- Οι ΗΠΑ και η Τουρκία διεξάγουν εντατικές συνομιλίες για την επανένταξη στο πρόγραμμα των F-35.
- Η προσωπική σχέση Τραμπ-Ερντογάν θεωρείται καταλύτης για την υπέρβαση του διπλωματικού αδιεξόδου.
- Η κατοχή των ρωσικών S-400 παραμένει το βασικότερο εμπόδιο λόγω της αμερικανικής νομοθεσίας.
- Η Ουάσιγκτον προσδοκά μια σημαντική εξέλιξη ή breakthrough μέσα στους επόμενους μήνες.
- Η Άγκυρα αναμένει σύντομα την άρση των κυρώσεων CAATSA που επιβλήθηκαν το 2020.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε εντατικές συζητήσεις με την Άγκυρα για την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών F-35, με την Ουάσιγκτον να εκφράζει ελπίδες για μια διπλωματική ανατροπή τους επόμενους μήνες. Ο Αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία επιβεβαίωσε ότι η προσωπική σχέση μεταξύ του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει δημιουργήσει ένα νέο κλίμα συνεργασίας, παρά το συνεχιζόμενο αγκάθι των ρωσικών συστημάτων S-400.
| Παράμετρος Διαπραγμάτευσης | Τρέχουσα Κατάσταση / Λεπτομέρειες |
|---|---|
| Κύριο Αντικείμενο | Επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα μαχητικών F-35 |
| Βασικό Εμπόδιο | Κατοχή και λειτουργία των ρωσικών συστημάτων αεράμυνας S-400 |
| Κεντρικά Πρόσωπα | Ντόναλντ Τραμπ (Πρόεδρος ΗΠΑ), Ρ.Τ. Ερντογάν, Τομ Μπάρακ (Πρέσβης) |
| Νομικό Πλαίσιο | Κυρώσεις CAATSA (επιβλήθηκαν το 2020) |
| Εκτιμώμενο Χρονοδιάγραμμα | Αναμονή για breakthrough εντός των επόμενων μηνών |
| Στάση Τουρκίας | Επιθυμία επιστροφής χωρίς πλήρη αναίρεση της αγοράς των S-400 |
| Στάση ΗΠΑ | Απαίτηση συμμόρφωσης με τη νομοθεσία περί μη κατοχής S-400 |
Η τρέχουσα κινητικότητα αποτελεί τη συνέχεια μιας πολυετούς διπλωματικής κρίσης που ξεκίνησε το 2020, όταν η Ουάσιγκτον απέκλεισε την Άγκυρα από το πρόγραμμα της Lockheed Martin λόγω της αγοράς των S-400. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια κρίσιμη συγκυρία, καθώς η γεωπολιτική ισορροπία στην ανατολική Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα απαιτεί ενισχυμένη συνοχή εντός του ΝΑΤΟ, ωθώντας τις δύο πλευρές στην αναζήτηση μιας φόρμουλας συμβιβασμού που θα ικανοποιεί τις απαιτήσεις ασφαλείας αμφότερων των κρατών.
Η ελπίδα μας είναι ότι αυτές οι συνομιλίες θα αποδώσουν μια σημαντική εξέλιξη τους επόμενους μήνες που θα ικανοποιεί τις απαιτήσεις ασφαλείας και των δύο.
Τομ Μπάρακ, Πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία
Η δυναμική Τραμπ-Ερντογάν και το νέο κλίμα συνεργασίας
Σύμφωνα με όσα μεταδίδει το Reuters, ο Αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, τόνισε ότι η σχέση μεταξύ του προέδρου των ΗΠΑ και του Τούρκου ομολόγου του έχει οδηγήσει στις «πιο καρποφόρες συζητήσεις» της τελευταίας δεκαετίας. Η Άγκυρα έχει επανειλημμένα χαρακτηρίσει τον αποκλεισμό της ως άδικο, εκφράζοντας την προσδοκία ότι υπό τη διοίκηση του Ντόναλντ Τραμπ θα αρθούν τα εμπόδια που έθεσαν οι κυρώσεις CAATSA.
Ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, έχει ήδη δηλώσει ότι αναμένει την άρση των αμερικανικών κυρώσεων πολύ σύντομα, επισημαίνοντας ότι οι τεχνικές ομάδες των δύο συμμάχων εργάζονται εντατικά πάνω στο ζήτημα. Η αισιοδοξία αυτή εδράζεται στην πεποίθηση ότι η στρατηγική σημασία της Τουρκίας για τη νότια πτέρυγα του ΝΑΤΟ υπερτερεί των τεχνικών διαφωνιών για τα εξοπλιστικά συστήματα.
Προτεινόμενο Google Pixel: Πώς να βγείτε από το Android 16 QPR2 beta χωρίς διαγραφή δεδομένων
Το αμετακίνητο εμπόδιο των ρωσικών S-400
Παρά το θετικό κλίμα, ο πρέσβης Μπάρακ ξεκαθάρισε ότι η αμερικανική νομοθεσία παραμένει αυστηρή: η Τουρκία δεν μπορεί να κατέχει ή να λειτουργεί το ρωσικό σύστημα S-400 εάν επιθυμεί να επιστρέψει στο πρόγραμμα των F-35. Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι η συνύπαρξη των δύο συστημάτων αποτελεί απειλή για την τεχνολογία stealth των μαχητικών πέμπτης γενιάς και την ευρύτερη αμυντική αρχιτεκτονική της Συμμαχίας.
Από την πλευρά της, η Άγκυρα διατηρεί μια σθεναρή στάση, με το Υπουργείο Άμυνας να διευκρινίζει ότι δεν υπάρχει καμία αλλαγή στους S-400 προς το παρόν. Οι Τούρκοι αξιωματούχοι απορρίπτουν την ιδέα της πλήρους αναστροφής της απόφασής τους, αναζητώντας εναλλακτικές λύσεις, όπως η περιορισμένη χρήση ή η αποθήκευση των συστημάτων υπό διεθνή επίβλεψη, προκειμένου να ξεκλειδώσει η παράδοση των F-35.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η επίλυση του γρίφου απαιτεί μια δημιουργική διπλωματική λύση που θα επιτρέψει και στις δύο πλευρές να διατηρήσουν το πολιτικό τους γόητρο. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς αμυντικών εξοπλισμών ότι η πολεμική βιομηχανία της Τουρκίας, η οποία συμμετείχε στην παραγωγή εξαρτημάτων του F-35, πιέζει επίσης για την αποκατάσταση της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Οι επόμενοι μήνες και το γεωπολιτικό αποτύπωμα
Η Ουάσιγκτον ευελπιστεί ότι οι συνομιλίες θα αποδώσουν μια ιστορική συμφωνία τους επόμενους μήνες, η οποία θα καλύπτει τις απαιτήσεις ασφαλείας τόσο των ΗΠΑ όσο και της Τουρκίας. Η ενδεχόμενη επανένταξη της Άγκυρας θα άλλαζε άρδην τους συσχετισμούς ισχύος στην περιοχή, ειδικά σε μια περίοδο που η ασφάλεια στη Μαύρη Θάλασσα παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη λόγω των συνεχιζόμενων συγκρούσεων.
Οι προοπτικές για μια τελική συμφωνία
Η επόμενη μέρα των αμερικανοτουρκικών σχέσεων εξαρτάται από την ικανότητα των δύο ηγετών να μετατρέψουν την προσωπική τους χημεία σε θεσμική πολιτική. Ενώ η ρητορική της προσέγγισης είναι ισχυρή, οι νομικοί περιορισμοί του Κογκρέσου παραμένουν το μεγαλύτερο εμπόδιο για την οριστική άρση των κυρώσεων. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά τις επαφές, καθώς μια συμφωνία για τα F-35 θα σηματοδοτούσε την πλήρη επαναφορά της Τουρκίας στον σκληρό πυρήνα των δυτικών εξοπλιστικών προγραμμάτων.
