- Επίσημη επαναφορά του Δόγματος Μονρόε για την κυριαρχία των ΗΠΑ στην αμερικανική ήπειρο.
- Προειδοποίηση προς την Ευρώπη για πολιτισμική παρακμή και ανάγκη άμεσου επανεξοπλισμού.
- Ανάπτυξη 10.000 στρατιωτών και ναυτικών δυνάμεων στην περιοχή της Καραϊβικής.
- Προτεραιότητα στην αποτροπή σύγκρουσης με την Κίνα μέσω στρατιωτικής υπεροχής στον Ινδο-Ειρηνικό.
- Στόχος η ταχεία λήξη του πολέμου στην Ουκρανία και η εξομάλυνση σχέσεων με τη Ρωσία.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, παρουσίασε ένα ριζοσπαστικό έγγραφο Εθνικής Στρατηγικής Ασφάλειας, το οποίο σηματοδοτεί την επίσημη επιστροφή στο Δόγμα Μονρόε του 19ου αιώνα. Η Ουάσιγκτον προειδοποιεί για «πολιτισμική εξαφάνιση» της Ευρώπης, ενώ ταυτόχρονα κλιμακώνει τη στρατιωτική της παρουσία στην Καραϊβική και τον Ινδο-Ειρηνικό, θέτοντας ως απόλυτη προτεραιότητα το αμερικανικό συμφέρον.
| Πυλώνας Στρατηγικής | Βασική Δράση / Στόχος |
|---|---|
| Δόγμα Μονρόε | Αποκατάσταση αμερικανικής υπεροχής στο Δυτικό Ημισφαίριο. |
| Ευρωπαϊκή Συμμαχία | Προειδοποίηση για «πολιτισμική εξαφάνιση» και απαίτηση για αυτόνομη άμυνα. |
| Στρατιωτική Παρουσία | Ανάπτυξη 10.000+ στρατιωτών και αεροπλανοφόρου στην Καραϊβική. |
| Ρωσία – Ουκρανία | Ταχεία επίλυση σύγκρουσης και αποκατάσταση στρατηγικής σταθερότητας. |
| Κίνα – Ταϊβάν | Αποτροπή σύγκρουσης μέσω διατήρησης στρατιωτικής υπεροχής (overmatch). |
| Φιλοσοφία NSS | «Ευέλικτος Ρεαλισμός» με επίκεντρο το αμερικανικό συμφέρον. |
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως η πλέον ξεκάθαρη προσπάθεια του Λευκού Οίκου να αποδομήσει τη μεταπολεμική διεθνή τάξη, η οποία βασίστηκε σε πολυμερείς συμμαχίες και διεθνείς οργανισμούς. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, το κείμενο των 29 σελίδων περιγράφει μια προσέγγιση «ευέλικτου ρεαλισμού», όπου η ισχύς των ΗΠΑ δεν θα αναλώνεται πλέον σε «ιδεαλιστικούς» στόχους, αλλά θα επικεντρώνεται στην αποκατάσταση της αμερικανικής υπεροχής στο Δυτικό Ημισφαίριο και την ανάσχεση των αντιπάλων της σε κρίσιμα γεωπολιτικά μέτωπα.
Η εξωτερική πολιτική του Τραμπ είναι ρεαλιστική χωρίς να είναι 'ρεαλιστική', μυώδης χωρίς να είναι 'γερακίσια' και καθοδηγείται από το τι λειτουργεί για την Αμερική.
Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας ΗΠΑ, Επίσημο Έγγραφο
Το «Παράρτημα Τραμπ» στο Δόγμα Μονρόε και η Λατινική Αμερική
Η αναβίωση του Δόγματος Μονρόε — της πολιτικής του 1823 που όριζε την αμερικανική ήπειρο ως αποκλειστική ζώνη επιρροής της Ουάσιγκτον — αποτελεί τον κεντρικό πυλώνα της νέας στρατηγικής. Το έγγραφο εισάγει το λεγόμενο «Παράρτημα Τραμπ» (Trump Corollary), το οποίο νομιμοποιεί τη μόνιμη στρατιωτική ενίσχυση στην περιοχή. Ήδη, οι ΗΠΑ έχουν αναπτύξει περισσότερους από 10.000 στρατιώτες στην Καραϊβική, συνοδευόμενους από αεροπλανοφόρα και μαχητικά αεροσκάφη, προκαλώντας έντονη ανησυχία σε χώρες όπως η Βενεζουέλα.
