Φινλανδία: Κατάσχεση πλοίου που απέπλευσε από τη Ρωσία για το σαμποτάζ στο καλώδιο της Βαλτικής

Οι φινλανδικές αρχές προχώρησαν την Τετάρτη στην κατάσχεση του φορτηγού πλοίου «Fitburg», το οποίο είχε αποπλεύσει από τη Ρωσία, με την υποψία της δολιοφθοράς σε υποθαλάσσιο τηλεπικοινωνιακό καλώδιο που συνδέει το Ελσίνκι με την Εσθονία. Το περιστατικό, που διερευνάται ως κακουργηματική διατάραξη τηλεπικοινωνιών, εντείνει τις ανησυχίες για την ασφάλεια των κρίσιμων υποδομών στη Βαλτική Θάλασσα, εν μέσω κλιμακούμενων υβριδικών απειλών στην περιοχή.

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί το τελευταίο επεισόδιο σε μια σειρά από ύποπτα περιστατικά στη Βαλτική Θάλασσα, μια περιοχή που έχει καταστεί επίκεντρο γεωπολιτικής έντασης μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Η Φινλανδία, έχοντας πρόσφατα ενισχύσει τις άμυνές της έναντι υβριδικών απειλών, αντιμετωπίζει πλέον το ενδεχόμενο μιας συντονισμένης εκστρατείας δολιοφθοράς που στοχεύει στη διατάραξη της συνδεσιμότητας μεταξύ των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ, υπογραμμίζοντας την τρωτότητα των υποθαλάσσιων δικτύων.

Το χρονικό της κατάσχεσης και οι κατηγορίες

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, το υπό σημαία Αγίου Βικεντίου και Γρεναδίνων πλοίο «Fitburg» εντοπίστηκε να σέρνει την άγκυρά του στο βυθό, προκαλώντας ζημιές στο καλώδιο της φινλανδικής εταιρείας Elisa. Η αστυνομία του Ελσίνκι προχώρησε στη σύλληψη των 14 μελών του πληρώματος, οι οποίοι κατάγονται από τη Ρωσία, τη Γεωργία, το Καζακστάν και το Αζερμπαϊτζάν. Οι κατηγορίες που αντιμετωπίζουν αφορούν διακεκριμένη δολιοφθορά και απόπειρα δολιοφθοράς, καθώς οι αρχές εξετάζουν αν η ενέργεια ήταν σκόπιμη.

Η γεωπολιτική διάσταση και οι υβριδικές απειλές

Το περιστατικό αυτό έρχεται σε μια στιγμή που οι χώρες της ανατολικής πτέρυγας της ΕΕ πιέζουν για αυξημένη χρηματοδότηση της άμυνας των συνόρων και των υποδομών τους. Οι υβριδικές απειλές — οι οποίες περιλαμβάνουν στρατηγικό σαμποτάζ, κυβερνοεπιθέσεις και εκστρατείες παραπληροφόρησης — αποτελούν πλέον την κύρια πηγή ανησυχίας για το ΝΑΤΟ. Η Συμμαχία έχει ήδη ενισχύσει την παρουσία της στη Βαλτική με φρεγάτες και drones, καθώς η προστασία των ενεργειακών και τηλεπικοινωνιακών συνδέσεων θεωρείται ζήτημα εθνικής ασφάλειας για τα οκτώ κράτη που βρέχονται από τη θάλασσα αυτή.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η επαναλαμβανόμενη φύση αυτών των «ατυχημάτων» υποδηλώνει μια προσπάθεια χαρτογράφησης των αντιδράσεων της Δύσης. Επισημαίνεται από παράγοντες της ασφάλειας ότι η χρήση εμπορικών πλοίων, που συχνά συνδέονται με τη σκιώδη αγορά πλοίων, παρέχει μια βολική άρνηση ευθύνης (plausible deniability) στις δυνάμεις που επιδιώκουν την αποσταθεροποίηση της περιοχής.

Το ιστορικό προηγούμενο και οι προκλήσεις της έρευνας

Δεν είναι η πρώτη φορά που η Φινλανδία έρχεται αντιμέτωπη με τέτοιου είδους περιστατικά. Τον Δεκέμβριο του 2024, το δεξαμενόπλοιο Eagle S είχε κατηγορηθεί για παρόμοιες ζημιές, αν και η υπόθεση απορρίφθηκε από το δικαστήριο λόγω έλλειψης αποδείξεων περί δόλου. Η δυσκολία στην απόδειξη της πρόθεσης σε υποθέσεις ναυτικής αμέλειας αποτελεί το μεγαλύτερο εμπόδιο για τις δικαστικές αρχές. Παράλληλα, η Εσθονία ανέφερε βλάβη και σε δεύτερο καλώδιο της εταιρείας Arelion, γεγονός που ενισχύει το σενάριο της πολλαπλής στοχοποίησης κατά τη διάρκεια της ίδιας ημέρας.

Η επόμενη μέρα για την ασφάλεια της Βαλτικής

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρακολουθεί στενά την κατάσταση, με την Επίτροπο Τεχνολογίας, Χένα Βίρκουνεν, να τονίζει την ανάγκη για θωράκιση των κρίσιμων δικτύων. Η πρόσφατη σύνοδος στο Ελσίνκι είχε ήδη θέσει τις βάσεις για μια πιο επιθετική αμυντική στάση, και το νέο αυτό σαμποτάζ αναμένεται να επιταχύνει τις διαδικασίες για την υιοθέτηση κοινών ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών προστασίας. Η διερεύνηση του «Fitburg» θα αποτελέσει τεστ για τη συνεργασία των μυστικών υπηρεσιών και των δικαστικών αρχών στην αντιμετώπιση του υβριδικού πολέμου.