανούς ιδιοκτησίας.