Οι επικριτές της κυβέρνησης κάνουν λόγο για σύγχρονο ιμπεριαλισμό, υπενθυμίζοντας τις αναφορές του προέδρου για την ανάκτηση του Κανάλι του Παναμά ή την προσάρτηση της Γροιλανδίας και του Καναδά. Ωστόσο, η Ουάσιγκτον επιμένει ότι οι κινήσεις αυτές είναι απαραίτητες για την καταπολέμηση των καρτέλ ναρκωτικών και την προστασία των εθνικών συμφερόντων ασφαλείας, με τις απειλές για χερσαίες πλήγματα να παραμένουν στο τραπέζι.
Η Ευρώπη ενώπιον της «Πολιτισμικής Εξαφάνισης»
Ιδιαίτερα σκληρή είναι η γλώσσα που χρησιμοποιείται για τους παραδοσιακούς συμμάχους στην Ευρώπη. Το έγγραφο προειδοποιεί ότι η ήπειρος αντιμετωπίζει εξαφάνιση πολιτισμού λόγω των μεταναστευτικών ροών και της δημογραφικής αλλοίωσης. Επισημαίνεται ότι σε λίγες δεκαετίες, ορισμένα μέλη του ΝΑΤΟ θα έχουν πλειοψηφία μη ευρωπαϊκών πληθυσμών, γεγονός που θέτει σε αμφισβήτηση τη μελλοντική τους προσήλωση στη συμμαχία με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αναλυτών στρατηγικής, η ρητορική αυτή ταυτίζεται με τις θέσεις εθνικιστικών κομμάτων της Ευρώπης, προκαλώντας τριγμούς στις σχέσεις με το Βερολίνο και το Παρίσι. Παρά τη δυσαρέσκεια, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αναγκάζονται να επιταχύνουν τον επανεξοπλισμό της Ευρώπης, καθώς η Ουάσιγκτον απαιτεί από τους συμμάχους να αναλάβουν το μεγαλύτερο μέρος της συμβατικής άμυνας έναντι της Ρωσίας, θέτοντας ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα.
Ουκρανία, Ρωσία και η αποτροπή της Κίνας
Στο μέτωπο της Ανατολικής Ευρώπης, ο πρόεδρος των ΗΠΑ στοχεύει σε μια ταχεία επίλυση της σύγκρουσης στην Ουκρανία και την αποκατάσταση της «στρατηγικής σταθερότητας» με τη Μόσχα. Η στάση αυτή έχει προκαλέσει αντιδράσεις, με πολλούς να κατηγορούν τον Λευκό Οίκο για υπερβολική επιείκεια προς το Κρεμλίνο. Παράλληλα, η στρατηγική δίνει έμφαση στον Ινδο-Ειρηνικό, με στόχο την αποτροπή μιας σύγκρουσης με την Κίνα για την Ταϊβάν μέσω της διατήρησης της στρατιωτικής υπεροχής.
Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η Ουάσιγκτον δεν προτίθεται να επιστρέψει στο παλαιό καθεστώς διεθνών σχέσεων. Όπως τονίζουν πηγές από δεξαμενές σκέψης στην Ουάσιγκτον, η νέα Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας ξεκαθαρίζει ότι οι ΗΠΑ θα ενεργούν πλέον με βάση το τι «λειτουργεί για την Αμερική», αδιαφορώντας για τις παραδοσιακές διπλωματικές αβρότητες.
Η επόμενη μέρα των διεθνών συμμαχιών
Η εφαρμογή αυτής της στρατηγικής αναμένεται να αναδιαμορφώσει πλήρως τον παγκόσμιο γεωπολιτικό χάρτη τα επόμενα χρόνια. Η πίεση προς την Ευρώπη για αυτόνομη αμυντική ικανότητα και η επιθετική επαναφορά της αμερικανικής ισχύος στη Λατινική Αμερική δημιουργούν ένα νέο περιβάλλον υψηλού ρίσκου. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα αν αυτή η «μυώδης» εξωτερική πολιτική θα οδηγήσει σε σταθερότητα ή σε μια νέα εποχή παγκόσμιων αντιπαραθέσεων.
