- Η Ελλάδα παράγει 240.000 τόνους ρυζιού ετησίως, κατέχοντας την 3η θέση στην Ευρώπη.
- Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur επιτρέπει την ατελή εισαγωγή 60.000 τόνων ρυζιού από τη Λατινική Αμερική.
- Οι τιμές παραγωγού έχουν υποχωρήσει κατά 50% μέσα σε έναν χρόνο, φτάνοντας τα 25 λεπτά.
- Οι ρυζοπαραγωγοί στη Βόρεια Ελλάδα προειδοποιούν για οριστική εγκατάλειψη των καλλιεργειών τους.
Οι ρυζοπαραγωγοί στη Βόρεια Ελλάδα βρίσκονται σε συναγερμό, καθώς η εμπορική συμφωνία ΕΕ-Mercosur απειλεί τη βιωσιμότητά τους. Η Ελλάδα, η τρίτη μεγαλύτερη παραγωγός ρυζιού στην Ευρώπη, εξάγει 240.000 τόνους ετησίως, όμως ο ανταγωνισμός από τη Νότια Αμερική οδηγεί τις τιμές σε ιστορική πτώση 50%, προκαλώντας κύμα αντιδράσεων.
| Χαρακτηριστικό | Στοιχείο / Δεδομένο |
|---|---|
| Ετήσια Παραγωγή Ελλάδας | 240.000 τόνοι |
| Θέση στην Ευρωπαϊκή Κατάταξη | 3η (μετά από Ιταλία, Ισπανία) |
| Τρέχουσα Τιμή Παραγωγού | 25 λεπτά / κιλό |
| Ποσόστωση Εισαγωγών Mercosur | 60.000 τόνοι ατελώς |
| Διάρκεια Συμφωνίας | 5 έτη |
| Ημερομηνία Υπογραφής | 17 Ιανουαρίου 2026 |
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας μακράς περιόδου έντονων πιέσεων για τον αγροτικό κόσμο, ο οποίος βρίσκεται αντιμέτωπος με το αυξημένο κόστος παραγωγής και τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης. Η περιοχή της Χαλάστρας, που αποτελεί την «καρδιά» της ελληνικής ρυζοκαλλιέργειας, βιώνει μια υπαρξιακή απειλή που υπερβαίνει τα στενά όρια μιας απλής εμπορικής διαφωνίας.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, οι παραγωγοί εκφράζουν φόβους ότι η ιστορική συμφωνία θα αποτελέσει την «ταφόπλακα» για τις καλλιέργειές τους. Το παρασκήνιο της υπόθεσης συνδέεται άμεσα με τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ανοίξει τις αγορές της σε προϊόντα χαμηλού κόστους από τη Λατινική Αμερική.
Τώρα που θα φέρουν ρύζι και από τη Mercosur, από τη Νότια Αμερική, θα πρέπει να τα εγκαταλείψουμε όλα.
Μενέλαος Κουκουρδής, Ρυζοπαραγωγός
Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur και το «πράσινο φως» των Βρυξελλών
Η εμπορική συμφωνία, η οποία έλαβε την έγκριση των κρατών μελών της ΕΕ την περασμένη εβδομάδα, αναμένεται να υπογραφεί επίσημα το Σάββατο 17 Ιανουαρίου 2026. Προβλέπει την εισαγωγή 60.000 τόνων ρυζιού χωρίς δασμούς από τις χώρες της Mercosur (Βραζιλία, Αργεντινή, Παραγουάη και Ουρουγουάη) σε βάθος πενταετίας.
Αν και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι οι ποσότητες αυτές αποτελούν ένα μικρό κλάσμα της συνολικής κατανάλωσης, οι παραγωγοί διαφωνούν. Η Ελλάδα, ως ο τρίτος μεγαλύτερος παραγωγός paddy rice στην Ευρώπη μετά την Ιταλία και την Ισπανία, εξαρτάται άμεσα από τις εξαγωγές της προς την Ευρώπη και την Τουρκία.
