Ελβετία: Η πρόταση για φόρο πλούτου απορρίφθηκε παρά τις ανησυχίες για το κλίμα

Οι ψηφοφόροι στην Ελβετία απέρριψαν την Κυριακή 30 Νοεμβρίου την πρόταση για επιβολή φόρου πλούτου στις μεγάλες κληρονομιές, ένα μέτρο που θα δοκίμαζε τη διάθεση του κοινού για αναδιανομή του πλούτου σε μία από τις πλουσιότερες χώρες του κόσμου. Η πρωτοβουλία, που προωθήθηκε από την πτέρυγα νεολαίας των αριστερών Σοσιαλδημοκρατών (JUSOs), προέβλεπε φόρο 50% σε κληρονομιές άνω των 50 εκατομμυρίων ελβετικών φράγκων για τη χρηματοδότηση έργων κατά της κλιματικής αλλαγής.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας ευρύτερης συζήτησης στην Ελβετία, και όχι μόνο, σχετικά με την αναδιανομή του πλούτου και την αντιμετώπιση των κοινωνικών ανισοτήτων, ειδικά εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών για το κόστος διαβίωσης. Η χώρα, γνωστή ως ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα διαχείρισης πλούτου παγκοσμίως, βρίσκεται συχνά στο επίκεντρο τέτοιων συζητήσεων, με τις πιέσεις για κοινωνική δικαιοσύνη να εντείνονται.

Η πρόταση και η ξεκάθαρη απόρριψη

Η πρωτοβουλία, που κατατέθηκε από την πτέρυγα νεολαίας των αριστερών Σοσιαλδημοκρατών (JUSOs), ζητούσε την επιβολή φόρου 50% σε κληρονομιές αξίας 50 εκατομμυρίων ελβετικών φράγκων (περίπου 62 εκατομμύρια δολάρια) ή περισσότερο. Στόχος ήταν η χρηματοδότηση έργων που θα μείωναν τον αντίκτυπο της κλιματικής αλλαγής, με την ηγέτιδα των JUSO, Mirjam Hostetmann, να υποστηρίζει ότι οι πολύ πλούσιοι βλάπτουν περισσότερο το κλίμα μέσω της πολυτελούς κατανάλωσής τους. Ωστόσο, οι Ελβετοί ψηφοφόροι απέρριψαν την πρόταση με συντριπτική πλειοψηφία την Κυριακή 30 Νοεμβρίου, επιβεβαιώνοντας τις προβλέψεις των δημοσκοπήσεων που έδειχναν ισχυρή αντίθεση. Όπως μεταδίδει το Reuters, η απόρριψη του μέτρου ήταν ευρέως αναμενόμενη.

Οι αριθμοί και οι αντιδράσεις

Σύμφωνα με τις ελβετικές φορολογικές αρχές, περίπου 2.500 φορολογούμενοι στην Ελβετία διαθέτουν περιουσιακά στοιχεία αξίας άνω των 50 εκατομμυρίων φράγκων, με συνολικό πλούτο περίπου 500 δισεκατομμύρια φράγκα. Εάν θεσπιζόταν, η πρωτοβουλία για τον φόρο πλούτου θα αύξανε θεωρητικά τα φορολογικά έσοδα κατά 4 δισεκατομμύρια φράγκα. Ωστόσο, οι επικριτές του μέτρου, όπως ο διευθύνων σύμβουλος της UBS, Sergio Ermotti, είχαν εκφράσει την ελπίδα να μην περάσει, τονίζοντας ότι το αποτέλεσμα θα έδινε ένδειξη για την πορεία της Ελβετίας. Η Ελβετή υπουργός Οικονομικών, Karin Keller-Sutter, δήλωσε τον περασμένο μήνα ότι η πρωτοβουλία θα μείωνε σημαντικά την ελκυστικότητα της χώρας για τα πλούσια άτομα.

Αυτό που ανησυχεί τους αναλυτές και τους οικονομικούς κύκλους είναι η πιθανή φυγή κεφαλαίων και η μείωση των συνολικών φορολογικών εσόδων, ένα επιχείρημα που προέβαλαν έντονα οι πολέμιοι του φόρου. Η αγορά φαίνεται να προεξοφλούσε την απόρριψη, καθώς η Ελβετία διατηρεί την πολιτική της σταθερότητα και το φιλικό προς τις επιχειρήσεις περιβάλλον, παρά τις αυξανόμενες συζητήσεις για την αναγκαιότητα μεγαλύτερης φορολογικής δικαιοσύνης.

Γιατί απορρίφθηκε η πρόταση;

Η συντριπτική απόρριψη της πρότασης, με ποσοστό περίπου 79% κατά, όπως επιβεβαιώνουν τα αποτελέσματα του δημοψηφίσματος της 30ης Νοεμβρίου (Η Ελβετία απέρριψε τον φόρο 50% στις κληρονομιές των υπερ-πλουσίων με 79%), δείχνει ότι οι Ελβετοί ψηφοφόροι έδωσαν προτεραιότητα στη διατήρηση της οικονομικής ανταγωνιστικότητας και της σταθερότητας. Παρά τις αυξανόμενες ανησυχίες για το κόστος διαβίωσης, που είχαν οδηγήσει το 2024 στην έγκριση ενός επιπλέον μήνα συντάξεων για τους ηλικιωμένους, η ιδέα ενός τόσο υψηλού φόρου κληρονομιάς δεν βρήκε απήχηση. Η απόφαση αυτή έρχεται σε αντίθεση με παρόμοιες συζητήσεις σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπου η φορολόγηση των υπερ-πλουσίων αποτελεί κεντρικό θέμα, όπως στην περίπτωση της προτεινόμενης φορολογίας Ζούκμαν στην ΕΕ.

Η επόμενη μέρα για την Ελβετία

Η απόρριψη του φόρου πλούτου αναμένεται να καθησυχάσει τους επενδυτές και τους εύπορους κατοίκους, διατηρώντας την Ελβετία ως ένα ελκυστικό φορολογικό καταφύγιο. Ωστόσο, η συζήτηση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και των κοινωνικών ανισοτήτων δεν αναμένεται να σταματήσει. Η χώρα, η οποία είναι πατρίδα ορισμένων από τις ακριβότερες πόλεις του πλανήτη, θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει πιέσεις για την εξεύρεση λύσεων σε αυτά τα ζητήματα, ίσως μέσω άλλων, λιγότερο δραστικών, μέτρων.