ΗΠΑ: Εκτός θέσης ο ειδικός απεσταλμένος για το Ιράκ Μαρκ Σαβάγια – Το παρασκήνιο της απομάκρυνσης

Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για το Ιράκ, Μαρκ Σαβάγια, βρίσκεται πλέον εκτός θέσης, σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει το Reuters. Η εξέλιξη αυτή σημειώνεται εν μέσω κλιμακούμενης έντασης μεταξύ Ουάσιγκτον και Βαγδάτης, με επίκεντρο την προσπάθεια που καταβάλλει ο πρόεδρος των ΗΠΑ να περιορίσει την ιρανική επιρροή στην ιρακινή πολιτική σκηνή.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της ευρύτερης στρατηγικής που ακολουθεί η συγκεντρωτική διπλωματία του Λευκού Οίκου, η οποία επιδιώκει τον άμεσο έλεγχο των γεωπολιτικών εξελίξεων μέσω προσωπικών απεσταλμένων. Η απομάκρυνση του Σαβάγια, ενός Ιρακινοαμερικανού επιχειρηματία χωρίς προηγούμενη διπλωματική εμπειρία, αναδεικνύει τις δυσκολίες της Ουάσιγκτον να επιβάλει τους όρους της σε ένα ρευστό πολιτικό περιβάλλον όπως αυτό της Βαγδάτης.

Το παρασκήνιο και οι αιτίες της απομάκρυνσης

Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το διεθνές ειδησεογραφικό πρακτορείο, η απομάκρυνση του Σαβάγια αποδίδεται στον «κακό χειρισμό» κρίσιμων καταστάσεων. Συγκεκριμένα, του καταλογίζεται η αποτυχία να αποτρέψει την υποψηφιότητα του Νούρι αλ Μαλίκι για την πρωθυπουργία του Ιράκ, μια εξέλιξη για την οποία ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε προειδοποιήσει ρητά τη Βαγδάτη.

Παρά το γεγονός ότι ο ίδιος ο Σαβάγια αρνήθηκε τις πληροφορίες περί απομάκρυνσής του, δηλώνοντας ότι βρίσκεται σε φάση διοικητικών διαδικασιών, η δραστηριότητά του υποδηλώνει το αντίθετο. Ο λογαριασμός του στην πλατφόρμα X έχει απενεργοποιηθεί, ενώ ακύρωσε αιφνιδιαστικά προγραμματισμένες συναντήσεις με ανώτατους Ιρακινούς αξιωματούχους που επρόκειτο να πραγματοποιηθούν την περασμένη Παρασκευή.

Ο ρόλος του Μαλίκι και η αμερικανική πίεση

Η Ουάσιγκτον θεωρεί τον Μαλίκι ως έναν ηγέτη που τροφοδότησε τις θρησκευτικές συγκρούσεις και επέτρεψε την άνοδο του Ισλαμικού Κράτους. Η πρόσφατη απειλή για διακοπή της βοήθειας από τον πρόεδρο των ΗΠΑ προς το Ιράκ, σε περίπτωση που ο Μαλίκι αναλάβει την εξουσία, αποτελεί το πλέον ξεκάθαρο δείγμα της στρατηγικής ανάσχεσης της Τεχεράνης στην περιοχή.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η απομάκρυνση του Σαβάγια υποδηλώνει μια αλλαγή πλεύσης προς μια πιο έμπειρη διπλωματική διαχείριση. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς και της διπλωματίας ότι η έλλειψη διπλωματικού παρελθόντος του Σαβάγια κατέστησε δύσκολη τη διαχείριση των σύνθετων ισορροπιών μεταξύ των αντίπαλων παρατάξεων στη Βαγδάτη.

Η επόμενη μέρα και ο Τομ Μπάρακ

Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι το χαρτοφυλάκιο του Ιράκ αναμένεται να αναλάβει ο Τομ Μπάρακ, ο οποίος εκτελεί ήδη χρέη ειδικού απεσταλμένου για τη Συρία και πρέσβη στην Τουρκία. Ο Μπάρακ θεωρείται έμπειρο στέλεχος με βαθιά γνώση των περιφερειακών ζητημάτων, έχοντας πρόσφατα πραγματοποιήσει επαφές με τις κουρδικές δυνάμεις στο Ερμπίλ.

Εν αναμονή των επίσημων ανακοινώσεων από τον Λευκό Οίκο, η διπλωματική κοινότητα παρακολουθεί στενά τις κινήσεις της Ουάσιγκτον. Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η αμερικανική πλευρά δεν θα διστάσει να χρησιμοποιήσει κάθε γεωπολιτικό μοχλό πίεσης προκειμένου να διασφαλίσει ότι η νέα κυβέρνηση στο Ιράκ δεν θα αποτελεί «δορυφόρο» των ιρανικών συμφερόντων.

Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα

Η Βαγδάτη βρίσκεται πλέον σε μια κρίσιμη καμπή, προσπαθώντας να ισορροπήσει ανάμεσα στις απαιτήσεις των δύο κύριων συμμάχων της. Η πιθανή ανάληψη καθηκόντων από τον Μπάρακ σηματοδοτεί μια σκλήρυνση της στάσης των ΗΠΑ, καθώς η Ουάσιγκτον επιδιώκει να αποκαταστήσει την αξιοπιστία των προειδοποιήσεών της.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, η απομάκρυνση Σαβάγια ερμηνεύεται ως μια προσπάθεια διόρθωσης πορείας πριν η κατάσταση στο Ιράκ καταστεί μη αναστρέψιμη. Οι επόμενες ημέρες θα είναι καθοριστικές για τη διαμόρφωση του νέου διπλωματικού σκηνικού, με το ενδιαφέρον να στρέφεται στις κινήσεις της ιρακινής κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας.