- Οι θάνατοι ξεπέρασαν τις γεννήσεις στη Γαλλία για πρώτη φορά από το 1945.
- Ο δείκτης γονιμότητας υποχώρησε στο 1,56, το χαμηλότερο επίπεδο από τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο.
- Η μετανάστευση παραμένει ο μοναδικός παράγοντας πληθυσμιακής αύξησης της χώρας.
- Το προσδόκιμο ζωής σημείωσε νέο ρεκόρ, φτάνοντας τα 85,9 έτη για τις γυναίκες.
- Η δημογραφική κρίση απειλεί τη βιωσιμότητα του γαλλικού συνταξιοδοτικού συστήματος.
Η Γαλλία κατέγραψε το 2025 περισσότερους θανάτους από γεννήσεις, ένα γεγονός που συμβαίνει για πρώτη φορά από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ινστιτούτου INSEE, η εξέλιξη αυτή διαβρώνει το παραδοσιακό δημογραφικό πλεονέκτημα της χώρας έναντι της υπόλοιπης Ευρωπαϊκής Ένωσης.
| Δείκτης | Τιμή / Στοιχείο |
|---|---|
| Θάνατοι (2025) | 651.000 |
| Γεννήσεις (2025) | 645.000 |
| Δείκτης Γονιμότητας | 1,56 παιδιά ανά γυναίκα |
| Συνολικός Πληθυσμός | 69,1 εκατομμύρια |
| Καθαρή Μετανάστευση | 176.000 άτομα |
| Προσδόκιμο Ζωής (Γυναίκες) | 85,9 έτη |
| Ποσοστό άνω των 65 ετών | 22% |
Η δημογραφική κάμψη της Γαλλίας δεν αποτελεί κεραυνό εν αιθρία, αλλά την κορύφωση μιας τάσης που επιταχύνθηκε μετά την πανδημία. Ιστορικά, το Παρίσι διατηρούσε υψηλότερους δείκτες γονιμότητας σε σύγκριση με τους γείτονές του, όμως η γήρανση του πληθυσμού και η κατάρρευση των γεννήσεων ευθυγραμμίζουν πλέον τη χώρα με την ευρύτερη ευρωπαϊκή κρίση.
Δεδομένης της συνταξιοδότησης των μεγάλων γενεών του 1960, οι εντάσεις στην αγορά εργασίας είναι πιθανό να αυξηθούν ραγδαία τα επόμενα χρόνια.
Philippe Crevel, Οικονομολόγος
Η ιστορική υποχώρηση του δείκτη γονιμότητας
Το εθνικό ινστιτούτο στατιστικής INSEE ανέφερε 651.000 θανάτους και 645.000 γεννήσεις για το περασμένο έτος. Ο δείκτης γονιμότητας υποχώρησε στο 1,56 παιδιά ανά γυναίκα, το χαμηλότερο επίπεδο από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, προκαλώντας έντονο προβληματισμό στους αναλυτές.
Η τιμή αυτή απέχει σημαντικά από το 1,8 που προβλέπεται για τη βιώσιμη χρηματοδότηση του συνταξιοδοτικού συστήματος. Ήδη, η Γαλλία αντιμετωπίζει δαπάνες επιπέδου πανδημίας λόγω της δημογραφικής πίεσης, καθώς οι ανάγκες για υγειονομική περίθαλψη και πρόνοια αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο.
Οι πιέσεις στο συνταξιοδοτικό και τα δημόσια οικονομικά
Η μεταβολή αυτή αναμένεται να αυξήσει τις δημόσιες δαπάνες και να μειώσει τη φορολογική βάση, καθώς λιγότεροι εργαζόμενοι θα καλούνται να στηρίξουν περισσότερους συνταξιούχους. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αγοράς, η συνταξιοδότηση των γενεών του 1960 θα προκαλέσει έντονες πιέσεις στην αγορά εργασίας τα επόμενα χρόνια.
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών επισημαίνεται ότι τα προβλήματα στο εργατικό δυναμικό θα ενταθούν ραγδαία. Αυτό ενισχύει τον πόλεμο γενεών για τις συντάξεις, καθώς η ανάγκη για δημοσιονομική πειθαρχία συγκρούεται με τις κοινωνικές παροχές που θεωρούνταν δεδομένες επί δεκαετίες.
Η μετανάστευση ως παράγοντας πληθυσμιακής ισορροπίας
Παρά το αρνητικό ισοζύγιο γεννήσεων-θανάτων, ο πληθυσμός της Γαλλίας αυξήθηκε ελαφρώς στα 69,1 εκατομμύρια. Η αύξηση αυτή αποδίδεται αποκλειστικά στην καθαρή μετανάστευση, η οποία εκτιμάται σε 176.000 άτομα, λειτουργώντας ως «σωσίβιο» για τη διατήρηση του πληθυσμιακού μεγέθους.
Την ίδια στιγμή, το προσδόκιμο ζωής έφτασε σε επίπεδα ρεκόρ, με 85,9 έτη για τις γυναίκες και 80,3 για τους άνδρες. Ωστόσο, το ποσοστό των ατόμων άνω των 65 ετών σκαρφάλωσε στο 22%, γεγονός που επιβεβαιώνει τις προειδοποιήσεις της EBRD για τους γηράσκοντες πληθυσμούς ως ωρολογιακή βόμβα.
Οι προκλήσεις για την επόμενη δεκαετία
Η κατάσταση αυτή θέτει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα του κοινωνικού μοντέλου, ειδικά όταν ο προϋπολογισμός της κοινωνικής ασφάλισης βρίσκεται ήδη υπό ασφυκτική πίεση. Η Γαλλία καλείται πλέον να επανασχεδιάσει τη στρατηγική της, καθώς το δημογραφικό έλλειμμα απειλεί να μετατραπεί σε μόνιμο οικονομικό βαρίδι.
Η επόμενη μέρα απαιτεί τολμηρές μεταρρυθμίσεις που θα εξισορροπούν τη μείωση του εργατικού δυναμικού με την ανάγκη για καινοτομία. Η δημογραφική προσαρμογή δεν είναι πλέον μια θεωρητική άσκηση, αλλά μια άμεση αναγκαιότητα για τη διατήρηση της γαλλικής ισχύος στην Ευρώπη.
Τι πρέπει να προσέξουν οι πολίτες και οι επενδυτές
- Παρακολουθήστε τις αλλαγές στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης που ενδέχεται να επιβληθούν λόγω του δημογραφικού ελλείμματος.
- Ενημερωθείτε για τις τάσεις στην αγορά εργασίας, καθώς οι ελλείψεις προσωπικού θα αυξήσουν τη ζήτηση σε συγκεκριμένους κλάδους.
- Αξιολογήστε τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις σε ακίνητα σε περιοχές με θετικό μεταναστευτικό ισοζύγιο.
- Συμβουλευτείτε ειδικούς για ιδιωτικά συνταξιοδοτικά προγράμματα ως συμπλήρωμα των κρατικών παροχών.