Ιός Nipah: Τι γνωρίζουμε για την έξαρση στην Ινδία και τον κίνδυνο εξάπλωσης

Δύο νέα κρούσματα του θανατηφόρου ιού Nipah στην Ινδία έθεσαν σε συναγερμό τις υγειονομικές αρχές στην Ταϊλάνδη και τη Μαλαισία, οι οποίες ενίσχυσαν άμεσα τους ελέγχους στα αεροδρόμια. Ο ιός, ο οποίος μεταδίδεται από τις νυχτερίδες των φρούτων, παρουσιάζει εξαιρετικά υψηλά ποσοστά θνητότητας, που κυμαίνονται από 40% έως 75%, προκαλώντας διεθνή ανησυχία.

Η εμφάνιση των νέων κρουσμάτων στην Ινδία δεν αποτελεί μεμονωμένο γεγονός, αλλά μέρος ενός ευρύτερου μοτίβου ζωονόσων που απειλούν τη δημόσια υγεία στη Νοτιοανατολική Ασία. Το παρασκήνιο της υπόθεσης συνδέεται με την αυξανόμενη επαφή ανθρώπων και άγριας ζωής, η οποία διευκολύνει τη μεταπήδηση παθογόνων από τα ζώα στον άνθρωπο, μια διαδικασία που οι επιστήμονες ονομάζουν spillover effect.

Η φύση του ιού και οι πηγές μόλυνσης

Ο ιός Nipah αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά στη Μαλαισία το 1999 και έκτοτε προκαλεί σχεδόν ετήσιες εξάρσεις, κυρίως στο Μπανγκλαντές και την Ινδία. Όπως μεταδίδει ο Reuters, ο ιός μεταφέρεται από τις νυχτερίδες των φρούτων και μπορεί να προκαλέσει από ασυμπτωματική λοίμωξη έως θανατηφόρα οξεία εγκεφαλίτιδα.

Η κατανάλωση φρούτων ή προϊόντων, όπως ο ακατέργαστος χυμός φοίνικα, που έχουν μολυνθεί από εκκρίσεις νυχτερίδων, αποτελεί την κύρια πηγή μετάδοσης. Αν και η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι εφικτή, συνήθως περιορίζεται σε περιβάλλοντα στενής επαφής, όπως εντός οικογενειών ή σε νοσοκομειακές μονάδες, παρόμοια με τη δυναμική που παρουσιάζει ο ιός Μάρμπουργκ.

Συμπτώματα και κλινική εικόνα

Τα αρχικά συμπτώματα περιλαμβάνουν πυρετό, πονοκέφαλο και μυαλγίες, γεγονός που καθιστά δύσκολη τη διάγνωση, καθώς προσομοιάζουν με άλλες κοινές ασθένειες. Ωστόσο, η κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί ραγδαία, οδηγώντας σε φλεγμονή του εγκεφάλου και σοβαρά αναπνευστικά προβλήματα που απαιτούν εντατική νοσηλεία.

Σε σοβαρές περιπτώσεις, οι ασθενείς εμφανίζουν επιληπτικές κρίσεις που εξελίσσονται σε κώμα μέσα σε λίγες ημέρες. Παρά το γεγονός ότι πολλοί αναρρώνουν, ένα ποσοστό επιζώντων αντιμετωπίζει μακροχρόνια νευρολογικά προβλήματα, αναδεικνύοντας την κρισιμότητα της κατάστασης, όπως συμβαίνει και σε άλλες επιδημίες που πλήττουν ευάλωτους πληθυσμούς, όπως στην Κούβα.

Η πρόκληση των εμβολίων και των ελέγχων

Επί του παρόντος, δεν υπάρχουν εγκεκριμένα εμβόλια ή ειδικές θεραπείες για τον ιό Nipah. Ωστόσο, επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης έχουν ξεκινήσει τη δεύτερη φάση κλινικών δοκιμών για ένα υποψήφιο εμβόλιο, χρησιμοποιώντας την τεχνολογία που αναπτύχθηκε κατά της πανδημίας COVID-19.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, η ενίσχυση των ελέγχων στα αεροδρόμια μπορεί να είναι αναποτελεσματική. Αυτό οφείλεται στη μεγάλη περίοδο επώασης του ιού, η οποία επιτρέπει σε μολυσμένα άτομα να ταξιδεύουν χωρίς να εμφανίζουν συμπτώματα, δυσχεραίνοντας την επιτήρηση παρόμοιων απειλών, όπως η ιλαρά.

Οι προοπτικές για τη δημόσια υγεία

Αν και ο Nipah παραμένει μια εξαιρετικά επικίνδυνη νόσος, οι επιστήμονες θεωρούν απίθανη μια παγκόσμια εξάπλωση. Ο ιός δεν μεταδίδεται εύκολα μεταξύ ανθρώπων μέσω του αέρα, γεγονός που επιτρέπει τον περιορισμό των εστιών μέσω στοχευμένων μέτρων καραντίνας και ιχνηλάτησης επαφών.

Η επόμενη μέρα απαιτεί συνεχή επαγρύπνηση και επενδύσεις στην έγκαιρη ανίχνευση και τη διαχείριση των κρουσμάτων στις ενδημικές περιοχές. Η συνεργασία διεθνών οργανισμών παραμένει ο μοναδικός τρόπος για την ανάπτυξη ιατρικών εργαλείων που θα αποτρέψουν μελλοντικές κρίσεις δημόσιας υγείας.