ΗΠΑ: Αλλαγή ηγεσίας στην αποστολή για τη Γάζα εν μέσω αβεβαιότητας για την επόμενη μέρα

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ προχωρά σε ριζική αναδιάρθρωση της ηγεσίας του Civil-Military Command Center (CMCC) στη Γάζα, με την αποχώρηση κορυφαίων στρατιωτικών και διπλωματικών στελεχών. Η κίνηση αυτή, που επιβεβαιώνεται από το Reuters, συμπίπτει με την επανεξέταση της ευρωπαϊκής συμμετοχής στην πρωτοβουλία και την προετοιμασία για τη δεύτερη φάση του αμερικανικού ειρηνευτικού σχεδίου.

Η δημιουργία του CMCC τον περασμένο Οκτώβριο αποτέλεσε τον ακρογωνιαίο λίθο της στρατηγικής που χάραξε ο πρόεδρος των ΗΠΑ για τον τερματισμό των εχθροπραξιών. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στην ισορροπία μεταξύ της εποπτείας της εκεχειρίας και της διευκόλυνσης της ανθρωπιστικής βοήθειας, σε ένα περιβάλλον όπου η γεωπολιτική επιρροή της Ουάσιγκτον δοκιμάζεται καθημερινά από τις παραβιάσεις στο πεδίο.

Η αποχώρηση των Patrick Frank και Steve Fagin

Ο αντιστράτηγος Patrick Frank, ο οποίος ηγήθηκε του κέντρου από την ίδρυσή του στη νότια Γάζα, αναμένεται να αποχωρήσει ακόμη και την ερχόμενη εβδομάδα. Η μετακίνησή του έρχεται ως συνέπεια της προαγωγής του στη θέση του υπαρχηγού της U.S. Central Command, αφήνοντας όμως ένα κενό ηγεσίας σε μια κρίσιμη καμπή για την περιοχή.

Παράλληλα, ο πολιτικός επικεφαλής της αποστολής, ο έμπειρος διπλωμάτης Steve Fagin, επέστρεψε ήδη στα καθήκοντά του ως πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Υεμένη. Η αμερικανική κυβέρνηση δεν έχει ανακοινώσει ακόμη τους αντικαταστάτες τους, γεγονός που τροφοδοτεί σενάρια για υποβάθμιση του ρόλου του κέντρου υπέρ νέων δομών διακυβέρνησης.

Το Συμβούλιο Ειρήνης και η νέα αρχιτεκτονική

Η αναδιάρθρωση αυτή δεν θεωρείται τυχαία από αναλυτές στρατηγικής, καθώς συμπίπτει με την ενεργοποίηση του Συμβουλίου Ειρήνης (Board of Peace). Το νέο αυτό σχήμα, που περιλαμβάνει ξένους αξιωματούχους, προορίζεται να αναλάβει την υψηλή εποπτεία της πολιτικής στη Γάζα, μετατοπίζοντας το κέντρο βάρους από τις αμιγώς στρατιωτικές επιχειρήσεις στην πολιτική σταθεροποίηση.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών στρατηγικής, η κίνηση αυτή υποδηλώνει μια προσπάθεια της Ουάσιγκτον να διεθνοποιήσει τη διαχείριση του θύλακα. Στόχος είναι να καμφθούν οι αντιδράσεις για την αμερικανική κυριαρχία και να διαμοιραστεί το κόστος της ανοικοδόμησης και της ασφάλειας μεταξύ των συμμάχων.

Ευρωπαϊκή διστακτικότητα και στρατηγικά αδιέξοδα

Η αβεβαιότητα για τον μελλοντικό ρόλο του CMCC έχει οδηγήσει αρκετές ευρωπαϊκές χώρες να επανεξετάζουν την παρουσία τους. Η κοινή συνισταμένη των αναλύσεων είναι ότι το κέντρο απέτυχε να αυξήσει ουσιαστικά τη ροή της ανθρωπιστικής βοήθειας, ενώ οι συνεχείς κατηγορίες για παραβιάσεις της εκεχειρίας από αμφότερες τις πλευρές υπονομεύουν την αξιοπιστία του.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, επισημαίνεται ότι η μετάβαση στη δεύτερη φάση του σχεδίου — που προβλέπει την περαιτέρω απόσυρση του Ισραήλ και την παράδοση του ελέγχου σε μια διεθνώς υποστηριζόμενη διοίκηση — απαιτεί μια ηγεσία με ισχυρότερο πολιτικό εκτόπισμα και λιγότερο στρατιωτικό προφίλ.

Η επόμενη μέρα και οι προκλήσεις στο πεδίο

Παρά τη σχετική ηρεμία, η κατάσταση παραμένει εκρηκτική. Περισσότεροι από 2 εκατομμύρια Παλαιστίνιοι εξακολουθούν να διαβιούν σε αυτοσχέδιους καταυλισμούς, την ώρα που το Ισραήλ διατηρεί τον έλεγχο σε στρατηγικές ζώνες. Η επιτυχία της νέας ηγεσίας θα κριθεί από την ικανότητά της να εφαρμόσει το όραμα της “Νέας Γάζας”, εν μέσω έντονων αμφισβητήσεων.

Η επόμενη εβδομάδα θεωρείται κομβική για τη διπλωματία στην περιοχή. Οι ανακοινώσεις των νέων προσώπων που θα στελεχώσουν την αποστολή θα αποτελέσουν το σαφές σήμα για το αν ο πρόεδρος των ΗΠΑ προτίθεται να διατηρήσει την άμεση εμπλοκή της Ουάσιγκτον ή αν θα επιλέξει μια πιο αποστασιοποιημένη εποπτεία μέσω του Συμβουλίου Ειρήνης.