Προτεινόμενο Αγροτικό αδιέξοδο: Τα μπλόκα φέρνουν στο φως την κρίση της πρωτογενούς παραγωγής
Η ελληνική κυβέρνηση υπεραμύνθηκε της απόφασης, τονίζοντας ότι η συμφωνία θα δώσει πρόσβαση σε 270 εκατομμύρια καταναλωτές για εμβληματικά προϊόντα όπως η φέτα και η μαστίχα. Ωστόσο, για τους καλλιεργητές του βορρά, το αντάλλαγμα θεωρείται άνισο και καταστροφικό για την τοπική οικονομία.
Τιμές σε ελεύθερη πτώση και αθέμιτος ανταγωνισμός
Η κατάσταση στο πεδίο είναι ήδη οριακή, με τις τιμές να έχουν κατρακυλήσει στα 25 λεπτά το κιλό, όταν πέρυσι κυμαίνονταν στο διπλάσιο επίπεδο. Ο ανταγωνισμός από τις ασιατικές χώρες είχε ήδη δημιουργήσει προβλήματα, αλλά η προσθήκη του ρυζιού από τη Νότια Αμερική θεωρείται το τελειωτικό χτύπημα.
Σύμφωνα με την οικονομική αρχή του Συγκριτικού Πλεονεκτήματος — *η οποία ορίζει ότι οι χώρες πρέπει να παράγουν προϊόντα με το χαμηλότερο κόστος ευκαιρίας* — οι Έλληνες παραγωγοί βρίσκονται σε μειονεκτική θέση. Το υψηλό κόστος ενέργειας και λιπασμάτων καθιστά αδύνατο τον ανταγωνισμό με τις τιμές των εισαγόμενων προϊόντων.
Επιπλέον, οι πρόσφατες ξηρασίες έχουν επιβαρύνει περαιτέρω την παραγωγή, οδηγώντας πολλούς αγρότες να εγκαταλείψουν τα χωράφια τους. Στη Χαλάστρα, το ρύζι αποτελεί μονοκαλλιέργεια, γεγονός που σημαίνει ότι η αλλαγή καλλιέργειας είναι τεχνικά και οικονομικά εξαιρετικά δύσκολη.
Η επόμενη μέρα για τον αγροτικό τομέα
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, επικρατεί η άποψη ότι οι δικλείδες ασφαλείας που προβλέπει η συμφωνία θα αποτρέψουν την πλήρη κατάρρευση. Ωστόσο, οι αγροτικές κινητοποιήσεις που έχουν παραλύσει τους δρόμους τις τελευταίες εβδομάδες δείχνουν ότι η εμπιστοσύνη έχει κλονιστεί βαθιά.
Αναλυτές της αγοράς επισημαίνουν ότι ο κίνδυνος δεν έγκειται μόνο στις ποσότητες, αλλά στην ψυχολογία της αγοράς που πιέζει τις τιμές προς τα κάτω. Εν αναμονή των διευκρινίσεων, οι παραγωγοί προειδοποιούν ότι αν δεν υπάρξει στοχευμένη στήριξη, η ελληνική ρυζοκαλλιέργεια θα περάσει οριστικά στην ιστορία.
Η επόμενη μέρα θα κριθεί από την ικανότητα της πολιτείας να ενεργοποιήσει μηχανισμούς προστασίας και να διασφαλίσει ότι ο ανταγωνισμός θα παραμείνει δίκαιος. Για τους χιλιάδες παραγωγούς στη Θεσσαλονίκη, ο χρόνος μετρά αντίστροφα μέχρι την υπογραφή του Σαββάτου.
Πώς να στηρίξετε την ελληνική παραγωγή ρυζιού
- Ελέγχετε πάντα τη χώρα προέλευσης στη συσκευασία του ρυζιού πριν την αγορά.
- Προτιμάτε προϊόντα με την ένδειξη 'Ελληνικό Προϊόν' ή συγκεκριμένες γεωγραφικές ενδείξεις όπως 'Ρύζι Θεσσαλονίκης'.
- Ενημερωθείτε για τα τοπικά συνεταιριστικά προϊόντα που διασφαλίζουν την ποιότητα και τη στήριξη των παραγωγών.
- Αναζητήστε ρύζι από την περιοχή της Χαλάστρας, που φημίζεται για την ποιότητά του παγκοσμίως.
