- Αμερικανοί διπλωμάτες απέκρυψαν αναφορές της USAID για ανθρωπιστική καταστροφή στη Γάζα το 2024.
- Οι αναφορές περιέγραφαν τη βόρεια Γάζα ως «αποκαλυπτική έρημο» με ακραία πείνα.
- Ο πρεσβευτής Jack Lew φέρεται να μπλόκαρε τα έγγραφα λόγω «έλλειψης ισορροπίας».
- Η συγκάλυψη εμπόδισε την αξιολόγηση της νομιμότητας της στρατιωτικής βοήθειας των ΗΠΑ.
- Η USAID βασιζόταν σε στοιχεία του ΟΗΕ λόγω έλλειψης δικού της προσωπικού στη Γάζα.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Reuters, Αμερικανοί διπλωμάτες στο Ισραήλ μπλόκαραν κρίσιμες προειδοποιήσεις της USAID για την ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα στις αρχές του 2024. Οι αναφορές, που περιέγραφαν τη βόρεια Γάζα ως «αποκαλυπτική έρημο», δεν έφτασαν ποτέ στα ανώτατα κλιμάκια της κυβέρνησης Μπάιντεν, επηρεάζοντας την εφαρμογή του Εθνικού Μνημονίου Ασφαλείας που προϋπέθετε τη συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο για την παροχή όπλων.
| Στοιχείο | Περιγραφή |
|---|---|
| Πηγή Αποκάλυψης | Ρεπορτάζ του Reuters (30/01/2026) |
| Χρονική Περίοδος | Αρχές 2024 (Κυβέρνηση Μπάιντεν) |
| Κύριος Όρος | «Αποκαλυπτική Έρημος» (Apocalyptic Wasteland) |
| Εμπλεκόμενοι | Jack Lew, Stephanie Hallett (Πρεσβεία ΗΠΑ) |
| Αριθμός Εγγράφων | 5 τηλεγραφήματα της USAID που μπλοκαρίστηκαν |
| Τρέχουσα Ηγεσία | Ντόναλντ Τραμπ (Πρόεδρος των ΗΠΑ) |
Η αποκάλυψη αυτή έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά από περιστατικά όπου η ροή πληροφοριών μεταξύ των αμερικανικών υπηρεσιών και της κεντρικής διοίκησης παρουσίασε σοβαρές δυσλειτουργίες. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στην ισορροπία μεταξύ της διπλωματικής σκοπιμότητας και της ανάγκης για αντικειμενική καταγραφή των ανθρωπιστικών δεδομένων σε εμπόλεμες ζώνες.
Η ανθρωπιστική εμπειρογνωμοσύνη επανειλημμένα παραμερίστηκε, μπλοκαρίστηκε και αγνοήθηκε κατά τη διάρκεια της κρίσης στη Γάζα.
Πρώην μέλος της ομάδας απόκρισης καταστροφών της USAID
Το χρονικό της απόκρυψης των αναφορών της USAID
Στις αρχές του 2024, στελέχη της USAID συνέταξαν μια σειρά από τηλεγραφήματα που προειδοποιούσαν για «καταστροφικές ανθρώπινες ανάγκες» στη βόρεια Γάζα. Οι αναφορές περιέγραφαν σκηνές με εγκαταλελειμμένα πτώματα και ακραία έλλειψη τροφίμων, βασιζόμενες σε στοιχεία από αποστολές του ΟΗΕ.
Ωστόσο, ο Αμερικανός πρεσβευτής στην Ιερουσαλήμ, Jack Lew, και η αναπληρώτριά του, Stephanie Hallett, φέρονται να εμπόδισαν την ευρύτερη διανομή αυτών των εγγράφων. Το επιχείρημά τους ήταν ότι οι αναφορές στερούνταν ισορροπίας και περιλάμβαναν πληροφορίες που ήταν ήδη γνωστές από τα μέσα ενημέρωσης.
Αυτή η πρακτική θυμίζει την μυστική διακοπή ροής πληροφοριών που είχε καταγραφεί στο παρελθόν, υπογραμμίζοντας τις εσωτερικές εντάσεις στην αμερικανική διπλωματία. Η απόκρυψη αυτή εμπόδισε την πλήρη κατανόηση της ταχύτητας με την οποία επιδεινωνόταν η κατάσταση.
Η σύγκρουση μεταξύ διπλωματίας και ανθρωπιστικής δράσης
Σύμφωνα με εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της δημόσιας διοίκησης των ΗΠΑ, η περιθωριοποίηση της ανθρωπιστικής εμπειρογνωμοσύνης ήταν συστηματική. Οι διπλωμάτες συχνά εξέφραζαν σκεπτικισμό για τα στοιχεία της USAID, καθώς η υπηρεσία βασιζόταν σε τρίτους φορείς, όπως η UNRWA.
Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς και αναλυτές ότι η εξάρτηση από εξωτερικές πηγές έδινε το πρόσχημα για την απόρριψη των δεδομένων. Ειδικά σε περιόδους κρίσιμων διαπραγματεύσεων για κατάπαυση του πυρός, ορισμένες αναφορές θεωρούνταν υπερβολικά ευαίσθητες για να δημοσιοποιηθούν.
Η κατάσταση αυτή επιδεινώθηκε από την απαγόρευση εισόδου σε οργανώσεις που επέβαλε το Ισραήλ, καθιστώντας την πρωτογενή συλλογή πληροφοριών σχεδόν αδύνατη. Αυτό το κενό πληροφοριών επέτρεψε τη διατήρηση μιας διφορούμενης εικόνας για το μέγεθος της κρίσης.
Οι επιπτώσεις και η επόμενη μέρα υπό τον Τραμπ
Η απόκρυψη των τηλεγραφημάτων είχε άμεσο αντίκτυπο στην πολιτική λογοδοσία της τότε κυβέρνησης. Αν οι αναφορές είχαν κυκλοφορήσει ευρέως, θα είχαν προκαλέσει έντονο έλεγχο σχετικά με τη συμμόρφωση του Ισραήλ με το διεθνές δίκαιο και τη συνέχιση της στρατιωτικής βοήθειας.
Σήμερα, υπό τη διοίκηση που ασκεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ, η προσέγγιση στην ανθρωπιστική διπλωματία φαίνεται να αλλάζει ριζικά. Η USAID έχει υποστεί σημαντικές μειώσεις προσωπικού, ενώ η εξωτερική πολιτική επικεντρώνεται σε νέα ειρηνευτικά σχέδια που ανακοινώθηκαν πρόσφατα.
Παρά τις προσπάθειες για διπλωματική διευθέτηση, τα στοιχεία δείχνουν ότι οι απώλειες αμάχων συνεχίζονται. Η ιστορική καταγραφή αυτών των αποκρύψεων παραμένει κρίσιμη για την κατανόηση των γεωπολιτικών ισορροπιών που διαμόρφωσαν την κρίση στη Μέση Ανατολή.