Ευρωπαϊκή Ένωση: Επανεκτίμηση των σχέσεων με τις ΗΠΑ μετά την κρίση στη Γροιλανδία

Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης συγκαλούν έκτακτη σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες την Πέμπτη, με στόχο τη ριζική επανεξέταση της διατλαντικής εταιρικής σχέσης. Παρά την αιφνίδια υπαναχώρηση που σημείωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ σχετικά με τις απειλές για τη Γροιλανδία, το διπλωματικό ρήγμα παραμένει βαθύ, ωθώντας το μπλοκ προς την αναζήτηση στρατηγικής αυτονομίας και την απεξάρτηση από την Ουάσινγκτον.

Η κρίση που πυροδοτήθηκε από τις διεκδικήσεις στη Γροιλανδία δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά το αποκορύφωμα μιας περιόδου έντονων γεωπολιτικών τριγμών. Η Ευρώπη καλείται πλέον να διαχειριστεί το γεωπολιτικό της αποτύπωμα σε έναν κόσμο όπου οι παραδοσιακές συμμαχίες τίθενται υπό αμφισβήτηση, αναζητώντας ισορροπία ανάμεσα στη συνεργασία και την στρατηγική ανεξαρτησία.

Η έκτακτη σύνοδος και η κρίση εμπιστοσύνης

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, οι Ευρωπαίοι διπλωμάτες τονίζουν ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ “πέρασε τον Ρουβίκωνα”, καθιστώντας αδύνατη την επιστροφή στην προτέρα κατάσταση. Αν και η Ουάσινγκτον απέσυρε τις απειλές για στρατιωτική δράση και δασμούς, η αβεβαιότητα για τις μελλοντικές κινήσεις του Λευκού Οίκου κυριαρχεί στις συζητήσεις.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε ήδη προετοιμάσει ένα πακέτο αντιμέτρων ύψους 93 δισεκατομμυρίων ευρώ σε περίπτωση επιβολής δασμών. Η ενεργοποίηση του Μηχανισμού Κατά του Εξαναγκασμού παραμένει στο τραπέζι, καθώς οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να θωρακίσουν την εσωτερική αγορά από μελλοντικές αυθαιρεσίες και οικονομικούς εκβιασμούς.

Στρατηγική αυτονομία και αμυντική εξάρτηση

Ένα από τα κεντρικά ζητήματα της συνόδου είναι η υπερβολική εξάρτηση της ΕΕ από τις ΗΠΑ στον τομέα της άμυνας και των πληροφοριών. Οι ηγέτες θα συζητήσουν την ανάγκη για ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων, καθώς η έλλειψη αντιπυραυλικής προστασίας και μεταφορικών μέσων δίνει στην Ουάσινγκτον σημαντική διαπραγματευτική ισχύ.

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς χαιρέτισε την υπαναχώρηση των ΗΠΑ, ωστόσο η πλειονότητα των κυβερνήσεων παραμένει επιφυλακτική. Η ανάγκη για ένα ευρωπαϊκό πακέτο ασφαλείας στην Αρκτική κρίνεται πλέον επιτακτική, ώστε να διασφαλιστεί η εδαφική κυριαρχία της Δανίας και η σταθερότητα στην περιοχή.

Η συμφωνία Ρούτε και το μέλλον της Αρκτικής

Στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, κατέληξε σε μια αρχική αμυντική συμφωνία με τον πρόεδρο των ΗΠΑ. Η συμφωνία προβλέπει αυξημένη παρουσία των συμμάχων στην Αρκτική, χωρίς ωστόσο να θίγεται το ζήτημα της κυριαρχίας της Γροιλανδίας, το οποίο παραμένει κόκκινη γραμμή για την Ευρώπη.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, αναλυτές στρατηγικής επισημαίνουν ότι η Ευρώπη πρέπει να λειτουργήσει ως ενιαίο μέτωπο. Η κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η ανθεκτικότητα και η ενότητα είναι τα μόνα εργαλεία απέναντι σε μια διοίκηση που χρησιμοποιεί τους δασμούς ως μέσο πίεσης για γεωπολιτικά ανταλλάγματα.

Η επόμενη μέρα των διατλαντικών σχέσεων

Η έκτακτη σύνοδος των Βρυξελλών αναμένεται να θέσει τις βάσεις για μια νέα αρχιτεκτονική σχέσεων. Οι ηγέτες θα εξετάσουν πώς μπορούν να διατηρήσουν τη συμμαχία ζωντανή, εργαζόμενοι ταυτόχρονα για την πλήρη ανεξαρτητοποίηση σε κρίσιμους τομείς όπως η ενέργεια, η τεχνολογία και η ασφάλεια.

Παρά την προσωρινή αποκλιμάκωση, η εμπειρία της τελευταίας εβδομάδας λειτούργησε ως καταλύτης για αλλαγές. Η Ευρώπη δεν φαίνεται διατεθειμένη να αποδεχθεί ξανά την τακτική του εκφοβισμού, εστιάζοντας πλέον στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς της και στην προάσπιση των συλλογικών της συμφερόντων σε παγκόσμιο επίπεδο.