Τζίμι Λάι: Η δικαστική καταστολή στο Χονγκ Κονγκ και το χρονικό της πτώσης της Apple Daily

Ο 78χρονος Τζίμι Λάι, εμβληματικός ιδρυτής της εφημερίδας Apple Daily, βρέθηκε στο επίκεντρο μιας ιστορικής δίκης που ολοκληρώθηκε πρόσφατα στο Χονγκ Κονγκ. Η ετυμηγορία, η οποία εκδόθηκε στα μέσα Δεκεμβρίου 2025, αποτελεί το αποκορύφωμα μιας πολυετούς δικαστικής διαμάχης που βασίστηκε στον αμφιλεγόμενο νόμο περί εθνικής ασφάλειας, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την ελευθερία του λόγου στην περιοχή.

Η υπόθεση του Τζίμι Λάι δεν αποτελεί απλώς μια ποινική δίωξη, αλλά το σύμβολο της σταδιακής αποδόμησης του δημοκρατικού οικοσυστήματος στο Χονγκ Κονγκ. Η εφαρμογή του Νόμου περί Εθνικής Ασφάλειας (NSL) το 2020 — ένα νομικό πλαίσιο που ποινικοποιεί την ανατροπή και τη συμπαιγνία με ξένες δυνάμεις με ποινές έως και ισόβια κάθειρξη — λειτούργησε ως ο καταλύτης για τη στοχοποίηση του μεγιστάνα των μέσων ενημέρωσης και της Apple Daily.

Η δικαστική διαδρομή και οι βαρύτατες κατηγορίες

Ο Λάι, ο οποίος δήλωσε μη ένοχος στις κατηγορίες για συνωμοσία με ξένες δυνάμεις και δημοσίευση στασιαστικού υλικού, είδε την αυτοκρατορία του να καταρρέει υπό το βάρος των δικαστικών πιέσεων. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, η δίκη διήρκεσε 156 ημέρες, κατά τη διάρκεια των οποίων ο ίδιος κατέθεσε ότι ποτέ δεν προσπάθησε να επηρεάσει την εξωτερική πολιτική άλλων χωρών προς όφελος ή βάρος της Κίνας.

Επισημαίνεται από αναλυτές στρατηγικής ότι η απόφαση να διεξαχθεί η δίκη χωρίς ένορκους, κατόπιν εντολής του Υπουργού Δικαιοσύνης, αποτέλεσε ένα κρίσιμο σημείο καμπής. Η επίκληση του «κινδύνου παρέμβασης ξένων παραγόντων» χρησιμοποιήθηκε ως νομικό έρεισμα για να παρακαμφθεί μια από τις παραδοσιακές δικλείδες ασφαλείας του δικαστικού συστήματος της πόλης, το οποίο πλέον θεωρείται η απόλυτη δοκιμασία για το κράτος δικαίου στην περιοχή.

Το χρονικό της πτώσης της Apple Daily

Η αντίστροφη μέτρηση για την Apple Daily ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2020 με την πρώτη σύλληψη του Λάι και την έφοδο 200 αστυνομικών στα γραφεία της. Μέχρι τον Ιούνιο του 2021, η εφημερίδα αναγκάστηκε να τυπώσει το τελευταίο της φύλλο σε ένα εκατομμύριο αντίτυπα, καθώς οι αρχές πάγωσαν τα περιουσιακά στοιχεία της εταιρείας, καθιστώντας αδύνατη τη συνέχιση της λειτουργίας της. Η εξέλιξη αυτή ήρθε λίγο αφότου ο Λάι κρίθηκε ένοχος για συμπαιγνία σε προηγούμενες φάσεις της διαδικασίας.

Η διεθνής παρέμβαση και η στάση των ΗΠΑ

Η υπόθεση Λάι απέκτησε παγκόσμιες διαστάσεις, προκαλώντας την αντίδραση των ισχυρότερων κρατών του κόσμου. Τον Οκτώβριο του 2025, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έθεσε το ζήτημα απευθείας στον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ κατά τη διάρκεια συνάντησής τους στη Νότια Κορέα. Παράλληλα, η Ομάδα των Επτά (G7) εξέδωσε κοινή ανακοίνωση ζητώντας την άμεση απελευθέρωση του 78χρονου ακτιβιστή, χαρακτηρίζοντας τη δίωξή του πολιτικά υποκινούμενη.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων νομικών παραστατών, η καταδίκη του Λάι στέλνει ένα σαφές μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση στο Χονγκ Κονγκ. Η χρήση του Ποινικού Κώδικα για ζητήματα «στάσης» και «συνωμοσίας» υποδηλώνει μια μόνιμη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι αρχές αντιλαμβάνονται την κριτική δημοσιογραφία και την πολιτική διαφωνία.

Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα

Μετά την έκδοση της ετυμηγορίας στις 15 Δεκεμβρίου, το διεθνές ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στο ύψος της ποινής, η οποία ενδέχεται να φτάσει μέχρι την ισόβια κάθειρξη. Η οικογένεια του Λάι, με επικεφαλής τον γιο του Σεμπαστιάν, συνεχίζει να ασκεί πιέσεις στη διεθνή διπλωματία, υποστηρίζοντας ότι η υπόθεση αποτελεί το «πιστοποιητικό θανάτου» για την αυτονομία του Χονγκ Κονγκ. Η επόμενη μέρα βρίσκει την πόλη σε μια νέα πραγματικότητα, όπου τα όρια μεταξύ ενημέρωσης και εθνικής ασφάλειας παραμένουν εξαιρετικά δυσδιάκριτα.