Φινλανδία: Νέο κέντρο επιτήρησης για την προστασία των υποθαλάσσιων καλωδίων στη Βαλτική

Η Φινλανδική Συνοριοφυλακή ανακοίνωσε τη Δευτέρα τον σχεδιασμό ενός κέντρου θαλάσσιας επιτήρησης με στόχο την πρόληψη ζημιών σε κρίσιμες υποθαλάσσιες υποδομές στον Κόλπο της Φινλανδίας. Η πρωτοβουλία, που υλοποιείται σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και άλλα κράτη της Βαλτικής, έρχεται ως απάντηση στις συνεχιζόμενες υβριδικές απειλές και τα πρόσφατα περιστατικά δολιοφθοράς στην περιοχή.

Αυτή η εξέλιξη αποτελεί την κορύφωση μιας περιόδου έντονης γεωπολιτικής αστάθειας στη Βαλτική Θάλασσα, η οποία βρίσκεται σε κατάσταση υψηλού συναγερμού μετά από μια σειρά διακοπών σε καλώδια ρεύματος και τηλεπικοινωνιακές συνδέσεις. Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022 λειτούργησε ως καταλύτης, αναδεικνύοντας την ευαλωτότητα των υποθαλάσσιων αγωγών και των δικτύων οπτικών ινών που διατρέχουν τον βυθό της περιοχής.

Η τεχνολογική θωράκιση και ο προληπτικός σχεδιασμός

Σύμφωνα με όσα μεταδίδει το Reuters, το νέο κέντρο θα βασίζεται σε προηγμένα προληπτικά μέτρα που περιλαμβάνουν την εγκατάσταση ειδικών αισθητήρων στον βυθό. Αυτοί οι αισθητήρες θα λειτουργούν σε συνδυασμό με συστήματα τεχνητής νοημοσύνης για την ανάλυση της θαλάσσιας κυκλοφορίας σε πραγματικό χρόνο, επιτρέποντας τον εντοπισμό ύποπτων κινήσεων πριν προκληθεί ζημιά.

Ο Mikko Hirvi, επικεφαλής της Θαλάσσιας Ασφάλειας της Φινλανδικής Συνοριοφυλακής, τόνισε την ανάγκη για διευρυμένη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των συμμάχων. Η στρατηγική αυτή στοχεύει στην παρακολούθηση σκαφών που παρουσιάζουν ασυνήθιστες αποκλίσεις στην ταχύτητα ή την πορεία τους, κάτι που συχνά υποδηλώνει απόπειρα ρυμούλκησης άγκυρας πάνω από καλώδια.

Η ανάπτυξη του κέντρου θα γίνει σταδιακά, αξιοποιώντας τις υπάρχουσες δυνατότητες της Συνοριοφυλακής, ενώ το Ελσίνκι σχεδιάζει να διεκδικήσει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Η κίνηση αυτή εντάσσεται στο κοινό σχέδιο δράσης που πρότεινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την ενίσχυση της ασφάλειας των υποβρυχίων υποδομών, παρόμοια με την ανάπτυξη στρατιωτικής τεχνολογίας που προωθούν και άλλα κράτη του ΝΑΤΟ.

Ιστορικό περιστατικών και η στρατηγική των κατασχέσεων

Η Φινλανδία έχει ήδη επιδείξει αποφασιστική στάση, προχωρώντας σε κατασχέσεις πλοίων όταν υπάρχουν βάσιμες υποψίες δολιοφθοράς. Πρόσφατα, οι αρχές προχώρησαν στην κατάσχεση του πλοίου Fitburg, το οποίο είχε αποπλεύσει από τη Ρωσία, καθώς θεωρήθηκε ύποπτο για καταστροφή τηλεπικοινωνιακού καλωδίου την παραμονή της Πρωτοχρονιάς.

Αντίστοιχα περιστατικά έχουν καταγραφεί και στο παρελθόν, όπως η περίπτωση του πετρελαιοφόρου Eagle S τον Δεκέμβριο του 2024. Οι αρχές επισημαίνουν ότι η άμεση παρέμβαση και η ακινητοποίηση των πλοίων είναι ο μόνος τρόπος για να αποτραπεί η περαιτέρω κλιμάκωση των ζημιών, ειδικά όταν εμπλέκονται σκάφη που συνδέονται με τον ρωσικό σκιώδη στόλο.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η δημιουργία αυτού του κέντρου θα λειτουργήσει ως αποτρεπτικός παράγοντας για μελλοντικές υβριδικές επιθέσεις. Επισημαίνεται από παράγοντες της ασφάλειας ότι η ψηφιακή χαρτογράφηση κάθε κίνησης στη Βαλτική καθιστά πλέον εξαιρετικά δύσκολη την άρνηση ευθύνης από πλευράς των δραστών.

Η επόμενη μέρα για την ασφάλεια στη Βαλτική

Η συνεργασία με την ΕΕ και τα κράτη της Βαλτικής θεωρείται κρίσιμη, καθώς η προστασία των υποδομών δεν μπορεί να είναι ευθύνη ενός μόνο κράτους. Η ανταλλαγή δεδομένων για τις κινήσεις των πλοίων και η κοινή χρήση τεχνολογικών εργαλείων δημιουργούν ένα δίχτυ προστασίας που καλύπτει ολόκληρη την περιοχή, από τον Κόλπο της Φινλανδίας έως τις ακτές της Γερμανίας.

Εν αναμονή των πλήρων επιχειρησιακών δυνατοτήτων του κέντρου, η Φινλανδία συνεχίζει να ενισχύει τις περιπολίες της με drones και πλοία επιφανείας. Η μόνιμη επιτήρηση του βυθού αναμένεται να αποτελέσει το νέο πρότυπο για την εθνική ασφάλεια των κρατών-μελών της ΕΕ που συνορεύουν με τη Ρωσία, διασφαλίζοντας την απρόσκοπτη λειτουργία της ψηφιακής οικονομίας.