Ινδία: Πρόταση για απαγόρευση των social media σε εφήβους κάτω των 16 ετών

Ένας στενός σύμμαχος του Ινδού πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι κατέθεσε νομοσχέδιο-σταθμό που προβλέπει την καθολική απαγόρευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 16 ετών. Η πρωτοβουλία αυτή τοποθετεί την Ινδία, τη μεγαλύτερη αγορά παγκοσμίως για τη Meta και το YouTube, στην πρώτη γραμμή μιας διεθνούς συζήτησης για την ψηφιακή ασφάλεια των ανηλίκων.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια ενός παγκόσμιου κύματος ρυθμίσεων που στοχεύουν στον περιορισμό της έκθεσης των νέων σε αλγοριθμικά δίκτυα. Η πρόταση δεν εστιάζει μόνο στην ψυχική υγεία, αλλά εισάγει την κρίσιμη παράμετρο της ψηφιακής κυριαρχίας, καθώς η Ινδία αποτελεί τη βασική πηγή δεδομένων για την ανάπτυξη συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης από ξένους κολοσσούς.

Το παρασκήνιο της πρότασης και η ψηφιακή κυριαρχία

Ο βουλευτής L.S.K. Devarayalu, μέλος του κόμματος Telugu Desam που αποτελεί βασικό πυλώνα της κυβέρνησης συνεργασίας, υποστηρίζει ότι οι ξένες πλατφόρμες εκμεταλλεύονται τα δεδομένα των Ινδών χρηστών. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, ο βουλευτής τόνισε ότι τα παιδιά μετατρέπονται σε «απλήρωτους παρόχους δεδομένων».

Η στρατηγική σημασία της κίνησης έγκειται στο γεγονός ότι τα δεδομένα αυτά χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση προηγμένων μοντέλων AI. Τα οικονομικά και στρατηγικά οφέλη αυτής της διαδικασίας καρπώνονται εταιρείες εκτός Ινδίας, αφήνοντας τη χώρα με το κόστος του ψηφιακού εθισμού των νέων της.

Το νομοσχέδιο 15 σελίδων, με τίτλο «Social Media (Age Restrictions and Online Safety) Bill», ορίζει ότι κανένας κάτω των 16 ετών δεν θα επιτρέπεται να κατέχει λογαριασμό. Σε περίπτωση εντοπισμού τέτοιων λογαριασμών, οι πλατφόρμες θα υποχρεούνται να τους απενεργοποιούν άμεσα.

Η Ινδία ως η μεγαλύτερη αγορά των Big Tech

Η Ινδία αποτελεί το δεύτερο μεγαλύτερο οικοσύστημα smartphone στον κόσμο, με περισσότερους από ένα δισεκατομμύριο χρήστες διαδικτύου. Μέχρι σήμερα, η χώρα δεν είχε θεσπίσει ελάχιστο όριο ηλικίας για την πρόσβαση σε εφαρμογές, γεγονός που την καθιστούσε «πεδίο ελεύθερης δράσης» για τους τεχνολογικούς κολοσσούς.

Η πρόταση προβλέπει ότι το βάρος της επαλήθευσης ηλικίας θα πέφτει αποκλειστικά στις πλατφόρμες. Αυτή η προσέγγιση ακολουθεί το μοντέλο που υιοθέτησε πρόσφατα η Αυστραλία, η οποία έγινε η πρώτη χώρα που επέβαλε καθολικό μπλόκο σε ανηλίκους κάτω των 16 ετών.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αναλυτών στρατηγικής, η συμμόρφωση σε μια αγορά 750 εκατομμυρίων συσκευών αποτελεί τεράστια πρόκληση. Η Meta και η Alphabet δεν έχουν τοποθετηθεί επίσημα για το ινδικό νομοσχέδιο, αν και στο παρελθόν έχουν προειδοποιήσει για τον κίνδυνο στροφής των εφήβων σε μη ελεγχόμενους ιστότοπους.

Το παγκόσμιο ντόμινο των απαγορεύσεων

Η πρωτοβουλία της Ινδίας δεν είναι μεμονωμένη, αλλά εντάσσεται σε μια διεθνή τάση αυστηροποίησης του πλαισίου. Ήδη η Γαλλία προωθεί νομοθεσία για την απαγόρευση πρόσβασης σε παιδιά κάτω των 15 ετών, ενώ παρόμοιες μελέτες διεξάγουν η Βρετανία, η Δανία και η Ελλάδα.

Εντός της Ινδίας, το κρατίδιο της Γκόα είχε ήδη εκδηλώσει πρόθεση για παρόμοιους περιορισμούς. Η κεντρική πρόταση του Devarayalu, αν και αποτελεί νομοσχέδιο ιδιώτη μέλους, αναμένεται να πυροδοτήσει έντονες συζητήματα στο κοινοβούλιο και να επηρεάσει την κυβερνητική πολιτική.

Ο επικεφαλής οικονομικός σύμβουλος της κυβέρνησης υπογράμμισε την ανάγκη για πολιτικές ορίων ηλικίας, χαρακτηρίζοντας τον ψηφιακό εθισμό ως μείζον κοινωνικό ζήτημα. Η πίεση προς τις Big Tech αυξάνεται, καθώς οι κυβερνήσεις αναζητούν τρόπους να προστατεύσουν το ανθρώπινο κεφάλαιο από τις παρενέργειες της αλόγιστης χρήσης.

Η επόμενη μέρα για τη νομοθετική πρωτοβουλία

Παρά τις αντιδράσεις από υποστηρικτές της ελευθερίας του λόγου, η συναίνεση για την ανάγκη προστασίας των ανηλίκων φαίνεται να εδραιώνεται. Το επόμενο διάστημα θα κριθεί αν η ινδική κυβέρνηση θα υιοθετήσει πλήρως την πρόταση, μετατρέποντάς την σε επίσημο νόμο του κράτους.

Η εφαρμογή ενός τέτοιου μέτρου θα απαιτήσει προηγμένα συστήματα ταυτοποίησης, τα οποία ενδέχεται να συγκρουστούν με τους κανόνες περί προσωπικών δεδομένων. Ωστόσο, η πολιτική βούληση για τον περιορισμό της ψηφιακής εξάρτησης φαίνεται ισχυρότερη από ποτέ, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή στις σχέσεις κρατών και τεχνολογικών κολοσσών.